دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عقائد شیخیه beliefs shaykhism

No image
عقائد شیخیه beliefs shaykhism

نویسنده : حبيب عباسي

كلمات كليدي : فرق ، شيعه ، شيخيه ، شيخ احمد احسائي،عقايد، هور قليائي، معاد، ركن رابع

شیخیه[1] برخلاف تصور عده­ای عقائد اختصاصی و مخالف شیعه دارند که به مهمترین آنها اشاره می­گردد.

1- بدن هور قلیائی در معاد

شیخ احمد احسائی در شرح زیارت جامعه کبیره در فراز "و اجسادکم فی الاجساد" می‌نویسد:

انسان دارای دو نوع جسد است: یک قسم آن محصول عناصر زمانی است و از این عناصر ترکیب یافته است و این عناصر کوچکترین تماس با انسان ندارد؛ مانند لباس است که به بدن پوشیده است و از بدن جدا می­شود، لذت و عذاب مربوط به این عنصر زمانی نیست. آن بدن مادی است که در هنگام بیماری آب می­شود و از آن گوشتها چیزی نمی­ماند ولی زید فرق نمی­کند. زید همان زید است گناه و ثوابش فرق نکرده است...

جسد دوم: این جسد باقی و همیشگی است و این جسد همان طینت است که انسان از آن آفریده شده است. وقتی که زمین، جسد عنصری را خاک کرد و بین اعضاء آن جدایی انداخت هر جزء آن به جایگاه خود برمی‌گردد؛ هوا ملحق به هوا و آب ملحق به آب می‌شود، خاک ملحق به خاک می‌گردد و آن بدن اصلی باقی می­ماند و روز قیامت همین جسد خارج خواهد شد و به بهشت یا جهنم خواهد رفت. این جسد از عالم هورقلیا می‌باشد و در عالم قبر قابل رویت و دیدن نیست.[2]

این در حالی است که قرآن که ماخذ اعتقادی همه مسلمانان است هر جا که سخن از معاد به میان آورده است تاکید می­کند که معاد با همین جسم است و به همین خاطر جزئیاتی را مورد توجه قرار داده است که جز بر این جسم و تن تطبیق نمی‌کند. همانگونه که در آیه شریفه می‌فرماید:

أَیَحْسَبُ الْإِنْسَانُ أَلَّنْ نَجْمَعَ عِظَامَهُ * بَلَى قَادِرِینَ عَلَى أَنْ نُسَوِّیَ بَنَانَهُ[3]

آیا انسان می‌پندارد که هرگز استخوانهای او را جمع نخواهیم کرد؟ آری قادریم انگشتان او را موزون و مرتب کنیم.

چنانکه مشاهده می­شود آیه شریفه تصریح دارد به اینکه ما استخوانها را جمع آوری می­کنیم و استخوان مال این بدن است نه بدن هورقلیائی و همچنین می­فرماید سرانگشتان را به حالت نخست بر می‌گردانیم و سرانگشت نیاز به پوست و استخوان دارد و حال آنکه جسد هورقلیائی گوشت و پوست و استخوان ندارد.[4]

2- زندگی امام زمان (عج) در هورقلیا

شیخ احمد احسائی درباره محل زندگی امام زمان (عج) نیز اعتقاد خاصی دارد. وی مکان خاصی به نام هورقلیا را برای زندگی حضرت در زمان غیبت ترسیم می‌کند که خارج از این دنیا و خارج از هفت آسمان است و برای سرکشی و آمدن به این هفت آسمان باید لباس خاص این هفت آسمان را به تن کند. تصویری که وی از محل سکونت حضرت دارد غیر واقع بینانه است: دو شهر در مغرب و مشرق عالم جابرسا و جابلقا و وجود هفتاد میلیون درب برای هر شهر و صحبت کردن اهل این شهرها به هفتاد هزار لغت که جالب است از زبان خود وی بشنوید.

شیخ احمد در کتاب اسرار المهدی در پاسخ به این سوال که در حال حاضر امام زمان کجا زندگی می کند می­نویسد:

حجت علیه السلام در زمان غیبتش زیر هورقلیا در آن دنیاست؛ در روستایی که به آن کرعه گفته می­شود، در منطقه شمروخ و روایت شده که او در طیبه زندگی می‌کند و همراه او سی نفر بدل وجود دارد و همه این روستاها در آن دنیاست و ایشان برای اهل آن روستاها ظاهر هستند و زمانی که اراده کنند به این هفت اقلیم بیایند صورتی از صور این اقلیمها را می­پوشند.[5]

وی در مقدمه این کلام درباره هورقلیا می­نویسد:

هورقلیا در اقلیم هشتم است و معنی این لفظ (اقلیم هشتم) دنیای دیگر است و برای آن، دو شهر است؛ شهری در مغرب به نام جابُرسا و شهری در مشرق به نام جابلقا. بر اطراف این دو شهر دیواری از آهن است و هر یک از این دو شهر یک میلیون درب دارد و به هفتاد میلیون زبان صحبت می­کنند که هر زبانی بر خلاف زبان دیگری است. از هر شهری هر روز هفتاد هزار نفر خارج می­شوند که تا روز قیامت به آن باز نمی‌گردند و در هر روز هفتاد هزار نفر به آن وارد می­شوند که تا روز قیامت از آن خارج نمی­شوند و خارج شوندگان و داخل شنوندگان بین آسمان و زمین با یکدیگر ملاقات می­کنند...[6]

نقد این نظر واضح است و تنها نکته­ای که در نقد آن کافی است گفته شود این است که در روایات متعدد وارد شده است که حضرت بین مردم زندگی می کنند و در بازار مردم راه می­روند چنانکه امام صادق می فرمایند:

