دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اقتصاد خرد

به طور سنتی علم اقتصاد به دو شاخه اصلی اقتصاد خرد و اقتصاد کلان دسته بندی می­شود. اولین بار پرفسور "رنگار فریش" در سال ۱۹۲۰م آنرا به دو قسمت خرد و کلان تقسیم کرد. خرد از کلمه «micro» گرفته شده و به معنی کوچک است. اما در اصطلاح به معنی « مطالعه چگونگی تصمیم گیری خانوارها و بنگاهها و نحوه تعامل آنها در بازارها است».
No image
اقتصاد خرد

كلمات كليدي: خرد، اقتصاد خرد، انسان اقتصادی، حداکثر مطلوبیت، رکود 1929

نویسنده: حسین کفشگر

تعریف علم اقتصاد خرد Micro Economic

به طور سنتی علم اقتصاد به دو شاخه اصلی اقتصاد خرد و اقتصاد کلان دسته بندی می­شود. اولین بار پرفسور "رنگار فریش" در سال ۱۹۲۰م آنرا به دو قسمت خرد و کلان تقسیم کرد[1] . خرد از کلمه «micro» گرفته شده و به معنی کوچک است. اما در اصطلاح به معنی « مطالعه چگونگی تصمیم گیری خانوارها و بنگاهها و نحوه تعامل آنها در بازارها است».[2] مطالعه یک واحد اقتصادی مثل یک بنگاه، یک خانوار، یک کالای خاص، ویا یک بازار در حوزه اقتصاد خرد می باشد. مانند مطالعه نحوه تعیین قیمت برنج در بازار عرضه و تقاضای برنج.

موضوع اقتصاد خرد[3]

گرچه می توان قیمت را به عنوان موضوع اقتصاد خرد تلقی کرد ولی قیمت از برآیند رفتار انسان به عنوان مصرف کننده و تولید کننده و بازار به دست می آید. در نتیجه می توان گفت اقتصاد خرد رفتار انسان اقتصادی به عنوان مصرف کننده و تولید کننده و بازار به عنوان مجموعه را بررسی می کند.

هدف اقتصاد خرد[4]

هدف انسان اقتصادی به عنوان مصرف کننده، حداکثر کردن مطلوبیت و هدف انسان اقتصادی به عنوان تولید کننده حداکثر کردن سود و سرانجام رفاه جامعه است.[5] انسان اقتصادی با رفتار عقلایی خود به این هدف نائل می آید. رفتار عقلایی دست کم از دو خصیصه برخوردار است:

  1. رفتار، حساب شده و سنجیده انتخاب شود

2 . رفتار، روشمند و پیش بینی پذیر باشد [6]

سوالات اساسی اقتصاد خرد

منابع اقتصادی در اختیار بشر لااقل به طور بالفعل محدود است در حالی که خواسته های انسان نامحدود می باشد. در هر اقتصادی باید تصمیم گرفته شود که چه کالایی تولید شود؟ به عنوان مثال در جامعه ای مقدار محدود فولاد موجود است در حالی که نیازهای جامع اسلحه ، کشتی، اتومبیل و ساختمان است فولاد موجود تنها می تواند دو نیاز از این نیازها را برآرده سازد بنابراین بایستی از میان این نیازهای متعدد برخی را که اولویت بیشتری دارد انتخاب نماییم بدهی است پس از انتخاب نوع کالای مورد نیاز تخصیص منابع صورت می گیرد.

سوال دیگر، چگونگی تولید کالا است. اگر چه عوامل مختلفی در تولید به کار می روند اما هر کالایی می تواند به روشهای مختلفی تولید شود . مثلا تولید پارچه می تواند به طور کامل با دست انجام شود یا ماشین خودکارو یا ترکیبی از این ود. در هر حال اقتصاد می بایستی تعیین نمایبد که هر از عوامل تولید به چه نسبتی در تولید به کار رود تا حداکثر کارایی در تولید حاصل شود.

بالاخره هر اقتصادی می بایست تعیین کند چه کسانی از کالا و خدمات تولید شده استفاده نمایند و یا به عبارت دیگر این کالا و خمات تولید شده چگونه بین افراد و خانوارها توزیع گردد. [7] لذا در اقتصاد خرد به طور كلي سه سوال اساسي به شرح زير مطرح است:

  1. چه كالاها و خدماتي توليد و عرضه ميشوند؟
  2. چگونه توليد ميشوند؟
  3. چگونه کالاهای تولید شده توزیع می گردد؟ [8]

اقتصاد خرد و رکود 1929

توضیح این که اقتصاد خرد بر پایه مبانی فکری اقتصاد آزاد یا کلاسیک بنا شده و تا قبل از سال های 1929 تفکر غالب در اکثر کشورها بوده است. بر اساس پایه های اقتصاد آزاد، جامعه همیشه در تعادل است و نیاز به دخالت هیچ عامل بیرونی حتی دولت نیست؛ اگر هر سیاستی از طرف دولت یا عامل بیرونی اعمال شود اگر چه در کوتاه مدت ممکن است بر روی برخی متغیرها تاثیر گذار باشد، اما در بلند مدت بی­تاثیر است. لذا بر طبق این اصول، اقتصاد همیشه در تعادل دائمی و اشتغال کامل است. لذا اقتصاد دانان قبل از رکود 1929 با نگاهی به مباحث خردی و با استفاده از مکانیسم قیمت به تبیین رفتار مصرف کننده و تولید کننده و بازارمی پرداختند.

