دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اخلاق مدیران*سیاست سکولار غرب مساوى با اخلاق ماکیاولیستى

No image
اخلاق مدیران*سیاست سکولار غرب مساوى با اخلاق ماکیاولیستى سیاست سکولار غرب مساوى با اخلاق ماکیاولیستى ‌
افکار سکولاریسم و گرایشهاى سکولاریستى رایج در غرب از عهد رنسانس به بعد تا عصر فعلى مبتنى بر نظریه تباین اخلاق و دین و تعریف خاص غربیان از دین مى‌باشد. واقعیتآن است که تعریف ویژه بسیارى از مکاتب غرب از دین و حوزه‌هاى عمل آن (یعنى تعریف دین صرفا به ارتباط میان انسان با‌ ‌خدا و شناخت، اعتقاد و عبادت خداوند و نوعى گرایش، احساس و نیاز روانى انسان نسبت ‌به خدا)، نه تنها منجر به جدایى اخلاق از دین و در نهایت ارائه تعریف جدیدى از اخلاق سیاسى کارگزاران نظام مى‌گردد بلکه این تعریف در نهایت منتهى به سکولاریسم و جدایى دین از سیاست مى‌شود. جدایى که مساوى با کناره‌گیرى دین از اجتماع و پرداخته شدن به آن تنها در زندگى فردى و منحصر نمودن آن در چارچوب و حصار خانه‌ها و کنج دنج عبادتگاه‌ها است!!! لذا تعریف خاص فوق از دین که توسط برخى مکاتب اخلاقى در غرب، منجر به فراق اخلاق از دین و در نهایت منفک شدن و جدایى اخلاق از سیاست گشته است.
با بررسى تاریخچه نسبت اخلاق و سیاست در ایران و یونان باستان، و پیگیرى این خط سیر تا کنون، به این نتایج مى‌توان نائل گشت که اولا در ایران باستان به علت اعتقادات مذهبی، سیاست به شدت با اخلاق برگرفته شده از دین ممزوج بوده اربابان سیاست باید در راه خیر و نیکى قدم بردارند و درصدد نهادینه کردن آموزه‌هاى اخلاقى برگرفته از دین و فرهنگ دینى در جامعه باشند. ثانیا، برداشت یونانى از سیاست، برداشتى اخلاقى فلسفى یا آرمان خواهانه است. در این دیدگاه، سیاست و قدرت، فى نفسه هدف نیست، بلکه ابزار و وسیله‌اى براى رسیدن به هدف بالاتر، مانند خیر و سعادت و فضیلت همگانى است. در فلسفه افلاطون، هدف سیاست، آن بود که انسان را به وضع مثالى و آرمانى خود برساند. ساختن مدینه فاضله، هدف اساسى مردان سیاسى است و هدف از تاسیس مدینه فاضله آماده کردن شرایط براى دستیابى به معرفت و فضیلت است. از این‌ ‌رو سیاست به عنوان حکمت عملى با اخلاق درآمیخته است. از این چشم انداز، سیاستمدار آرمانی، که حقایق را خوب مى‌شناسد، جامعه را به سوى تعادل، عدالت و فضیلت پیش مى‌برد.
در فلسفه ارسطو نیز پایان اخلاق، به منزله آغاز مجدد آن در سیاست شناخته مى‌شود. ارسطو در نوشته‌هاى خود جامعه‌اى را سیاسى مى‌داند که خیر برین را جستجو مى‌کند که حصول سعادت‌هاى فردى را از راه سعادت‌هاى اجتماع امکان پذیر مى‌داند و نیز بالعکس. ارسطو اداره شهر را مبتنى بر اخلاق دانسته و عمل مطابق عقل را مبناى عمل اخلاقى مى‌داند. در بخشى از کتاب اخلاق ارسطو، سیاست ضامن اجراى معرفت نظرى اخلاق خوانده شده است؛ یعنى یکى از اهداف سیاست عملى کردن آموزه‌هاى اخلاقى در جامعه است.
ماکیاولى و نظریه “تفکیک بین اخلاق و سیاست”: این پیوند و همبستگى میان اخلاق و سیاست تا دوره‌هاى میانه یعنى دوره رنسانس در غرب ادامه یافت، اما از دوره رنسانس به بعد شاهد شکل‌گیرى و اجراى نظریات دیگرى در خصوص نحوه و شکل تعامل اخلاق و سیاست بودیم که این نظریات در عرصه سیاست بقا و دوام داشته و یگانه الگوى مکاتب سیاسى غرب در عصر حاضر مى‌باشد.
