دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

علت تامه و علت ناقصه

No image
علت تامه و علت ناقصه

كلمات كليدي : علت تامه، علت ناقصه، وجوب معلول، امتناع معلول

نویسنده : مهدي افضلي

از تقسیماتی ‌که برای علت ذکر شده، تقسیم آن به علت تامه و ناقصه است. علت تامه را چنین تعریف کرده‌اند: چیزی‌ که از وجودش وجود معلول و از عدمش انعدام معلول لازم می‌آید. مفادش این است که معلول بر چیزی جز علت تامه توقف ندارد. اما علت ناقصه در یک حکم با علت تامه اشتراک دارد و آن‌ این‌که از عدمش عدم معلول لازم می‌آید، یعنی از عدم وجود علت،‌ اعم از علت تامه و ناقصه، معدوم ممتنع خواهد بود. اما در حکم دیگر با علت تامه تفاوت پیدا می‌کند؛ یعنی از وجود آن وجود معلول لازم نمی‌آید. بدین ترتیب تفاوت میان علت تامه و ناقصه این است که علت ناقصه برای تحقق معلول لازم است ولی کافی نیست، ولی علت تامه هم برای تحقق معلول لازم است و هم کافی می‌باشد. علت وقتی تام می‌شود معلول ضرورتا تحقق خواهد یافت. قاعده "الشیء مالم یجب لم یوجد"، مفادش همین است که وقتی یک شیء به سر حد وجوب رسید، یعنی علتش تام شد، وجود پیدا می‌کند. با تام شدن علت، دیگر تاخر و درنگی در تحقق یک شیء امکان ندارد. در صورتی که چنین حکمی در مورد علت ناقصه جاری نیست.

مقاله

نویسنده مهدي افضلي

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

امکان اخص Contingency,probability

بنابراین باید امکان را مقابل ضرورت دانست؛ اما بسته به اینکه واژه امکان در مقابل چه ضرورتی مطرح شود، معانی مختلفی از امکان خواهیم داشت.
No image

فاعل بالتسخیر

No image

علت صوری

No image

علت مادی

No image

فاعل جبری

پر بازدیدترین ها

صفات خداوند

صفات خداوند

No image

علت تامه و علت ناقصه

No image

کون و فساد

No image

مُثُل افلاطونی

Powered by TayaCMS