دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

پايبندي معاد باوران به مکارم اخلاقي

از نظر قرآن، مردم به طور فطري اهل عدالت هستند؛ زيرا انسان‌ها بخشي از هستي هستند و از آنجا که همه هستي و آسمان‌ها و زمين بر اساس عدالت استوار شده است
پايبندي معاد باوران به مکارم اخلاقي
پايبندي معاد باوران به مکارم اخلاقي

از نظر قرآن، مردم به طور فطري اهل عدالت هستند؛ زيرا انسان‌ها بخشي از هستي هستند و از آنجا که همه هستي و آسمان‌ها و زمين بر اساس عدالت استوار شده است، چنانکه پيامبر(ص) فرموده است: بِالْعَدْلِ قَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْض‌؛ آسمان‌ها و زمين، با عدالت، پا برجا مى‌مانند. (عوالى اللآلى، ج 4، ص 103.) پس به طور طبيعي انسان‌ها خودشان بر عدالت استوار شده‌اند و خروجي طبيعي آنان نيز رفتاري عادلانه است. از اين رو حتي کافران نيز اهل عدالت هستند و در نظام زندگي خود عدالت را مراعات مي‌کنند؛ بر همين اساس قوانين عادلانه، اصل حاکم بر همه بشريت است و انسان‌ها به طوري فطري و عقلايي اين گونه زندگي و عمل مي‌کنند.

اما مراعات مراعات اصولي فراتر از اصل عدالت، مانند اصول اخلاقي در دو سطح احسان و اکرام تنها از کساني صادر مي‌شود که افزون بر اصل عقلايي فطري به ربوبيت خدا و به ويژه معاد و حسابرسي آن اعتقاد داشته باشند. خداوند در آياتي به اين مسئله توجه مي‌دهد؛ از جمله مي‌فرمايد: وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَإِنَّ السَّاعَهَ لَآتِيَه فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ؛ و ما آسمان‌ها و زمين و آنچه را که ميان آن دو است جز به حق نيافريده‌ ايم و يقيناً قيامت فرا خواهد رسيد، پس به خوبى و زيبايي از خطاي ديگران صرف نظر کن! و صفحه را ورق بزن تا صفحه ديگري سپيد از خطا براي ديگران باز کني!(حجر، آيه 85)

پس کساني به اصول اخلاقي از جمله عفو و گذشت از خطاي ديگران مي‌پردازند که به قيامت و حسابرسي آن باور دارند. اين افراد افزون بر تعليمات الهامي فطري (شمس، آيه 8؛ روم، آيه 30) به سبب همان عدالت گرايي فطري و عمل به اصول عدالت فطري و کسب تقواي فطري، شايسته بهره‌مندي از تعليمات خاص وحياني تشريعي(بقره، آيات 2 و 3) به ويژه وحي قرآني شده‌اند؛ از همين رو، نه تنها اهل احسان عفوي هستند، بلکه به احسان اکرامي عمل مي‌کنند و مانند مرغ مادر بال‌هايشان را به مهرباني بر سر مومنان مي‌گسترانند: وَاخْفِضْ جَنَاحَکَ لِلْمُؤْمِنِينَ. (حجر، آيات 87 و 88)

بنابراين از نظر قرآن، اصل مقابله به مثل و اصول مبتني بر آن، که اصل عدالت فطري و عقلايي است، اصل حاکم بر طبيعت بشر است؛ اما خوشخويي در سطح احسان و اکرام و پايبندي به اصول اخلاقي در سطح محاسن و مکارم اخلاقي ويژه معادباوران و حساب‌باوران رستاخيز است.

روزنامه کيهان

تاريخ انتشار: چهارشنبه 29 آذر ماه

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

نگاهی به رفتارشناسی اهل نفاق از دیدگاه قرآن

نگاهی به رفتارشناسی اهل نفاق از دیدگاه قرآن

نقش منافقان در جامعه اسلامی، نقشی بسیار مخرب و زیانبار است. حساسیت قرآن به این دسته از شهروندان به خوبی نشان می‌دهد که نمی‌توان به صرف شهروندی با همه افراد جامعه یکسان برخورد کرد و حقوق یکسانی را برای همگان به طور مطلق قائل شد؛ بلکه می‌بایست ملاحظاتی در نحوه تعامل با دسته‌هایی از افراد جامعه اعمال کرد.
مجالست با بدان در فضای مجازی

مجالست با بدان در فضای مجازی

فضاي مجازي هرچند که به نظر مي رسد که مجاز باشد و حقيقت نيست، ولي اگر دقت شود معلوم مي شود که حقيقت است نه مجاز؛ زيرا فضايي که امروز از آن به مجازي ياد مي شود، جلوه اي از دنياي حقيقي و واقعي است.
نقل 80 حدیث مُسلّم از ائمه اطهار(ع)

نقل 80 حدیث مُسلّم از ائمه اطهار(ع)

حجت‌الاسلام ناصر رفیعی نکات و مصادیق برجسته‌ای از بُعد ولایتمداری و جایگاه علمی حضرت عبدالعظیم الحسنی(ع)بیان کرده است که در ذیل می‌آید.
نسبت عدالت و آزادی در انديشه شهيد مطهری

نسبت عدالت و آزادی در انديشه شهيد مطهری

نسبت ميان دو واژه «آزادي» و «عدالت» و شيوه اعمال توازن بين اين دو مفهوم همواره از بحث‌هاي مناقشه برانگيز در ميان انديشمندان سياسي طول تاريخ بوده است.
قرآن و جریان نفوذ

قرآن و جریان نفوذ

نفوذ به معنای رخنه است.

پر بازدیدترین ها

جهل چيست؟ جاهل کيست؟

جهل چيست؟ جاهل کيست؟

جهل و ناداني در مقام نظر و عمل بزرگ‌ترين مصيبت بشر است؛ چرا که همه بدبختي‌هاي بشر در دنيا و آخرت ريشه در جهالت انسان دارد.
No image

برخی ویژگی های اهل بهشت در دنیا

در این بخش متن سخنرانی با عنوان برخی ویژگی های اهل بهشت در دنیا در موضوع دنیا و آخرت آورده شده است.
اديبان دربار قاجار در خدمت‌ باستان‌گرايی

اديبان دربار قاجار در خدمت‌ باستان‌گرايی

باستان‌ستايي، ريشه و علل فراواني در تاريخ معاصر ايران دارد.
No image

هدايت خاصه درقرآن

Powered by TayaCMS