دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

آیین دادرسی مدنی و بازرگانی

No image
آیین دادرسی مدنی و بازرگانی

كلمات كليدي : آیین دادرسی مدنی و بازرگانی ، نظام‌ حقوقی، طرفین دعوا، دادخواهی

نویسنده : خسرو بهمن یار

تعریفعبارت از مجموع قواعد و تشریفاتی است که طرفین دعوا باید هنگام رجوع به مراجع قضایی برای دادخواهی ونیز مراجع قضایی دربارۀ آنها رعایت نمایند تا احقاق حق انجام گیرد چه صرف داشتن حق همیشه برای دست یافتن به آن، کافی نیست بلکه باید وسیله‌ای داشت تا در صورت تجاوز به حق یا عدم شناسایی آن،استفاده و اجرای حق را عملی کرد.

قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب نیز به این نکته اشاره کرده و در مادۀ‌1 آن قانون می‌گوید:

«آئین دادرسی مدنی،مجموعه اصول ومقرراتی است که در مقام رسیدگی به امور حسبی(1) و کلیه دعاوی مدنی و بازرگانی،در دادگاه‌های عمومی،انقلاب، تجدیدنظر، دیوان عالی کشور و سایر مراجعی که به موجب قانون موظف به رعایت آن می‌باشند به کار می‌رود.»

قواعد دادرسی مانند هر قاعده حقوقی، الزام‌آور بوده و طرفین دعوا را وادار می‌کند که به اختلافات خود توسّط دادگاه پایان دهند. این قواعد، رأساً حقوقی برای مردم پیش‌بینی نمی‌کند بلکه شرایط حفظ و حمایت و اجرای حق را بیان می‌نماید. آیین‌ دادرسی مدنی می‌خواهد اختلافات خصوصی افراد را حلّ و فصل نماید

غیر از طریق مرافعه و محاکمه به منظور حل و فصل دعاوی، ترتیب دیگری نیز وجود دارد که به طریق ارفاقی بوده وعبارت از رسیدگی به امور حسبی است که در آن، تصدیق وگواهی مانند صدور گواهی‌نامه حصر وراثت،تعیین قیم برای محجورین،لیست برداری از ترکه(اموال) متوفی و غیره انجام می‌گردد.

آئین دادرسی در کلیه نظام‌های حقوقی درجه اول اهمیت را دارد که با رعایت آن،دادگاه‌ها، صحت دعاوی را احراز کرده احقاق حق می‌کنند به این ترتیب از توسل به وسایل شخصی،جلوگیری شده نظم وامنیت جامعه حفظ می‌شود. باوجود این، قانون در موارد استثنایی اجازه احقاق حق را به خود افراد نیز واگذار می‌کند مانند حق دفاع مشروع.

یهرنگ دانشمند آلمانی می‌گوید: آئین دادرسی دشمن قسم خورده زورگویی و خواهر توأم آزادی است.

موقعیت: چون آئین دادرسی دفاع از منافع خصوصی افراد را بر عهده دارد بنابراین باید رشته‌ای از حقوق خصوصی به شمار رود لذا آن را حقوق دادرسی خصوصی می‌نامند.

به طور کلی می‌توان گفت که آیین دادرسی یک رشته مختلطی است که بخشی از آن مربوط به سازمان و صلاحیت دادگاه‌ها می باشد، که از شاخه های حقوق عمومی است و بقیه قواعد آن اکثراً جزء حقوق خصوصی است.

قواعد آئین دادرسی مدنی کلّیت دارد و در دیگر اقسام دادرسی مانند دادرسی کیفری،دادرسی اداری نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد ومعمولاً در صورت فقدان قواعد خاص از قواعد آن استفاده می‌کنند مانند قواعد ابلاغ یا ردّ دادرس یا دفاع خوانده.

موضوع آئین دادرسی مدنی شامل چهار بخش جداگانه است؛

دعاوی، دادگاه‌ها، دادرسی و داوری

1- دعوا عملی است که شخص برای تثبیت حق خود که مورد تجاوز یا انکار دیگری قرار گرفته است تحت شرایط معّینی به دادگاه متوسل می‌شود.

2- بخش مراجع قضایی مشتمل بر مجموعه‌ای از قواعد است که مربوط به انجام خدمات قضایی است.

3- این بخش مجموعه‌ای از قواعد فنی است که مربوط به طرح دعوا،انجام تحقیقات لازم، صدور حکم، شکایت از احکام واجرای احکام می شود.

4- بخش داوری شکل خاصی از دادرسی است که در آن دادرس منتخب (داور) بدون رعایت تشریفات، دعوا را از طریق دادگاه با سرعت فیصله می‌دهد .

مقاله

جایگاه در درختواره حقوق خصوصی - آیین دادرسی مدنی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

در همۀ جوامع بشری، تربیت فرزندان، به ویژه فرزند دختر ارزش و اهمیت زیادی دارد. ارزش‌های اسلامی و زوایای زندگی ائمه معصومین علیهم‌السلام و بزرگان، جایگاه تربیتی پدر در قبال دختران مورد تأکید قرار گرفته است. از آنجا که دشمنان فرهنگ اسلامی به این امر واقف شده‌اند با تلاش‌های خود سعی بر بی‌ارزش نمودن جایگاه پدر داشته واز سویی با استحاله اعتقادی و فرهنگی دختران و زنان (به عنوان ارکان اصلی خانواده اسلامی) به اهداف شوم خود که نابودی اسلام است دست یابند.
تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

در این نوشتار تلاش شده با تدقیق به اضلاع مسئله، یعنی خانواده، جایگاه پدری و دختری ضمن تبیین و ابهام زدایی از مساله‌ی «تعامل موثر پدری-دختری»، ضرورت آن بیش از پیش هویدا گردد.
فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

در این نوشتار سعی شده است نقش پدر در خانواده به خصوص در رابطه پدری- دختری مورد تدقیق قرار گرفته و راهبردهای موثر عملی پیشنهاد گردد.
دختر در آینه تعامل با پدر

دختر در آینه تعامل با پدر

یهود از پیامبری حضرت موسی علیه‌السلام نشأت گرفت... کسی که چگونه دل کندن مادر از او در قرآن آمده است.. مسیحیت بعد از حضرت عیسی علیه‌السلام شکل گرفت که متولد شدن از مادری تنها بدون پدر، در قرآن کریم ذکر شده است.
رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

با اینکه سعی کرده بودم، طوری که پدر دوست دارد لباس بپوشم، اما انگار جلب رضایتش غیر ممکن بود! من فقط سکوت کرده بودم و پدر پشت سر هم شروع کرد به سرزنش و پرخاش به من! تا اینکه به نزدیکی خانه رسیدیم.

پر بازدیدترین ها

No image

پژوهش (استیناف) Appeal

No image

اماره تصرف

No image

تبادل لوایح

No image

انواع جلسه دادرسی

Powered by TayaCMS