دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

روزه و جزای روزه‌دار

روزه مال من است و من شخصاً به آن جزا می دهم (برگرفته از حکمت عبادات: آیت الله جوادی آملی)
روزه و جزای روزه‌دار
روزه و جزای روزه‌دار

روزه و جزای روزه‌دار

در بعضی از روایات آمده است که روزه بگیرید برای آنکه طراوت و خرمی و شادابی غیر ماه مبارک را از دست بدهید؛ زیرا آنها نشاط کاذب و زودگذر است. وقتی انسان روزه گرفت و به آن دل بست، کم کم به باطن روزه پی می‌برد. باطن روزه انسان را به لقای حق می‌کشاند که خدای سبحان فرمود: "الصّوم لى وأنا أجزى به"[1]روزه مال من است و من شخصاً به آن جزا می‌دهم. این تعبیر فقط درباره‌ی‌ روزه وارد شده است.

همه‌ی‌ اشیا و موجودات جهانِ امکان از آنِ خداست. چیزی در جهان خلقت نیست که مال خدا نباشد؛ چون مخلوق و مملوک اوست. چشم و گوش ما هم از آنِ خداست: "أم مَن یَملک السّمع والأبصار"[2].

امیرالمؤمنین (سلام‌اللهعلیه) فرمود: "... أعْضاؤکم شهوده وجوارحکم جُنوده

وضمائرکم عُیونه وخَلَواتکم عِیانه"[3] مواظب باشید، بدانید در خلوت و جلوت، نهان و آشکار، در محضر خدای سبحان هستید. خلوات شما جلوات عیون و مَشهد و مرآیِ اوست.

چیزی در جهان نیست که به یاد حق و خدای سبحان نباشد. این انسان است که گاهی غافل است و گاهی غیر غافل. فرشته‌ها نَفَسها را می‌شمارند که برای چه انسان نفس می‌کشد. وقتی به فرموده قرآن سرتاسر جهان، مِلک و مُلک خداست[4]، همه‌ی‌ اعضا و جوارح ما سپاه حق است: "ولله جنود السموات والأرض"[5].

این که فرمود: روزه مال من است، خصوصیتی را می‌رساند که قابل ملاحظه و دقت است.

گاهی انسان از سحر تا افطار امساک می‌کند؛ این یک درجه روزه‌داری است؛ تلاشی است که حداکثر در قیامت نسوزد یا وارد بهشت بشود؛ بهشتی که "جنّاتٌ تجری منْ تحتها الأنهار[6]"؛ اما به آن بهشت که "فادْخلی فی عبادی * وادْخلی جنّتی"[7]راهش نمی‌دهند. یعنی روزه، ضمن اینکه حکم و ادبی خاص دارد، حکمتی هم دارد که آن لقا و محبت خداست.

این حدیث در انسان شوق ایجاد می‌کند تا عاشق شود. انسان تا مشتاق نباشد، تلاش نمی‌کند و تا تلاش نکند، نمی‌رسد. وقتی روزه مال خدا بود، خدا هم شخصاً جزای روزه‌دار را بر عهده گرفته است.

مرحوم مولی محمد تقی مجلسی (قدّس‌سرّه) که گذشته از مقام شامخ فقاهت در بسیاری از معارف اسلامی و علوم عقلی نیز اهل نظر بوده است، می‌گوید: خدای سبحان به این معنا اکتفا نکرد که بفرماید: "الصوم لى". فرمود: "أنا أجزى به". ضمیر متکلم وحده را قبل از فعل ذکر کرده و با ذکر کلمه‌ی‌ "أنا" خودش را مطرح می‌کند که: روزه مال من است و من هستم که جزای روزه‌دار را می‌دهم[8].

