دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تاریخ: هندوانه دربسته ; نگاهی به فیلم مصادره

مصادره تاریخ را می کاود و هندوانه اقبال گرچه در آغاز فیلم سرخ و آبدار است اما روی زرد قهرمان در آخر کار حکایتی دیگر است. این روایت فیلمی است که وجوه سمبلیک و استعاری اش را به شکلی در هم تنیده در هیات شوخی و طنز به مخاطب ارائه می دهد.
تاریخ: هندوانه دربسته ; نگاهی به فیلم مصادره
تاریخ: هندوانه دربسته ; نگاهی به فیلم مصادره

مصادره تاریخ را می کاود و هندوانه اقبال گرچه در آغاز فیلم سرخ و آبدار است اما روی زرد قهرمان در آخر کار حکایتی دیگر است.  این روایت فیلمی است که وجوه سمبلیک و استعاری اش را به شکلی در هم تنیده در هیات شوخی و طنز به مخاطب ارائه می دهد. نگران نباشید در این فیلم، تاریخ اصلا ملال آور نیست.  این خلاصه را نه برای ساده کردن داستان مصادره که اتفاقا برای درک پیچیدگی های آن به خاطر داشته باشید.

در سینمای حرفه ای موفقیت رابطه مستقیم با امکاناتی دارد که داستان فیلم در اختیار شما می‌گذارد. تا امروز، روز چهارم جشنواره، دو فیلم صاحب چنین موقعیتی بوده اند که یکی از آنها صد البته مصادره است و دیگری به وقت شام. اولی کار یک نویسنده و کارگردان کاراولی و دیگری کار استادی درس پس داده و کاربلد. هر دو فیلم برای بهتر شناساندن ما به خودمان از مرزها عبور کرده اند. اما برای منتقد همیشه کارهای اول ویژه‌ ترند، چرا که با تجربه ها امتحان پس داده اند و دستشان را بهتر میشود خواند. کارهای اول پر از انرژی و اضطراب اند. اما اضطراب و انرژی پنهانِ مصادره دوچندان است.  مهران احمدی کار اولش را با فیلمنامه ای از علی فرقانی ساخته که وی نیز در آغاز راه است.  با این وجود در آن کمتر بوی غیر حرفه ای بودن کار اولی ها به مشام می رسد، اینجا، کار اولی بودن بیشتر معنای جسارت و تازگی می‌دهد.


کاباره‌ای پر از بوی باروت

همای سعادت بد روزی و بد جایی بر شانه اسماعیل یارجانلو، با بازی سوپراستار بلامنازع کمدی ایران، رضا عطاران، می نشیند. وی برنده بلیط بخت آزمایی می‌شود، در کاباره‌ای فوق العاده استعاری که همه جای آن صدای انقلاب به گوش می‌رسد، از مشتری آن، رفیق چپ مسلک اسی، تا خواننده ترانه جمعه و مزاحم شورشی کندو که بهترین تلمیح کار است. لاجرم پایان کار اسی بهتر از پایان کار بهروز  فیلم کندو نباید باشد. اما یک شب کجا و نیم قرن کجا.


فلاش بکی به بلندای تاریخ

راوی، زکی پسر اسی، در فلاش بکی بلند داستان دربدری پدرش و خودش را روایت می‌کند که البته مهران احمدی در پردازش آن افتان و خیزان پیش می‌رود. قطعات پازل گونه فیلم بین خیلی خوب و خیلی بد جفت و جور میشوند. میانه حال نداریم. بعضی جاها بسیار خوب درآمده اند بعضی جاها نه. نیمه اول کار با قوام و سرحال است و ما خوشحال از حضور در این ضیافت رنگارنگ پر سر و صدا. فیلم در خلق فضای داستان با توجه به بضاعت سینمای ایران موفق بوده و این نکته مثبت آن است البته منتظر روایت بصری منطبق با نوستالژی خود نباشید. تصویر برداری، چهره پردازی و موسیقی هماهنگ با یکدیگر دنیای مورد نظر کارگردان را در فلاش بک به خوبی خلق کرده اند و کار بدین لحاظ بسیار بالاتر از استانداردهای یک تازه کار است.



