دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

آزاد اندیشی و تحول در علوم انسانی

No image
آزاد اندیشی و تحول در علوم انسانی

آزاد انديشي، تحول، علوم انساني

طهورا مهدوی

چندین سال است که از فراخوان مقام معظم رهبری برای ایجاد کرسی‌های آزاد اندیشی و تضارب آرا در دانشگاه‌ها می‌گذرد اما هنوز این مطالبه شکل و شمایل جدی به خود نگرفته است و عملیاتی نشده است. تاکنون در باب فواید و مزایای اعمال این پروژه در دانشگاه‌ها سخن بسیار گفته شده است اما هنوز این نظریات در عمل پیاده نگشته است اما پیرامون اهمیت و ظرفیت‌های بالفعل این طرح باید گفت مع‌الاسف امروز وضعیت علوم انسانی و حتی فنی در دانشگاه مطلوب ارزیابی نمی‌شود. به واقع علوم انسانی که هم اکنون در سطح آموزش عالی ایران تدریس می‌گردد منبعث از کتب ترجمه‌ای و وارداتی از غرب است .

البته پر واضح است که کسی با ورود و ترجمه آثار و اندیشه‌های غرب در کشور مخالف نیست. زیرا همین غرب که امروز به عنوان بزرگترین تمدن بشری درحال حاضر از آن یاد می‌کنند زمانی به ترجمه و تقلید از آثار مسلمین می‌پرداخته است و در واقع بنیان‌های اولیه این تمدن از تقلید و تبعیت از اندیشه‌های مسلمین آغاز شده است. اما باید دانست که علم بیش از هر چیز دیگر متاثر از فلسفه وجود و فرهنگ بومی هر تمدن و کشور است . علوم انسانی غرب همان طور که اربابان فکر واندیشه غربی نیز بارها و بارها در آثار و نوشته‌های خود بر آن تاکید کرده‌اند بر اساس اندیشه‌های غربی تدوین گشته است . بی شک حتی با اضافه کردن متون اسلامی به برخی از کتب نمی‌توان روح نهیلیستی و سوبژکتیویسم اومانیستی را از این آثار زدود و این علوم را در راستای تحقق آرمان‌های بلند اسلام که خود منبعی فراخ از دانش و فلسفه و حکمت است به کار گرفت. رهبر معظم انقلاب نیز که همواره به عنوان دیده‌بانی بصیر، آسیبهای پیرامون نظام را داهیانه رصد می‌کند چندی پیش بر ایجاد تغییر و تحول بنیادین در علوم انسانی در کشور تاکید داشتند.

اما بی‌شک یکی از راه‌های برون رفت از وضعیت فعلی و حرکت به سوی گفتمان اسلامی نگاه ایجابی در دانشگاه‌ها و حوزه است . امروز نمی‌توان انکار کرد که دانشگاه ما و حتی حوزه نیز به مصرف کنندگان بزرگ اندیشه‌های غربی تبدیل شده‌اند و این درحالی که ما هنوز تولیدات گسترده‌ای در سطح اندیشه و علوم انسانی نداریم. امروز کفه ترازو به صورت چشمگیری به سمت واردات سنگین است. ایجاد کرسی‌های آزاد اندیشی که در آن نخبگان کشور به تضارب مستقیم آرا می‌پردازند بی شک می‌تواند بخش گسترده‌ای از عقب افتادگی‌ها و کاستی‌های موجود را پر کند. گفتگو و ابراز عقیده‌ها در فضای علمی در یک روند منطقی می‌تواند بسیاری از حقایق اصیل و ناب اسلامی را مشخص کند و بنیان‌های متزلزل فلسفه لیبرال ، سوسیالیسم و... را آشکارا به ترسیم کشد. از سوی دیگر نمیتوان از ایجاد فضای خلاقانه و روبه رشد و پر شور و نشاط علمی پس از اجرایی کردن این طرح چشم پوشی کرد. امروز متاسفانه آن شور و نشاطی که در خور انقلابی پوینده و استراتژیک اسلامی است در دانشگاه‌ها وجود ندارد و نوعی جزمیت دانشجویان و اساتید دانشگاهیان ما را در بر گرفته است .

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

پرسش و پاسخ چگونگی یاری کردن اهل بیت(ع) بخش اول

پرسش و پاسخ چگونگی یاری کردن اهل بیت(ع) بخش اول

در آموزه‌های اهل بیت(ع) به ویژه ائمه اطهار(ع) طلب یاری کردن توسط آن بزرگواران مطرح شده است.
پیامدهای تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی چه بود؟

پیامدهای تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی چه بود؟

دوره پهلوی را می‌توان دوره رشد و گسترش بهائیت دانست. بسیاری از چهره‌های شاخص بهائیت در این دوره، با بهره‌مندی از حمایت‌های ویژه شاه، سمت‌های سیاسی و اقتصادی متعددی را به دست آوردند.
چگونه عاشورا مسیر اسلامِ شیعی و شیعیانِ ایرانی را تغییر داد؟

چگونه عاشورا مسیر اسلامِ شیعی و شیعیانِ ایرانی را تغییر داد؟

درباره عوامل گرایش ایرانیان به علویان و مذهب تشیع، مورخان و پژوهشگران نظرات متفاوتی بیان کرده‌اند.
چگونگی متخلق شدن به اخلاق فاضله(کیمیای اخلاق)

چگونگی متخلق شدن به اخلاق فاضله(کیمیای اخلاق)

انسان چگونه خودش را به اخلاق فاضله متخلق کند و از رذایل اخلاقی دوری نماید؟ چگونه این معنا را در مرحله عمل پیاده کند؟ علمای اخلاق می‌گویند: ابتدا انسان باید حالت موجود نفس را حفظ کند و سپس به تهذیب رذایل و جبران ضررهای گذشته بپردازد.

پر بازدیدترین ها

راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

قرآن کریم که بزرگترین معجزه پیامبراکرم(ص) است و تمام آنچه را که بشر برای هدایت نیاز داشته ودر آن آمده است، کاملترین نسخه برای آرامش روح است.
عالم مرگ از نگاه قرآن

عالم مرگ از نگاه قرآن

مرگ حالتی در موجودات است که از مقامی به مقام دیگر در می‌آیند.
نیکی به دیگری، نیکی به خود است

نیکی به دیگری، نیکی به خود است

در فرهنگ اسلامی ایرانی این معنا جا افتاده است که «هر چه کنی به خود کنی؛ گر همه نیک و بد کنی»، یا «تو نیکی کن و در دجله انداز؛ که ایزد در بیابانت دهد باز».
مال حرام و آثار حرامخواری

مال حرام و آثار حرامخواری

مال حرام به سبب آنکه تاثیر شگرف منفی در زندگی بشر دارد، یکی از مباحث مهم در فقه زندگی است.
سخاوت و بخشش آرامشی برای خود، آسایشی برای دیگران

سخاوت و بخشش آرامشی برای خود، آسایشی برای دیگران

بخشش یکی از خصلت‌ها و فضایل خوب و زیبای انسانی است.
Powered by TayaCMS