دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اعجاز

No image
اعجاز

كلمات كليدي : معجزه، خارق عادت، اعجاز قرآن، سحر

نویسنده : حميدرضا قرباني مبين

معنای لغوی:

معجزه از ماده عجز به معنای ضعف و ناتوانی[1]است. و اسم فاعل از باب افعال است.

اعجز به معنای عاجز و ناتوان کرد، اسم فاعلِِ آن «معجز» به معنای خالقِ عجز و ناتوان کننده است.

معنای اصطلاحی

خواجه نصیر طوسی در تعریف معجزه می‌گوید: «ثبوت ما لیس بمعتاد او نفی ما هو معتاد مع خرق العادة و مطابقة الدعوی».[2]

یعنی: اثبات آن چه که عادی نباشد و یا نفی چیزی که عادی است در صورتی که خارق عادت باشد و با ادّعا نیز مطابقت کند.

علامه طباطبایی می‌گوید: معجزه یعنی امری که خارق عادت باشد، و دلالت کند بر اینکه عاملی غیر طبیعی و از ما وراء طبیعت و بیرون از نشئه ماده در آن دست داشته است، البته معجزه باین معنا را قرآن قبول دارد، نه بمعنای امری که ضرورت عقل را باطل سازد.[3]

ارتباط معنای لغوی و اصطلاحی معجزه، که در اصطلاح به معنای عمل خارق العاده به کار می‌رود در معنای حقیقی و وصفیِ اسم فاعل، استعمال نمی‌شود بلکه مقصود از آن، خود فعل و سببی است که دیگران از انجام آن عاجزند و پیامبران آنها را برای اثبات نبوّت خود می‌آورند به عبارت دیگر معنای سببی معجزه منظور شده است که در اصطلاح از آن به تسمیة الشی‌ء باسم مسببّه تعبیر می‌شود.[4]

فرق معجزه و وقایع عادی

تنها فرقی که میان روش عادت با معجزه خارقِ عادت، هست، این است که اسباب مادی برای پدید آوردن آن گونه حوادث، در جلو چشم ما، اثر می‌گذارند، و ما روابط مخصوصی که آن اسباب با آن حوادث دارند، و نیز شرایط زمانی و مکانی مخصوصش را می‌بینیم، ولی این امور را در معجزات نمی‌بینیم، و دیگر اینکه در حوادث طبیعی اسباب، اثر خود را بتدریج می‌بخشند، و در معجزه آنی و فوری اثر می‌گذارند.[5]

فرق معجزه و سحر

  1. معجزه بر خلاف سحر از طریق تعلیم و تعلّم به دست نمی‌آید.
  2. معجزه بر خلاف سحر، قابل معارضه نیست.
  3. در سحر بر خلاف معجزه تحدّی و به مقابله طلبیدن نیست.
  4. بر خلاف معجزات، سحرهای متعدد در نوع و جنس شبیه یکدیگرند زیرا در نتیجه تعلیم آموخته می‌شوند.
  5. در معجزه بر خلاف سحر اهداف، الهی است.
  6. اصحاب معجزه بر خلاف اصحاب سحر، مزیّن به کمالات و اخلاق انسانی هستند.[6]

اعجاز قرآن

قرآن قطعاً معجزه‌ای است که، کسی قادر نیست مثلِ آن و یا حتی آیه‌ای از آیاتِ آن بیاورد چنانچه در قرآن می‌فرماید:

«وَإنْ کُنْتُمْ فیِ رَیْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلی عَبْدِنا فَأتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا شُهَداءکُمْ مِنْ دُونِ اللهِ إنْ کُنْتُمْ صادِقِین».[7]

«و اگر درباره آنچه بر بنده خود [پیامبر] نازل کرده‌ایم شک و تردید دارید، (دست کم) یک سوره همانند آن بیاورید و گواهان خود را – غیر خدا – برای این کار، فرا خوانید اگر راست می‌گویید!»

وجوه اعجاز قرآن

  1. اعجاز علمیِ قرآن.
  2. اعجاز از این جهت که قرآن بر کسی نازل شد که امّی و درس نخوانده بود.
  3. اعجاز قرآن، از جهت خبر دادن از غیب.
  4. اعجاز قرآن به این که در آن اختلافی یافت نمی‌شود.
  5. اعجاز در بلاغت قرآن.[8]

مقاله

نویسنده حميدرضا قرباني مبين
جایگاه در درختواره علوم قرآن و حدیث - قرآن پژوهی - علوم قرآنی - اعجاز

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

اخلاق زیست‌محیطی

اخلاق زیست‌محیطی

خاطره‌ای بسیار آموزنده و جذاب از رهبر انقلاب درباره اثرات نیکی به پدر و مادر

خاطره‌ای بسیار آموزنده و جذاب از رهبر انقلاب درباره اثرات نیکی به پدر و مادر

من به شما عرض کنم که رعایت حق والدین علاوه بر آثار الهی و اخروی توفیقاتی را هم در زندگی نصیب انسان می‌کند.
No image

رجس

No image

أمّی

No image

مسجدالحرام

پر بازدیدترین ها

No image

معجزات حضرت عیسی(ع)

No image

بهشت

No image

احترام به قرآن

No image

اَرامش (طمأنینه)

No image

بشارت های خدا

Powered by TayaCMS