دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

انسان؛ صنعتگر ماهیت اخروی خود

از نظر قرآن، هر کسی در طول زندگی دنیوی خویش، سازه‌ای را به عنوان ماهیت اخروی خود می‌سازد.
انسان؛ صنعتگر ماهیت اخروی خود
انسان؛ صنعتگر ماهیت اخروی خود

از نظر قرآن، هر کسی در طول زندگی دنیوی خویش، سازه‌ای را به عنوان ماهیت اخروی خود می‌سازد. به سخن دیگر، انسان در دنیا مانند ماده خامی است که قابلیت دارد در هر قالبی ریخته و انواع گوناگون صنایع از آن بیرون آید. از نظر قرآن، خود انسان صنعتگر خود است. ماده اولیه نیز خودش است. پس هر کسی خودش را در قالبی می‌ریزد و شکلی به آن می‌بخشد که ماهیت اخروی او را تشکیل می‌دهد. البته این صنعتگری از زمانی حتی قبل از تولد با فعالیت‌های والدین شروع می‌شود، ولی پس از تولد کم کم اختیار کارخانه صنعتگری در دست خود او قرار‌می‌گیرد و خود اوست که شکل نهایی را به خودش می‌بخشد. این شکل‌گیری و قالب‌زنی تا زمان اجل مسمی و مرگ حتمی به طول می‌انجامد؛ برخی‌ها با اعمال خوب و بدی که به عنوان سنت به جا گذاشته‌اند در عالم برزخ نیز به صنعتگری خود ادامه می‌دهند؛ چنانکه خدا می‌فرماید: وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ؛ ما هر آنچه را پیش فرستادند و آثار اعمالی که انجام دادند را می‌نویسیم.(یس، آیه 12)

به هر حال، در یک فرآیند طولانی از آغاز نطفه تا پایان مرگ و حتی عالم برزخ، انسان از خود قالبی می‌زند که همان شکل و ماهیت اخروی اوست. برخی خود را برتر از فرشته می‌سازند و برخی چارپا یا پست‌تر از آن از گیاه و سنگ می‌سازند که جایگاه ایشان دوزخ است.(اعراف، آیه 179؛ جن، آیه 15 )

از نظر قرآن، انسان در همین دنیا می‌تواند وضعیت ماهیت اخروی افراد را بداند؛ یعنی افراد پس از مدتی اموری را ملکه و مقوم ذات خود می‌سازند که می‌توان از راه آن تشخیص داد بهشتی هستند یا دوزخی. خدا درباره نشانه‌های اهل ایمان و بهشت می‌فرماید: سِیَماهُمْ فِی وُجُوهِهِم مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ؛ نشانه ایشان در چهره‌هایشان از آثار سجود است.(فتح، آیه 29)

اینکه در این دنیا مشخص است که چگونه آدمی است، به طور طبیعی در آخرت نیز همین چهره و قیاقه‌اش نشان می‌دهد که چگونه انسانی است؛ انسان فرشته یا انسان گاو یا انسان سگ یا انسان چوب یا انسان سنگ. در قیامت افرادی چون درندگان محشور می‌شوند که ماهیت ساخته شده و صنعت خود آنها در دنیا است.(تکویر، آیه 5)

بنابراین، دیگر نیازی به پرسش درباره این افراد نیست؛ زیرا سیما و قیافه و اندام آنها نشان می‌دهد که چه نوع انسانی هستند. از همین رو، در قیامت‌گاه ، دیگر سؤال و جواب معنا ندارد؛ زیرا سیمای مؤمن و مجرم خودش شهادت، بلکه اعتراف می‌کند که در چه وضعیتی است. خدا می‌فرماید: فَیَوْمَئِذٍ لاَ یُسْئَلُ عَن ذَنبِهِ إِنسٌ وَ لاَ جَانٌّ... یُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِیَماهُمْ؛ پس در آن روز از گناه انسان و جن پرسش نمی‌شود... چون مجرمان به چهره‌ها و نشانه‌های خودشان شناخته می‌شوند.(الرحمن، آیات 39 و 41)

روزنامه کیهان

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

نگاهی به رفتارشناسی اهل نفاق از دیدگاه قرآن

نگاهی به رفتارشناسی اهل نفاق از دیدگاه قرآن

نقش منافقان در جامعه اسلامی، نقشی بسیار مخرب و زیانبار است. حساسیت قرآن به این دسته از شهروندان به خوبی نشان می‌دهد که نمی‌توان به صرف شهروندی با همه افراد جامعه یکسان برخورد کرد و حقوق یکسانی را برای همگان به طور مطلق قائل شد؛ بلکه می‌بایست ملاحظاتی در نحوه تعامل با دسته‌هایی از افراد جامعه اعمال کرد.
مجالست با بدان در فضای مجازی

مجالست با بدان در فضای مجازی

فضاي مجازي هرچند که به نظر مي رسد که مجاز باشد و حقيقت نيست، ولي اگر دقت شود معلوم مي شود که حقيقت است نه مجاز؛ زيرا فضايي که امروز از آن به مجازي ياد مي شود، جلوه اي از دنياي حقيقي و واقعي است.
نقل 80 حدیث مُسلّم از ائمه اطهار(ع)

نقل 80 حدیث مُسلّم از ائمه اطهار(ع)

حجت‌الاسلام ناصر رفیعی نکات و مصادیق برجسته‌ای از بُعد ولایتمداری و جایگاه علمی حضرت عبدالعظیم الحسنی(ع)بیان کرده است که در ذیل می‌آید.
نسبت عدالت و آزادی در انديشه شهيد مطهری

نسبت عدالت و آزادی در انديشه شهيد مطهری

نسبت ميان دو واژه «آزادي» و «عدالت» و شيوه اعمال توازن بين اين دو مفهوم همواره از بحث‌هاي مناقشه برانگيز در ميان انديشمندان سياسي طول تاريخ بوده است.
قرآن و جریان نفوذ

قرآن و جریان نفوذ

نفوذ به معنای رخنه است.

پر بازدیدترین ها

جهل چيست؟ جاهل کيست؟

جهل چيست؟ جاهل کيست؟

جهل و ناداني در مقام نظر و عمل بزرگ‌ترين مصيبت بشر است؛ چرا که همه بدبختي‌هاي بشر در دنيا و آخرت ريشه در جهالت انسان دارد.
No image

کسب حلال و پرهیز از حرام، شرط قبولی اعمال

متن سخنرانی کسب حلال و پرهیز از حرام، شرط قبولی اعمال در موضوع حلال و حرام در این بخش قرار دارد.
اديبان دربار قاجار در خدمت‌ باستان‌گرايی

اديبان دربار قاجار در خدمت‌ باستان‌گرايی

باستان‌ستايي، ريشه و علل فراواني در تاريخ معاصر ايران دارد.
No image

برخی ویژگی های اهل بهشت در دنیا

در این بخش متن سخنرانی با عنوان برخی ویژگی های اهل بهشت در دنیا در موضوع دنیا و آخرت آورده شده است.
Powered by TayaCMS