دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

احمد بن علی بن شعیب نسائی

No image
احمد بن علی بن شعیب نسائی

كلمات كليدي : نسائي، صحاح سته، السنن، نساء، المجتبي

نویسنده : یدالله حاجی‌زاده

ابو عبد الرحمن احمد بن علي بن شعيب نسائي ،محدث معروف و مؤلف يكي از صحاح سته (شش گانه )اهل سنت در سال 214 يا 215 هجري قمري در شهر نساء به دنيا آمد .[1] نساء شهري است از شهرهاي خراسان بزرگ كه در 67 فرسنگي شمال سرخس [2] واقع شده است .ياقوت حموي مينويسد :نساءشهري است در خراسان كه بين اين شهر و سرخس دو روز راه است .[3]در خصوص دوران كودكي نسائي اطلاعات چنداني در دست نيست . منابع به مسافرتهاي وي به شهرهايي چون خراسان ،حجاز ،عراق ،جزيره ،شام ومصر به منظور كسب دانش واستماع حديث اشاره كرده اند .[4]ابن كثير مينويسد "نسائي به مناطق مختلفي سفر كرد وبه شنيدن حديث وهمراهي با بزرگان پرداخت ."زركلي مينويسد :"وي به شهرهاي زيادي سفر كرد وسرانجام در مصر ساكن شد پس از اينكه مشايخ مصر بر او حسد ورزيدند به رمله از شهرهاي فلسطين رفت ." [5]

از جمله اساتيد وي كه از آنها نقل روايت كرده ميتوان به قتيبه بن سعيد ،اسحاق بن ابراهيم بن حبيب ،ابراهيم بن يعقوب ،عيسي بن حماد [6]اسحق بن راهويه ،سليمان بن اشعث ،اسحق بن شاهين ،ابراهيم بن سعيد ،ابو داوود سجستاني [7]و... اشاره كرد.

عده زيادي ازانها .نيزازمحضروي كسب علم كردند وبه نقل روايات پرداخته اند كه از جمله انها ميتوان به امام ابوالقاسم الطبراني ،احمدبن عمير،محمدبن جعفر، ابوالميمون بن راشد ابوسعيدالعرابي و امام ابوجعفرالطحاوي اشاره كرد .[8]

عبادت وتقوا: نسايي درمنابع شخصيتي اهل عبادت وتجهد معرفي شده است شيخ عباس قمي پس ازاشاره به اين مطلب مي نويسد:" او يك روز روزه مي گرفت و يك روز افطار مي كرد". [9]شهيد مطهري نيز مينويسد :"نسائي عادتش اين بود كه يك روز در ميان روزه ميگرفت ."[10]

جايگاه علمي وآثار :

بدون شك نسائي يكي از بزرگترين محدثان اهل سنت محسوب ميشود .صاحبان كتب ششگانه اهل سنت در قرن سوم هجرت ميزيستند . آنها مهمترين كتب حديثي كه شامل بيشترين احاديث اهل سنت از پيامبر اكرم (ص)مي باشند را در اين كتابها گرد اوري كردند . به جز اندكي از احاديث كه محدثان بعدي آنها را در جوامع حديثي خويش آوردند .[11]اين جوامع حديثي عبارتند از صحيح بخاري ،صحيح مسلم ،سنن نسائي، سنن ابو داوود ،جامع ترمذي وسنن ابن ماجه .

در واقع سنن نسائي بعد از صحيحين (صحيح بخاري وصحيح مسلم )به عنوان سومين كتاب حديثي مهم ومورد توجه اهل سنت محسوب ميشود . [12]از حاكم نيشابوري نقل شده است :چندين بار از ابو الحسن دار قطني شنيدم كه ميگفت :ابو عبد الرحمن نسائي بر هر كس ديگري به علم حديث و به جرح و تعديل روات در زمان خودش تقدم دارد[13]كتاب السنن نسائي در واقع تلخيصي از كتاب حجيم " السنن الكبري" كه خودش تاليف كرده، مي باشد ."نسائي ابتدا كتابي حجيم در حديث تصنيف كرد تحت عنوان" السنن الكبري "سپس كتاب را به امير حله اهدا كرد ."[14]امير حله از او پرسيد آيا تمام احاديث كتابت صحيح مي باشد ؟ گفت: نه. پس حاكم او را امر كرد كه تنها احاديث صحيح را در كتابي ديگر بياورد .لذا نسائي احاديثي از السنن الكبري برگزيد ونام آن را" المجتبي "

گذاشت .وهمين المجتبي يكي ار كتب ششگانه اهل سنت است .[15]كه به السنن يا السنن الكبري مشهور است .[16]از ديگر آثار نسائي ميتوان به كتاب "خصائص "يا "خصائص العلويه "[17]اشاره كرد .شهيد مطهري مينويسد نسائي وقتي به شام رسيد مردم آنجا را از علي (ع) منحرف ديد ،لذا كتاب خصائص را در فضائل آن حضرت واهل بيت نوشت . وي در اين كتاب بيشتر از احمد بن حنبل روايت كرده است .[18]