در میانه کار اما بی تجربگی  و یا شاید پیچیدگی داستان دامان مهران احمدی را میگیرد و کار به لحاظ جابجا شدن اصل و فرع قصه به دست انداز میافتد، گرچه محبوبیت عجیب و غریب عطاران در میان مخاطبانش و استادی وی در باوراندن نقش اسی و بازی بسیار خوب تک تک بازیگران  جلوی افت محسوس کار را می‌گیرد. اما گویی کسی در گوش سازندگان آواز گیشه را سر میدهد و اعتیاد مخاطبان را به شوخی های پایین دست متذکر میشود و احمدی دانسته یا نادانسته در این دام می‌افتد، هر چند که سرانجام خود را از آن می رهاند. با این حال این رفت و امد به سمت برخی شوخی های گیشه پسند، به قیمت مخدوش کردن خط روان داستان و نقش خاوندی رفیق ریاکار اسی و اختلاسگر قصه، همان بدمن و انتاگونیست داستان تمام میشود و زمانی را که باید صرف پروراندن قصه وی شود در اختیار ختنه سوران زکی و حمام رفتن اسی می گذارند.  


مفهوم ایرانی بودن

با این همه مصادره برای آنکه مخاطب را سر ذوق بیاورد ، آستین پری دارد. اگر مخاطب کمی در مورد تاریخ معاصر ایران مطالعه داشته باشد، قطعا ، رفت و آمد دقیق فیلم در جوانب مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مهاجران ناخواسته وطن، اشتهایش را تحریک خواهد کرد. مصادره فیلم کامل تری بود اگر کلایمکس یا اوج داستان اینقدر ساده برگزار نشده بود. خاوندی که اینهمه آدم گربه صفتی است، به سادگی تحویل برادران ناشناس میشود، که خوب نیست. مصادره و بوقت شام هر دو بغایت داستان پردازند. هر دوی آنها سرگذشت ایرانیان را در آنسوی مرزها جستجو می کنند و مفهوم ایرانی بودن را در جایی دورتر از جغرافیای ایران. کار حاتمی کیا با همان زبان و استعاره های آشنایش، به سراغ شهر تدمر و دمشق و داعش می رود و مصادره به لس انجلس و ال پاسو. و هر دو یک خواسته دارند، دفاع از مفهوم وطن، مروری بر مفهوم ایرانی بودن. اما مصادره برای دفاعیه خود، طنز را بر می گزیند  و حاتمی کیا، حماسه را.



منبع: سایت فیلمنوشت



مقاله

نویسنده مسعود مهرجویی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

سینمای پناهنده ; به بهانه اکران فیلم سینمایی تگزاس

سینمای پناهنده ; به بهانه اکران فیلم سینمایی تگزاس

نمایش فیلم تگزاس در روزهای اخیر نشان می دهد که مسعود اطیابی تغییر بزرگی در رویه فیلمسازی خود داده است. او که پیش از این با فیلمی درباره حوادث هشتاد و هشت نشان داده بود که در فکر پرداختن به مسائل جدی و حرکت در راستای سینمای اجتماعی است، حالا با تگزاس به جریان فیلم های پرفروشی پیوسته که اتفاقا بر خلاف فیلم قبلی اش دچار موانع ممیزی و عدم مجوز اکران نشده و با توجه به فضای سینمای ایران، سود قابل توجه‌ی را به جیب تهیه کننده واریز می کند.
مصادره و ماجرای غم انگیز زن در سینما

مصادره و ماجرای غم انگیز زن در سینما

هنوز و بعد از گذشت حدود سه ماه از جشنواره فیلم فجر(سی و ششم) و دیدن فیلم سینمایی مصادره ، طعم تلخ تماشای آن هم زمان با اکران های نوروزی و فروش بالای این فیلم ذایقه ام را می آزارد. مصادره را شاید بتوان اروتیک ترین فیلم سینمای ایران پس از انقلاب برشمرد. این فیلم به شدت بیمار است و گویا به جز شوخی های سخیف جنسی حتی با دستمایه کردن یک کودک یا نوجوان راهی برای خندان و شادکردن مخاطبانش ندارد.
گل دادن درخت پیر ; نگاهی به فیلم خجالت نکش

گل دادن درخت پیر ; نگاهی به فیلم خجالت نکش

خجالت نکش، یک فیلم مفرح است. فرحبخشی این فیلم نه از شوخی ها و تکه کلام ها، بلکه به جهت دنیای درونی فیلم است. دنیایی که در آن کودکی متولد می شود و پیری و گذر سن، مانعی برای زایش نیست. در روستای کوچک و کم جمعیت مهمت اباد، 231 نفر زندگی می کنند و این فیلم به ما می گوید که این جمعیت چگونه به اندازه یک نفر بیشتر می شود.
خوک های آوازه خوان ; نگاهی به فیلم خوک

