دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

بودیسم

No image
بودیسم
کلمات کلیدی

بودیسم

آیین بودا از شاخه‌هاى كیش هندوست. این آیین در هندوستان به وجود آمد و سراسر مناطق خاورى را درنوردید. به علت داشتن اندیشه‌هاى عرفانى لطیف و گسترش در مناطق پرجمعیت جهان، پیروان زیادى دارد و به اروپا و آمریكا نیز سرایت كرده است.

سرگذشت بودا
بودا، به معناى بیدار لقب گوتاماشاكیامونى، بنیان‌گذار مكتب اصلاحى بودیسم است. به عقیده بوداییان وى كه فرزند پادشاه شهر كاپیلاوستو در شمال هندوستان بود، در حدود سال (563 ق .م ) به دنیا آمد. وى در 29 سالگی شبانه از كاخ گریخت و تحت ارشاد فردى به نام آلارا (Alara) زندگى راهبان را برگزید و پس از شش سال ریاضت‌هاى سخت، سرانجام هنگامى كه از وصول به حقیقت از طریق ریاضت نومید شد، ریاضت را كنار گذاشت و به تفكر و مراقبت معنوى روى آورد. پس از آن با هفت هفته توقف زیر درختى كه درخت بیدارى نامیده شد، با مارا (Mara) یعنى شیطان ویران‌گر مبارزه كرد و در نهایت به حقیقت دست یافت و بوداى دوره كنونى شد.
بودا در مدت 40 سال با مسافرت‌هاى فراوان، آیین خود را در سراسر هندوستان تبلیغ كرد و بر اثر ملاقات با افراد مختلف، به اصلاح نفوس و تربیت شاگردانى همت گماشت كه برجسته ترین آنان پسر عمویش آنندا (Ananda) بود. وى سرانجام در هشتاد سالگى به نیروانا پیوست.

فلسفه بودا
هنگامى كه بودا به حقیقت دست یافت، ابتدا به شهر بنارس رفت تا پنج تن از راهبان را كه از وى روى برتافته بودند، بیابد. او مى‌اندیشید كه این پنج تن مانند وى در جستجوى حقیقتند و تعلیم دادن ایشان از سایر مردم آسانتر است. چون بودا به آنان نزدیك شد پرسید: �آیا شما به كارما یعنى قانون كردار ایمان دارید؟� گفتند: �آرى� بودا گفت: �پس بدانید كه همان سرآغاز حكمت و آگاهى از حقیقت است. از نیكو نیكو پدید مى آید و از بد، بد.�
گفتند: �این كه تازگى ندارد.� گفت: �اگر چنین است قربانى ، دعا و تضرع به درگاه خدا عاقلانه نیست، زیرا آب همیشه سراشیبى مى‌رود، آتش همیشه داغ است و یخ همواره سرد. اگر براى همه خدایان هندوستان هم دعا كنیم، آب هرگز سربالا نمى‌رود و آتش سرد و یخ گرم نمى‌شود. از این رو، كارى كه انجام گرفت، قابل ابطال نیست و دعا و قربانى براى خدایان نیز سودى ندارد.�
آنان با این سخن موافقت كردند و بودا افزود: �اگر این سخن درست است، كتاب وداها كه به مردم راه و رسم دعا و قربانى را مى‌آموزد، درست نیست و برخلاف گفته پیشوایان دینى، من اعلام مى‌كنم كه وداها مقدس ‍ نیستند.�
راهبان از این جراءت بسیار شگفت زده شدند و از بودا پرسیدند: �تو مى‌گویى برهما هنگام آفریدن جهان مردم را به طبقات گوناگون تقسیم نكرده است ؟� پاسخ داد: �اصلا من باور ندارم برهما چیزى را آفریده باشد تا جهان آفریده او باشد، جهان ابدى است و آغاز و انجامى ندارد. دو چیز است كه بایستى از آن پرهیز كرد: یكى زندگانى پر از لذت كه زاییده خودخواهى و فرومایگى است و دیگر زندگى پر از رنج و خودآزارى كه آن نیز سودى ندارد و هیچ یك از این دو به نیك‌بختى منجر نمى‌شود.�

اخلاقیات
از نظر بودا راه میانه، میان لذت و رنج است كه از راه‌های هشت‌گانه زیر به دست مى‌آید:
1. پرهیز از آزار جانداران ؛
2. پرهیز از دزدى ؛
3. پرهیز از بى عفتى ؛
4. پرهیز از دروغ ؛
5. پرهیز از مستى ؛
6. پرهیز از بدگویى ؛
7. پرهیز از خودخواهى ؛
8. پرهیز از نادانى ؛
9. پرهیز از دشمنى ؛

فرقه هاى بودایى
آیین بودا سه فرقه دارد:
1. مهایانا (yana-Maha) یعنى چرخ بزرگ، آیین شمالى كه در چین رواج دارد. این شعبه آیین بودا با طیف�هایى از اعتقادات و سنن كنفوسیوس و لائوتسه در چین و شینتو در ژاپن درآمیخته است.
2. هینایانا (yana-Hina) یعنى چرخ كوچك، آیین جنوبى كه در سرى‌لانكا و كشورهاى جنوب شرق آسیا مشاهده مى‌شود. پیروان چرخ كوچك آیین خود را تراوادا (Theravada) یعنى آیین نیاكان و بزرگان مى‌خوانند و كتب دینى آنان به زبان پالى است .