"مناسك حج" كتاب ديگر اوست كه بر طبق مذهب شافعي نوشته شده است.[19] از ديگر اثار او مي توان به "الضعفا و المتروكين "[20]مسند علي ومسند مالك [21]فضائل الصحابه[22] التفسير ،الكني ،الجمعه ،عمل اليوم والليله اشاره كرد .[23]وي در مجموع 15 كتاب تاليف كرد كه اكثرانها مربوط به حديث وعلوم حديثي بودند [24] . .

وفات : درسال وفات نسائي بين منابع چندان اختلافي به چشم نمي خورد. عموما سال وفات اورا 303ه.ق نوشته اند [25]ماه وفات اورا بر خي ماه شعبان [26] وبرخي ماه صفر همين سال نوشته اند[27] ابن كثيروفات او را روز دوشنبه 13 ماه صفر سال303 دانسته است .[28]و در باب علت وفات او در منابع آمده است :وي به خاطروفا به حضرت علي (ع)جان خويش را از دست داد .چرا كه وقتي از مصر به شام رفت از او در باره برتري معاويه بر علي (ع)پرسيدند . بنا به قولي گفت :"الا ترضي راسا براس حتي يتفضل ؟"آيا معاويه سر به سر هم راضي نيست، مي خواهد بر علي فضيلت هم داشته باشد ؟ و بنا به قول ديگري گفت :فضيلتي براي او نميدانم .لذا با مشت ولگد به جان او افتادندو او را از مسجد بيرون انداختند . وقتي مرگ خويش را احساس كرد ،گفت مرا به مكه ببريد پس اورا به مكه بردند و در آنجا فوت كرد .[29] سيوطي پس از نقل قول اول مينويسد :"از او در خصوص رواياتش در باب فضائل معاويه پرسيدند گفت من فضيلتي براي او نميدانم الا اين سخن پيامبر (ص)كه فرمود :"لا اشبع الله بطنه " خدا شكمش را سير نكند لذا اهل شام اورا سخت كتك زدند واز مسجد بيرون انداختند. وي به رمله رفت و در آنجا مرد . [30]سيوطي مينويسد :"و بنا به نقل دار قطني پس از اين ماجرا درخواست كرد او را به مكه ببرند ودر مكه فوت كرد .[31]در اينكه نسائي در فلسطين دفن شده يا در مكه همانگونه كه مشاهده شد بين منابع اختلاف است .سيوطي مينويسد :"قول ارجح اين كه وي در مكه وفات يافت و در بين صفا ومروه دفن شد ".[32]ابن اثير نيز مينويسد :"در سال 303 احمد بن شعيب نسائي صاحب كتاب السنن در مكه وفات يافت و در بين صفا و مروه به خاك سپرده شد.[33]

مقاله

نویسنده دالله حاجی‌زاده

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

پیامدهای تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی چه بود؟

پیامدهای تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی چه بود؟

دوره پهلوی را می‌توان دوره رشد و گسترش بهائیت دانست. بسیاری از چهره‌های شاخص بهائیت در این دوره، با بهره‌مندی از حمایت‌های ویژه شاه، سمت‌های سیاسی و اقتصادی متعددی را به دست آوردند.
چگونه عاشورا مسیر اسلامِ شیعی و شیعیانِ ایرانی را تغییر داد؟

چگونه عاشورا مسیر اسلامِ شیعی و شیعیانِ ایرانی را تغییر داد؟

درباره عوامل گرایش ایرانیان به علویان و مذهب تشیع، مورخان و پژوهشگران نظرات متفاوتی بیان کرده‌اند.
چگونگی متخلق شدن به اخلاق فاضله(کیمیای اخلاق)

چگونگی متخلق شدن به اخلاق فاضله(کیمیای اخلاق)

انسان چگونه خودش را به اخلاق فاضله متخلق کند و از رذایل اخلاقی دوری نماید؟ چگونه این معنا را در مرحله عمل پیاده کند؟ علمای اخلاق می‌گویند: ابتدا انسان باید حالت موجود نفس را حفظ کند و سپس به تهذیب رذایل و جبران ضررهای گذشته بپردازد.

پر بازدیدترین ها

صفات خداوند

صفات خداوند

No image

راههای شناخت صفات خدا

راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

قرآن کریم که بزرگترین معجزه پیامبراکرم(ص) است و تمام آنچه را که بشر برای هدایت نیاز داشته ودر آن آمده است، کاملترین نسخه برای آرامش روح است.
Powered by TayaCMS