دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

آغاز نزول قرآن

No image
آغاز نزول قرآن

كلمات كليدي : نزول، تنزيل، انزال، تدريج، تفصيل، قرآن، علوم قرآن

نویسنده : حسين دانش

"نزول" در لغت به معنای فرود آوردن از بالا به پایین است؛ «انحطاط من علو[1]» و در اصطلاح منظور از "نزول" ظهور روحی است، در پیامبر(ص)، یعنی نزولی معنوی و روحانی که تنها پیامبر آن را ادراک داشته و حقیقت آن را می‌دانسته.[2]

مراحل نزول

قرآن کریم، خود این نزول را در سه آیه بیان داشته، که آنها را به ترتیب نزول بیان می‌کنیم.

آیه اول:

«إنّا اَنْزَلْناهُ فی لَیلَةِ القَدْر »(قدر آیه 1)

«ما آن قرآن را در شب قدر نازل کردیم »

آیه دوم:

«اِنّا اَنْزَلناهُ فِی لَیْلَةٍ مُبارَکَةٍ »(دخان آیه 3)

«که ما آن را در شبی پر برکت نازل کردیم »

در این آیه خداوند توضیحی درباره این شب که قرآن در آن نازل شده می‌دهد. پس معلوم می‌شود که قرآن در شب قدر نازل شده اما در چه ماهی بوده؟ قرآن می‌فرماید:

آیه سوم:

«شَهرُ رَمَضَان اَلذِی اُنزِلَ فِیه القُرآن »(بقره آیه 185)

«ماه رمضان ماهی که قرآن در آن نازل شده است »

طبق بیان بالا می‌دانیم که پیامبر در چهل سالگی در شهر مکه به رسالت مبعوث گردید و نیز می‌دانیم که آغاز بعثت در غار حراء با نزول آیاتی از سوره مبارکه علق همراه است و میان مسلمانان در این مسأله اتفاق نظر وجود دارد اما در این که بعثت در چه زمانی رخ داده است نظرها مختلف است و همین، باعث اختلاف در زمان نزول قرآن نیز گردیده است.

شیعه معتقد است که بعثت در 27 رجب اتفاق افتاده است به دلیل روایات متعددی که از عترت طاهره در این زمینه وجود دارد. آنان که خود اهل بیت نبوتند، بهتر از هر کس از زمان نبوت با خبر هستند، از جمله شیخ طوسی در امالی خود روایتی را از امام صادق (ع) نقل می‌کند که فرمود:

«در روز 27 رجب، نبوت بر رسول خدا نازل گشت هر که در این روز روزه بگیرد، ثواب کسی را دارد که شصت ماه روزه گرفته باشد »[3]

نظرات مهم در رابطه با آغاز نزول قرآن

نظر علامه معرفت:

به نظر ما شب قدر یکی از دو شبی است که در دهه آخر ماه رمضان است، تردیدی نیست که قرآن در شب قدر بر پیامبر نازل شده است زیرا در قرآن به این موضوع تصریح شده، طبق آیاتی که در ابتدای بحث آمد.

بر اساس روایات اهل بیت(ع)، بعثت در ماه رجب اتفاق افتاده ولی نزول قرآن به عنوان کتاب آسمانی و قانون جاودانه الهی پس از سه سال فاصله بر پیامبر نازل گشته و در این سالها پیامبر دعوت مخفیانه داشته است.