3. وجریانا (yana-Vajra) یعنى چرخ الماس. این فرقه در تبت وجود دارد و آیین بودا را با سحر و كهانت و توتم پرستى در آمیخته و تشكیلاتى نیرومند براى خود پدید آورده است. آیین مذكور لامائیسم (Lamaism) نیز خوانده مى�شود.

كتب بودایى
قدیمى‌ترین كتاب مقدس بوداییان �ترى‌پیتاكا� یعنى سه‌زنبیل نامیده مى‌شود كه داراى سه بخش است:
1. قواعد رهبانیت ؛
2. وسیله رستگارى ؛
3. مفهوم فلسفى و روانشناسى ؛
فرقه هاى مختلف بودایى نیز كتابهاى مخصوص به خود دارند.

تأسیس نظام
اندیشه‌هاى اصلاحى بودا در مخالفت با تعصب‌هاى برهمنان بود و اختلافات طبقاتى را باطل مى‌شمرد. تعالیم اخلاقى وى در مجموعه‌هایى مانند ترى پیتكا (pitaka-Tri) یعنى سه سبدگرد آمده است. این تعالیم كه بر آیین هندو پایه گذارى شده است؛ ترك دنیا، تهذیب نفس، تاءمل، مراقبه و تلاش براى رهایى از گردونه زندگى پر رنج این جهان را توصیه مى‌كند و براى وصول به نیروانا اهمیت زیادى قائل است آیین بودا در قرون بعدى بخش عمده‌اى از خاك هندوستان را تسخیر كرد و در كشورهاى همسایه نیز گسترش یافت. در قرون هشتم و نهم میلادى، دو تن از دانشمندان آیین هندو را نوسازى كردند و بر اثر آن، آیین بودا اندك اندك از هندوستان برچیده و آیین هندو جانشین آن شد، اما اشكال گوناگون آن در خاور دور و مناطق دیگر گسترش یافت.


منبع:
توفیقی،حسین؛ آشنایی با ادیان بزرگ، ص 45

 

Powered by TayaCMS

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

در همۀ جوامع بشری، تربیت فرزندان، به ویژه فرزند دختر ارزش و اهمیت زیادی دارد. ارزش‌های اسلامی و زوایای زندگی ائمه معصومین علیهم‌السلام و بزرگان، جایگاه تربیتی پدر در قبال دختران مورد تأکید قرار گرفته است. از آنجا که دشمنان فرهنگ اسلامی به این امر واقف شده‌اند با تلاش‌های خود سعی بر بی‌ارزش نمودن جایگاه پدر داشته واز سویی با استحاله اعتقادی و فرهنگی دختران و زنان (به عنوان ارکان اصلی خانواده اسلامی) به اهداف شوم خود که نابودی اسلام است دست یابند.
تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

در این نوشتار تلاش شده با تدقیق به اضلاع مسئله، یعنی خانواده، جایگاه پدری و دختری ضمن تبیین و ابهام زدایی از مساله‌ی «تعامل موثر پدری-دختری»، ضرورت آن بیش از پیش هویدا گردد.
فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

در این نوشتار سعی شده است نقش پدر در خانواده به خصوص در رابطه پدری- دختری مورد تدقیق قرار گرفته و راهبردهای موثر عملی پیشنهاد گردد.
دختر در آینه تعامل با پدر

دختر در آینه تعامل با پدر

یهود از پیامبری حضرت موسی علیه‌السلام نشأت گرفت... کسی که چگونه دل کندن مادر از او در قرآن آمده است.. مسیحیت بعد از حضرت عیسی علیه‌السلام شکل گرفت که متولد شدن از مادری تنها بدون پدر، در قرآن کریم ذکر شده است.
رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

با اینکه سعی کرده بودم، طوری که پدر دوست دارد لباس بپوشم، اما انگار جلب رضایتش غیر ممکن بود! من فقط سکوت کرده بودم و پدر پشت سر هم شروع کرد به سرزنش و پرخاش به من! تا اینکه به نزدیکی خانه رسیدیم.

پر بازدیدترین ها

تعامل اعراب مسلمان و ایرانیان ʆ) نقش امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در فتح ایران

تعامل اعراب مسلمان و ایرانیان (6) نقش امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در فتح ایران

این نوشتار در نقد سلسله مقالاتی است که فتح ایران توسط اعراب مسلمان را یکی از مقاطع تلخ تاریخ معرفی نموده‌اند.
No image

امام حسین (ع): «الناسُ عبیدُ الدنیا و الدین لعق علی السنتهم یحوطونه مادرَّت معایشُهم فاذا مُحَّصوا بالبلاء قَلَّ الدَیّانون»

«مردم بندۀ دنیایند و دین بر زبانشان می‌چرخد و تا وقتی زندگی‌هاشان بر محور دین بگردد، در پی آنند، امّا وقتی به وسیلۀ «بلا» آزموده شوند، دینداران اندک می‌شوند.»
No image

قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلّى اللّه علیه و آله):«اِنَّ لِقَتْلِ الْحُسَیْنِ علیه السّلام حَرارَةً فى قُلُوبِ الْمُؤمنینَ لا تَبْرُدُ اَبَداً.»

پیامبر اکرم (صلّى اللّه علیه و آله) فرمود: «براى شهادت حسین علیه السلام ، حرارت و گرمایى در دلهاى مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمی‌شود.» (جامع احادیث الشیعه ، ج 12، ص 556)
راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

قرآن کریم که بزرگترین معجزه پیامبراکرم(ص) است و تمام آنچه را که بشر برای هدایت نیاز داشته ودر آن آمده است، کاملترین نسخه برای آرامش روح است.
Powered by TayaCMS