پس چطور انکار می­کنند که خدای عزوجل با حجت خود همان کاری را کند که با یوسف (ع) انجام داد، در بین آنها زندگی می‌کند و در بازارهای آنها راه برود و وارد مغازه های آنها ­شود و آنها او را نشناسند تا اینکه خدای عزوجل به او اذن دهد که خود را به آنان بشناساند همانگونه که به یوسف این اذن را داد.[7]

3- ائمه علت مادی و صوری جهان هستی

مطلبی که با مطالعه کتب بزرگان شیخیه جلب توجه می­کند زیاده روی و غلو کفرآمیز در حق ائمه اطهار است که نگارنده آثار منفی غلو را در مقاله فرقه غالیه بررسی کرده است. این مطلب در بسیاری از نوشته­های آنها خصوصا کتاب معروف شیخ احمد به نام شرح زیارت جامعه کبیره به چشم می‌خورد.

شیخ احمد درباره علت مادی و صوری جهان هستی می­نویسد:

علت مادی تمامی آفریده ها شعاع انوار ائمه است. خداوند از آنها در آفرینش مخلوقات خود کمک گرفت. همه مخلوقات خدا کلمات او هستند و ائمه هم معدن کلمات او و جلوه های خداوند هستند.

کوچکترین فرقی بین خدا و آنها نیست غیر از آنکه آنان بنده هستند. خداوند به سبب آنها به بندگان ظهور می­کند.[8]

در این فراز چند مطلب خلاف مسلمات اسلام و عقائد شیعه بیان شده است:

1- علت مادی تمامی مخلوقات شعاع انوار ائمه بودند.

2- ائمه در آفرینش جهان هستی بازوان خداوند بودند و خالق متعال در خلقت موجودات از آنها کمک گرفت.

4- رکن رابع

اصول دین از نظر شیخیه چهار چیز است که عبارت است از: توحید، نبوت، امامت، و اعتقاد به شیعه کامل در هر زمان که واسطه فیض میان امام و امت است و آن را رکن رابع می­گویند.

به اعتقاد شیخیه، پیوسته در میان شیعه یک فرد کامل وجود دارد که سمت نیابت خاص حضرت حجت را بر عهده دارد و پیشوای خود (شیخ احمد احسائی) را صاحب این مقام می­دانند.[9]

مقاله

جایگاه در درختواره عقائد فرق

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

در همۀ جوامع بشری، تربیت فرزندان، به ویژه فرزند دختر ارزش و اهمیت زیادی دارد. ارزش‌های اسلامی و زوایای زندگی ائمه معصومین علیهم‌السلام و بزرگان، جایگاه تربیتی پدر در قبال دختران مورد تأکید قرار گرفته است. از آنجا که دشمنان فرهنگ اسلامی به این امر واقف شده‌اند با تلاش‌های خود سعی بر بی‌ارزش نمودن جایگاه پدر داشته واز سویی با استحاله اعتقادی و فرهنگی دختران و زنان (به عنوان ارکان اصلی خانواده اسلامی) به اهداف شوم خود که نابودی اسلام است دست یابند.
تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

در این نوشتار تلاش شده با تدقیق به اضلاع مسئله، یعنی خانواده، جایگاه پدری و دختری ضمن تبیین و ابهام زدایی از مساله‌ی «تعامل موثر پدری-دختری»، ضرورت آن بیش از پیش هویدا گردد.
فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

در این نوشتار سعی شده است نقش پدر در خانواده به خصوص در رابطه پدری- دختری مورد تدقیق قرار گرفته و راهبردهای موثر عملی پیشنهاد گردد.
دختر در آینه تعامل با پدر

دختر در آینه تعامل با پدر

یهود از پیامبری حضرت موسی علیه‌السلام نشأت گرفت... کسی که چگونه دل کندن مادر از او در قرآن آمده است.. مسیحیت بعد از حضرت عیسی علیه‌السلام شکل گرفت که متولد شدن از مادری تنها بدون پدر، در قرآن کریم ذکر شده است.
رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

با اینکه سعی کرده بودم، طوری که پدر دوست دارد لباس بپوشم، اما انگار جلب رضایتش غیر ممکن بود! من فقط سکوت کرده بودم و پدر پشت سر هم شروع کرد به سرزنش و پرخاش به من! تا اینکه به نزدیکی خانه رسیدیم.

پر بازدیدترین ها

تعامل اعراب مسلمان و ایرانیان ʆ) نقش امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در فتح ایران

تعامل اعراب مسلمان و ایرانیان (6) نقش امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در فتح ایران

این نوشتار در نقد سلسله مقالاتی است که فتح ایران توسط اعراب مسلمان را یکی از مقاطع تلخ تاریخ معرفی نموده‌اند.
No image

امام حسین (ع): «الناسُ عبیدُ الدنیا و الدین لعق علی السنتهم یحوطونه مادرَّت معایشُهم فاذا مُحَّصوا بالبلاء قَلَّ الدَیّانون»

«مردم بندۀ دنیایند و دین بر زبانشان می‌چرخد و تا وقتی زندگی‌هاشان بر محور دین بگردد، در پی آنند، امّا وقتی به وسیلۀ «بلا» آزموده شوند، دینداران اندک می‌شوند.»
No image

قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلّى اللّه علیه و آله):«اِنَّ لِقَتْلِ الْحُسَیْنِ علیه السّلام حَرارَةً فى قُلُوبِ الْمُؤمنینَ لا تَبْرُدُ اَبَداً.»

پیامبر اکرم (صلّى اللّه علیه و آله) فرمود: «براى شهادت حسین علیه السلام ، حرارت و گرمایى در دلهاى مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمی‌شود.» (جامع احادیث الشیعه ، ج 12، ص 556)
Powered by TayaCMS