    منبع: کتاب حکمت عبادات ،تألیف آیت الله جوادی آملی
    پی نوشت:
  • [1] .روضة المتقین، ج 3، ص 225. بعضی کلمه "أجزی" در این روایت را به صیغه‌ی‌ مجهول خوانده‌اند: "الصوم لى وأنا أُجزی به" یعنی روزه برای من است و من پاداش آن هستم! (ر ک: نهایه ابن اثیر، ج 1، ص 270، "جزا)
  • [2]. سوره‌ی‌ یونس، آیه‌ی‌ 31.
  •  .[3] نهج البلاغه، خطبه‌ی‌ 199.
  •  .[4] سوره‌ی‌ آل عمران، آیه‌ی‌ 189.
  •  .[5] سوره‌ی‌ فتح، آیه‌ی‌ 4
  •  .[6] سوره‌ی‌ آل عمران، آیه‌ی‌ 15.
  •  .[7]سوره‌ی‌ فجر، آیه‌ی‌ 29 ـ 30.
  • [8] .روضة المتقین، ج 3، ص 225.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

چگونگی توجه به مفاد قرآن

چگونگی توجه به مفاد قرآن

قرآن همه چیز است...قرآن الفاظ  نیست، از مقوله چیز‌های سمعی و بصری نیست، از مقوله اعراض نیست، لیکن متنزلش کرده‌اند.
قیام لله

قیام لله

قیام لله، مقدمه سیر الی الله است. اول مرتبه قیام است.
توصیه به تقوا

توصیه به تقوا

تو را به تقوا و کشیک نفس سفارش می‌کنم؛ زیرا، تقوا راه نجات و عامل رستگاری است.
در برابر مصیبت ها چه واکنشی مناسب است؟

در برابر مصیبت ها چه واکنشی مناسب است؟

انسان‌ها در دنیا بنا به عللی از جمله گناه و امتحان، دچار مصیبت شدید و گرفتاری بزرگ می‌شوند به گونه‌ای که تحمل آن برای آنان سخت و دشوار می‌شود و گویی تمام ورق زندگی برگشته است.
حریم خصوصی شهروندان در اندیشه امام خمینی (ره) - بخش نخست

حریم خصوصی شهروندان در اندیشه امام خمینی (ره) - بخش نخست

اشاره: وقوع انقلاب در هر جامعه‌ای همراه با تحولات بنیادین و تغییرات سریع در آن جامعه است.

پر بازدیدترین ها

معیار تشخیص خیر

معیار تشخیص خیر

چه بسا چیزی را خوش نداشته باشید ، حال آن که خیر شما در آن است ؛ویا چیزی را دوست داشته باشید ، حال آن که شرشمادر آن است. (برگرفته ازمبادی اخلاق در قرآن: آیت الله جوادی آملی)
تجسّس و کنجکاوی در زندگی مردم

تجسّس و کنجکاوی در زندگی مردم

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از بسیاری از گمانها بپرهیزید، چرا که بعضی از گمانها گناه است و هرگز (در کار دیگران) تجسّس نکنی.
قال علیٌ (علیه‌السّلام): «الفُرصَه تمُّر مرِّ السَحاب فانتَهِزوا فُرَصَ الخَیّر» (نهج‌البلاغه فیض، ص 1086)

قال علیٌ (علیه‌السّلام): «الفُرصَه تمُّر مرِّ السَحاب فانتَهِزوا فُرَصَ الخَیّر» (نهج‌البلاغه فیض، ص 1086)

امام علی (علیه‌السلام) فرمود: «فرصت مانند ابر از افق زندگی می‌گذرد، مواقعی که فرصت‌های خیری پیش می‌آید غنیمت بشمارید و از آن‌ها استفاده کنید»
No image

پاداش کار خیر

پروردگارا! به هر خیری که بر من می فرستی، نیازمندم!
قال الله الحکیم:  «کونوا قوامین لله شهدآء بالقسط»

قال الله الحکیم: «کونوا قوامین لله شهدآء بالقسط»

«اى اهل ایمان در راه خدا قیام کنندگان و پایدار بوده و گواه بر عدالت و انصاف باشید» (مائده/8)
Powered by TayaCMS