دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

راویان نور

راویان نور
راویان نور
راویان نور درخت را از میوه اش می توان شناخت، و مکتب را از دست پروردگارش، و ... استاد را از شاگردانش. مکتب «تعلیمی – تربیتی» اهل بیت (علیهم السّلام)، به ویژه در دوران امام باقر، و امام صادق (علیهم السّلام) بوستان با طراوت و سرسبزی بود که هزاران نهال ثمربخش، در آن رویید، بالید و به برگ و بارنشست و جامعه اسلامی از میوه آن، هم در آن عصر و هم در دوران های بعد، بهره برد. میراثی که امامان شیعه برای امّت بر جای نهاده اند، علاوه بر یک نظام فکری، تربیتی و معنوی، مجموعه ای از تعالیم مکتب در زمینه های اخلاق، احکام، عقاید و ... بود که مجموعه را با عنوان «حدیث» می شناسیم. «روایت»، تابلویی بود که آن سخنان و رهنمودها را در خود داشت. و ... «حدیث»، آیینه ای بود که روح تعالیم عترت، در آن متجلّی می شد. راویان، افتخار آن را داشتند که نور را از سرچشمه گرفته، آیینه وار در رواق تاریخ بتابانند. اصحاب، این توفیق را داشتند که حامل علوم و معارف اهل بیت (علیهم السّلام) باشند و از طریق روایت، نسل های عصر غیبت (و حتی عصر نخستین حضور ائمه) را با معدن آن معارف والا پیوند دهند. در بوستان، رسالت، ائمه هم گل بودند و هم گلاب. بخشی از شمیم دلنواز و عطر روح پرور این بوستن محمدی، از طریق گلبرگ های امامت، به مشام راویان، محدثان، اصحاب و شاگردان «عترت» می رسید و از طریق آنان در کوچه پس کوچه های تاریخ، حدیث، فقه، کلام و اخلاق به عطر افشانی می پرداخت. یاران ائمه (علیه السّلام) گسترش دهنده آن شمیم دلنواز بودند، چه آنان که فقه اهل بیت را می آموختند، می گستردند و به فتوا می نشستند، چه آنان که کلام و عقاید را از ائمه فرا گرفته، با مخالفان به مناظره و بحث می پرداختند و حق را بر پیشانی زمان می نشاندند. چه آنان که در تفسیر و علوم قرآنی از مکتب عترت، نور می گرفتند و فروغ می گستردند و ... چه آنان که در کسوت و هیأت تاجران و پیشه وران و صاحبان حرفه ها و مشاغل عادی، با مردم می آمیختند و فرهنگ زندگی بخش و زلال ائمه را – در کلام و در عمل – به کام جان ها می چشاندند. همین ها سبب شد که دامنه شهرت و آوازه تعالیم آل رسول (صلی الله علیه و آله) در همان عصر امامان نیز، قلمرو پهناور کشور اسلامی را به زیر بال کشد و تنها خوشه چینان خرمن علوم «صادق آل محمد (علیهم السّلام)» به چهار هزار نفر برسد که شعاع دین از مشرق مدینه به آفاق بلاد بگستراند و در آن عصر شکوفایی دانش، علوم اهل بیت (علیهم السّلام) فروغ خیره کننده ای بیابد و همه جا مطرح باشد. حاملان، وارثان و ناقلان آن علوم، که بودند؟ آیا عمق تعالیم و عظمت محتوایی مکتب خاندان وحی را، جز از طریق این اصحاب و یاران می توان شناخت؟ بوی گل را از که جوییم؟ از گلاب! شناخت این چهره های خورشیدگون و نورافشان، ما را معرفتی هر چند اندک، نسبت به سرچشمۀ این نور و روشنایی می بخشد و غنای مکتب و کرامت ائمه (علیهم السّلام) و حیات دین و نبض پرتپش تشیّع را نشان می دهد. افزون بر این، شناخت زندگی اصحاب و شاگردان ائمه (علیهم السّلام)، گامی در مسیر خودسازی و الهام گرفتن از والایی ها و ارزش های اخلاقی انسان های اسوه است و بی جهت نیست که بعضی، پس از کتب آسمانی، کتاب های شرح حال را سودمندترین کتاب ها دانسته اند. پژوهشکده باقرالعلوم (علیه السّلام) در راستای طرح های پژوهشی خود به نگارش شرح حال «راویان نور» اقدام کرد و تاکنون از این مجموعه آثار زیر را به علاقه مندان تقدیم کرده است: 1) ابوحمزه ثمالی، تألیف: محمد اصغری نژاد 2) احمد بن اسحاق، تألیف: ناصر باقری بیدهندی 3) جابر بن یزید جعفی، تألیف: عباس عبیری 4) حسن بن محبوب، تألیف: محمد زارعی 5) حسم بن روح نوبختی، تألیف: عبدالرحیم اباذری 6) زراة بن اعین، تألیف: احمد محیطی اردکانی 7) زکریا بن آدم ، تألیف: سید سیف الله نحوی 8) صفوان بن یحیی، تألیف: محمد اصغری نژاد 9) عثمان بن سعید ، تألیف: محمدباقر پورامینی 10) علی بن یَقْطین ، تألیف: عباس عبیری 11) فضل بن شاذان ، تألیف: علی صدرایی خویی 12) محمدبن ابی بکر ، تألیف: ناصر باقری بیدهندی 13) محمد بن ابی عُمِیْر ، تألیف: سید حمید میرخندان 14) محمد بن عثمان ، تألیف: محمدحسن امانی 15) مؤمن طاق ، تألیف: ناصر باقری بیدهندی 16) ابان بن تغلب، تألیف: سید حمید میرخندان 17) عبدالله بن عباس ، تألیف: خلیل عبدالله زاده 18) علی بن مهزیار اهوازی ، تألیف: احمد لقمانی 19) معلی بن خُنیس ، تألیف: سید جعفر ربانی 20) حماد بن عیسی ، تألیف: اسماعیل محمدی
Powered by TayaCMS