خوک های آوازه خوان ; نگاهی به فیلم خوک

اگر تلاش فیلم خوک در این است که یک کمدی متفاوت در سینمای ایران باشد، باید گفت که در این کار موفق شده است. این فیلم توجهی به شوخی ها کلامی و متدوال در سینمای طنز ندارد. تا حد زیادی می کوشد که از مزیت های واقعیت استفاده کند و در مناسبات انسانی و روابط فردی آدم ها دخل و تصرفی نکند و همزمان از سوی دیگر پیروزمندانه از میدان واقعیت بیرون بیاید بدون آنکه هیچ باج و امتیازی به آنچه که ما واقعیت صدایش می کنیم داده باشد؛ خوک خود را در واقعیت محدود نمی کند.
فیلشاه، آغاز راهی جریان‌ساز در انیمیشن بومی

فیلشاه، آغاز راهی جریان‌ساز در انیمیشن بومی

صحبت از انیمیشنی سینمایی است که در فرم، تکنیک و ارائه مفاهیم به استاندارهای جهانی نزدیک شده و سعی دارد به‌دور از شعار و کلیشه به یک مقطع تاریخی با رگه‌های دینی بپردازد و آغازکننده راهی جریان‌ساز برای صنعت سینمایی انیمیشن در ایران باشد.

پر بازدیدترین ها

از مذهب تا تشکیلات ; بازخوانی یک نامه قدیمی | قسمت اول

از مذهب تا تشکیلات ; بازخوانی یک نامه قدیمی | قسمت اول

دعوای مجید شریف واقفی و محمد تقی شهرام بر سر چه بود؟ آیا انگونه که فیلم سیانور یا باورهای معمول تاریخی در باب این ماجرا مدعی است، مجادله بر سر دین بود؟ بر سر خدا، معاد و قیامت؟ این کدام خدا، کدام معاد و کدام قیامت بود؟ نمی دانم تعریفی که او از معاد و قیامت داشت با تعریف امروز چقدر تناسب و یگانگی دارد.
امت ناهمخوان: چالش مفهوم امت و ملت

امت ناهمخوان: چالش مفهوم امت و ملت

فیلم ایستاده در غبار به یک آرزوی دیرینه در نهاد انقلاب اشاره می کند: پیوند و یگانگی ملت های مسلمان. یعنی همان راهی که بسیاری از مصلحان اجتماعی مسلمان در طی قرن نوزدهم و بیستم آن را تنها راه رهایی از یوغ سلطه اجانب و دسایس بریتانیا می دانستند. اعزام احمد متوسلیان در سال ۶۱ به لبنان بر بستر چنین ارزویی شکل گرفته بود.
خوک های آوازه خوان ; نگاهی به فیلم خوک

خوک های آوازه خوان ; نگاهی به فیلم خوک

اگر تلاش فیلم خوک در این است که یک کمدی متفاوت در سینمای ایران باشد، باید گفت که در این کار موفق شده است. این فیلم توجهی به شوخی ها کلامی و متدوال در سینمای طنز ندارد. تا حد زیادی می کوشد که از مزیت های واقعیت استفاده کند و در مناسبات انسانی و روابط فردی آدم ها دخل و تصرفی نکند و همزمان از سوی دیگر پیروزمندانه از میدان واقعیت بیرون بیاید بدون آنکه هیچ باج و امتیازی به آنچه که ما واقعیت صدایش می کنیم داده باشد؛ خوک خود را در واقعیت محدود نمی کند.
مصادره و ماجرای غم انگیز زن در سینما

مصادره و ماجرای غم انگیز زن در سینما

هنوز و بعد از گذشت حدود سه ماه از جشنواره فیلم فجر(سی و ششم) و دیدن فیلم سینمایی مصادره ، طعم تلخ تماشای آن هم زمان با اکران های نوروزی و فروش بالای این فیلم ذایقه ام را می آزارد. مصادره را شاید بتوان اروتیک ترین فیلم سینمای ایران پس از انقلاب برشمرد. این فیلم به شدت بیمار است و گویا به جز شوخی های سخیف جنسی حتی با دستمایه کردن یک کودک یا نوجوان راهی برای خندان و شادکردن مخاطبانش ندارد.
فیلشاه، آغاز راهی جریان‌ساز در انیمیشن بومی

فیلشاه، آغاز راهی جریان‌ساز در انیمیشن بومی

صحبت از انیمیشنی سینمایی است که در فرم، تکنیک و ارائه مفاهیم به استاندارهای جهانی نزدیک شده و سعی دارد به‌دور از شعار و کلیشه به یک مقطع تاریخی با رگه‌های دینی بپردازد و آغازکننده راهی جریان‌ساز برای صنعت سینمایی انیمیشن در ایران باشد.
Powered by TayaCMS