رنسانس یا نوزایى فکر و اندیشه، تحول شگرفى بود که به دوران حاکمیت کلیسا پایان داد. ویژگى مهم این عصر، آزادى وجدان انسان از سلطه ارباب کلیسا و تجلى دوباره روح نقد و نقادى گرى بود که موجب شکوفا شدن قلمرو دانش و علوم شد. این تغییر وضع در شرایط فکرى و اخلاقى جامعه اروپایى موجب شد تا در استخوان‌بندى سیاسى و نظامى بسیارى از کشورهاى اروپا دگرگونى‌هاى بزرگى به وجود آید و این موج، قلمرو اندیشه سیاسى را به طور جدى در بر گرفت. برخى اندیشمندان و فلاسفه سیاسى این دوره، ورود اخلاق و فلسفه به حیطه سیاست را رد کرده و ارج ننهادند. سرآمد آنان نیکولو ماکیاولى است. در اندیشه‌هاى مسیحى و یونان، هدف اخلاقی، به ابزار اخلاقى نیاز دارد و نمى‌توان به امور مقدس، به وسیله ابزارهاى نامقدس رسید. ماکیاولى بر عکس، بر این باور است که اگر هدف مقدس و قابل دفاع باشد، مى‌توان کاربرد ابزارهاى شرور و غیر اخلاقى را توجیه کرد؛ چه در نظر وى هدف وسیله را توجیه مى‌کند، هدفى که مى‌خواهد خیر عموم را به ارمغان بیاورد. از این رو، ماکیاولى نقشى بسزا در گسست فکرى فلسفه، از دوران قدیم ایفا مى‌کند و رویکرد جدیدى را به عرصه سیاست ارائه مى‌کند که همان جدایى حوزه اخلاق از سیاست است. نظریه تفکیک بین اخلاق و سیاست ماکیاولی، بیشتر مبتنى بر رساله معروف شهریار وى است. محور اساسى تمامى نوشته‌هایى چون رساله شهریار، پاسخ به این سوال است که آیا در سیاست نادیده گرفتن موازین اخلاقى مجاز است؟ ماکیاولی، خمیرمایه فعالیتهاى سیاسى را کسب و حفظ قدرت مى‌داند. او معتقد است که نقش زور و تزویر در مسائل سیاسی، حیاتى است و در مسائل دولت نباید ملاحظات اخلاقى را در نظر گرفت. وى فضیلت سیاستمداران را در کامیابى آنان مى‌داند و نه در وسایلى که بکار مى‌برند. از این رو، نظریه اساسى وى تفکیک اخلاق از سیاست است و توصیه‌هایى نیز در این زمینه به سیاستمداران ارائه مى‌کند. ماکیاولى آگاهانه عمل خلاف اخلاق را در سیاست توصیه مى‌کند. زمانى که پیشنهاد چنین اعمالى را مى‌دهد، در بیشتر موارد پوزش مى‌طلبد و براى توجیه رفتارش این‌چنین استدلال مى‌کند که، “چون مردم ذاتا بدجنس و بدنهاد هستند باید با شیطنت با آنان رفتار کرد”!!! وى در جاى دیگر مى‌گوید که شاهزاده باید چنین وانمود کند که داراى سجایاى اخلاقى بسیارى است؛ ولى در حقیقت باید واجد صفاتى بر عکس باشد. او باید در نظرها خوب جلوه کند و چنین نباشد بویژه هنگامى که نباید پایبند وفا به عهد و قول باشد.
بر این اساس جاى هیچ گونه انکارى براى اینکه کتاب شهریار ماکیاولى را حاوى همه گونه مطالب غیر اخلاقى و بدون فضیلت بدانیم، وجود ندارد زیرا نویسنده هیچ ابایى ندارد که از انواع خدعه و نیرنگ، خیانت و جنایت و ریاکارى دفاع و آن را به شهریاران سفارش کند.
نتیجه گیری: اخلاق سیاسى موجود در غرب و کشورهایى که آموزه هاى سکولاریسم را پذیرفته اند، نتیجه تاسى و پایبندى به مکتب ماکیاولى در نسبت بین اخلاق و سیاست مى باشد. اخلاق عملى سیاستمداران و کارگزاران سیاسى در غرب مصداق کامل و عملى آموزه هاى ماکیاولى در خصوص کنارگذاشتن اخلاق از سیاست و تنها توجه به حفظ قدرت و تداوم آن به عنوان یگانه راه دستیابى به مطامع و خواسته هاى فردی، گروهى و جناحى مى باشد. اخلاقى سیاسى که در آن عاطفه، رحم شفقت، خدمت، دردمندى مستضعفان، عدالت طلبی، تقوا، خودسازى و بسیارى از فضایل و سجایاى اخلاقى هیچ‌گونه نقشى را ایفا ننموده و همگى طرد و به کنارى نهاده شده اند.