«فَاصْدَع بِما تُؤمَر واعْرِضْ عَنِ المُشرکین*اِنا کَفَیناکَ المُستَهزئینَ »[4]

«آشکارا آنچه را ماموریت داری بیان کن و از مشرکان روی گردان و نسبت به آنهایی بی اعتنایی کن ما شر استهزاء کنندگان را از تو دفع کردیم »

از این زمان به بعد، نزول پیوسته قرآن آغاز گردید و از روایاتی که مدت نزول قرآن را بیست سال ذکر نموده‌اند، نتیجه می‌گیریم که آغاز نزول قرآن از آغاز بعثت سه سال فاصله داشته و در شب قدر بوده است.[5]

نظر علامه طباطبایی:

"انزال"؛ به معنی فرود آوردن جملگی و یکباره است، پس نزول در ماه رمضان و شب قدر یکباره و جملگی بوده نه تدریجی، که بر قلب پیامبر خدا نازل شده و تفصیل آن در طول مدت پیغمبری آن حضرت به تدریج نازل گردیده است:

«وَ قُرآناً فَرَقنَاهُ لتَقرأَهُ عَلی الناسِ عَلی مکثٍ و نزّلناهُ تَنزیلاً»(اسراء آیه 106)

«و قرآنی که آیاتش را از هم جدا کردیم تا آن را با درنگ بر مردم بخوانی و آن را بتدریج نازل کردیم »

در نتیجه چنین استنباط می‌شود که قرآن دو نزول دارد؛ یک بار نزول دفعی (یکباره) به معنی نزول اجمالی که غیر زمانی است و قرآن آن را به تعبیر انزال مشخص می کند و این بر نزول تدریجی مقدم است و به صورت یک روح بر پیغمبر نازل شده، یعنی روح قرآن یکباره ومجموعاً بر دل پیامبر فرود آمده و بعد تفصیل داده شده و دیگری نزول تدریجی به معنی تفصیلی که در زمان مشخص به صورت آیات و کلمات و الفاظ و سوره‌ها نازل شده و این در وقتی است که جبرئیل نازل شده و بعثت آغاز گردیده و این 27 ماه رجب بود که 20 یا 23 سال ادامه یافت.[6]

مقاله

نویسنده حسين دانش
جایگاه در درختواره علوم قرآن و حدیث - قرآن پژوهی - علوم قرآنی - تاریخ قرآن - نزول

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

در همۀ جوامع بشری، تربیت فرزندان، به ویژه فرزند دختر ارزش و اهمیت زیادی دارد. ارزش‌های اسلامی و زوایای زندگی ائمه معصومین علیهم‌السلام و بزرگان، جایگاه تربیتی پدر در قبال دختران مورد تأکید قرار گرفته است. از آنجا که دشمنان فرهنگ اسلامی به این امر واقف شده‌اند با تلاش‌های خود سعی بر بی‌ارزش نمودن جایگاه پدر داشته واز سویی با استحاله اعتقادی و فرهنگی دختران و زنان (به عنوان ارکان اصلی خانواده اسلامی) به اهداف شوم خود که نابودی اسلام است دست یابند.
تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

در این نوشتار تلاش شده با تدقیق به اضلاع مسئله، یعنی خانواده، جایگاه پدری و دختری ضمن تبیین و ابهام زدایی از مساله‌ی «تعامل موثر پدری-دختری»، ضرورت آن بیش از پیش هویدا گردد.
فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

در این نوشتار سعی شده است نقش پدر در خانواده به خصوص در رابطه پدری- دختری مورد تدقیق قرار گرفته و راهبردهای موثر عملی پیشنهاد گردد.
دختر در آینه تعامل با پدر

دختر در آینه تعامل با پدر

یهود از پیامبری حضرت موسی علیه‌السلام نشأت گرفت... کسی که چگونه دل کندن مادر از او در قرآن آمده است.. مسیحیت بعد از حضرت عیسی علیه‌السلام شکل گرفت که متولد شدن از مادری تنها بدون پدر، در قرآن کریم ذکر شده است.
رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

با اینکه سعی کرده بودم، طوری که پدر دوست دارد لباس بپوشم، اما انگار جلب رضایتش غیر ممکن بود! من فقط سکوت کرده بودم و پدر پشت سر هم شروع کرد به سرزنش و پرخاش به من! تا اینکه به نزدیکی خانه رسیدیم.

پر بازدیدترین ها

No image

ترتیل

No image

احترام به قرآن

No image

تقسیم بندی سوره ها

Powered by TayaCMS