منبع : روزنامه رسالت

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

مطلب مکمل

کتاب نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب

کتاب نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب

کتاب «نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب» مجموعه مقالاتی است که در فضای جامعه غرب در انتقاد از ابعاد نظری و عملی فمینیسم نگاشته شده است.

جدیدترین ها در این موضوع

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

در همۀ جوامع بشری، تربیت فرزندان، به ویژه فرزند دختر ارزش و اهمیت زیادی دارد. ارزش‌های اسلامی و زوایای زندگی ائمه معصومین علیهم‌السلام و بزرگان، جایگاه تربیتی پدر در قبال دختران مورد تأکید قرار گرفته است. از آنجا که دشمنان فرهنگ اسلامی به این امر واقف شده‌اند با تلاش‌های خود سعی بر بی‌ارزش نمودن جایگاه پدر داشته واز سویی با استحاله اعتقادی و فرهنگی دختران و زنان (به عنوان ارکان اصلی خانواده اسلامی) به اهداف شوم خود که نابودی اسلام است دست یابند.
تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

در این نوشتار تلاش شده با تدقیق به اضلاع مسئله، یعنی خانواده، جایگاه پدری و دختری ضمن تبیین و ابهام زدایی از مساله‌ی «تعامل موثر پدری-دختری»، ضرورت آن بیش از پیش هویدا گردد.
فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

در این نوشتار سعی شده است نقش پدر در خانواده به خصوص در رابطه پدری- دختری مورد تدقیق قرار گرفته و راهبردهای موثر عملی پیشنهاد گردد.
دختر در آینه تعامل با پدر

دختر در آینه تعامل با پدر

یهود از پیامبری حضرت موسی علیه‌السلام نشأت گرفت... کسی که چگونه دل کندن مادر از او در قرآن آمده است.. مسیحیت بعد از حضرت عیسی علیه‌السلام شکل گرفت که متولد شدن از مادری تنها بدون پدر، در قرآن کریم ذکر شده است.
رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

با اینکه سعی کرده بودم، طوری که پدر دوست دارد لباس بپوشم، اما انگار جلب رضایتش غیر ممکن بود! من فقط سکوت کرده بودم و پدر پشت سر هم شروع کرد به سرزنش و پرخاش به من! تا اینکه به نزدیکی خانه رسیدیم.

پر بازدیدترین ها

تعامل اعراب مسلمان و ایرانیان ʆ) نقش امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در فتح ایران

تعامل اعراب مسلمان و ایرانیان (6) نقش امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در فتح ایران

این نوشتار در نقد سلسله مقالاتی است که فتح ایران توسط اعراب مسلمان را یکی از مقاطع تلخ تاریخ معرفی نموده‌اند.
No image

امام حسین (ع): «الناسُ عبیدُ الدنیا و الدین لعق علی السنتهم یحوطونه مادرَّت معایشُهم فاذا مُحَّصوا بالبلاء قَلَّ الدَیّانون»

«مردم بندۀ دنیایند و دین بر زبانشان می‌چرخد و تا وقتی زندگی‌هاشان بر محور دین بگردد، در پی آنند، امّا وقتی به وسیلۀ «بلا» آزموده شوند، دینداران اندک می‌شوند.»
No image

قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلّى اللّه علیه و آله):«اِنَّ لِقَتْلِ الْحُسَیْنِ علیه السّلام حَرارَةً فى قُلُوبِ الْمُؤمنینَ لا تَبْرُدُ اَبَداً.»

پیامبر اکرم (صلّى اللّه علیه و آله) فرمود: «براى شهادت حسین علیه السلام ، حرارت و گرمایى در دلهاى مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمی‌شود.» (جامع احادیث الشیعه ، ج 12، ص 556)
راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

قرآن کریم که بزرگترین معجزه پیامبراکرم(ص) است و تمام آنچه را که بشر برای هدایت نیاز داشته ودر آن آمده است، کاملترین نسخه برای آرامش روح است.
Powered by TayaCMS