اگر چه در این دیدگاه، موضوع مورد مطالعه فرد یا افراد و بنگاهها و گروهها بوده است ولی چنین می پنداشتند که همین افراد و گروهها و بنگاهها در سطح خرد، کل جامعه را تشکیل می دهند. لذا اگر افراد به تعادل برسند، می توان نتیجه گرفت که کل جامعه نیز به تعادل دائمی می رسد. اما در انتهای دهه 1920، این عمل اتفاق نیفتاد و کشورها به دنبال اعمال یک سیاست انقباضی به تعادل دائمی خود بر نگشتند و دچار رکود شدید شدند. رکود به حدی پیش رفت که تولید ناخالص ملی برخی کشورها 30 %، سطح عمومی قیمت ها 33 % و نرخ بیکاری به 25 % کاهش یافت. در دهه 1930 جان مینارد کینز پایه های اقتصاد کلان را پایه ریزی نمود. وی علاوه بر رد پایه­های اقتصاد کلاسیک، نگاه را از سطح خرد به سطح کلان تغییر داد و برای دولت در اقتصاد نقش ویژه­ای قائل شد.

مقاله

نویسنده حسین کفشگر

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

سوآپ Swap

سوآپ Swap

سوآپ در لغت به‌معنای معامله پایاپاى (ارز)، معاوضه، عوض کردن، مبادله کردن، بیرون کردن، جانشین کردن و اخراج کردن آمده و در اصطلاح، توافقی بین دو شرکت برای معاوضه جریان نقدی در آینده (با دو نوع پرداخت متفاوت از بدهی یا دارایی) است. قرارداد فوق تاریخ پرداخت و چگونگی محاسبه جریانات نقدی را که باید پرداخت شود مشخص می‌کند. معمولا محاسبه جریانات نقدی شامل ارزش‌های آتی یک یا چند متغیر بازار است. اولین قراردادهای سوآپ در اوایل دهه 1980 منعقد شدند. از آن زمان تاکنون بازار سوآپ رشد چشم‌گیری داشته است. در حال حاضر اکثر قراردادهای مشتقّات خارج از بورس به‌صورت سوآپ انجام می‌شود.
ابزار مشتقه Derivative Tool

ابزار مشتقه Derivative Tool

در برخی از قرارداها دارنده قرارداد، مجبور است یا این حق را دارد که یک دارایی مالی را در زمانی در آینده بخرد یا بفروشد. به‌جهت اینکه قیمت این‌گونه قرارداها از قیمت آن دارایی مالی مشتق می‌شود. از این‌رو این قرارداها را اوراق مشتقه می‌نامند.
بیمه Insurance

بیمه Insurance

یمه در زبان فرانسه Assurance، در انگلیسی Insurance و در زبان هندی و اردو "بیما" نامیده می‌شود. بنا به‌اعتقاد برخی، واژه بیمه از کلمه هندی بیما گرفته شده و به‌اعتقاد برخی دیگر، ریشه در زبان فارسی دارد و اصل آن همان "بیم" است؛ زیرا عامل اساسی انعقاد عقد بیمه، ترس و گریز از خطر است و به‌سبب همین ترس و به‌منظور حصول تامین، عقد بیمه وقوع می‌یابد
ریسک Risk

ریسک Risk

ریسک، نوعی عدم اطمینان به آینده است که قابلیت محاسبه را داشته باشد. اگر نتوان میزان عدم اطمینان به آینده را محاسبه کرد، ریسک نیست؛ بلکه فقط عدم اطمینان است؛ به‌همین جهت به‌دلیل محاسبه مقداری عدم اطمینان در قالب ریسک می‌توان آن‌را مدیریت و کنترل کرد. ریسک در زبان چینیان نیز با دو علامت تعریف می‌شود که اولی به‌معنی خطر و دومی به مفهوم فرصت است
مهندسی مالی Financial Engineering

مهندسی مالی Financial Engineering

مهندسی مالی شامل طراحی، توسعه، استقرار ابزارها و فرایند مالی و همچنین طراحی مجدد راه‌حل‌های خلاقانه برای مسائل موجود در مالی است. به‌عبارت دیگر مهندسی مالی عبارت از به‌کارگیری ابزارهای مالی برای‌ ساختاربندی مجدد پرتفوی (سبد سهام) مالی و تبدیل‌ آن به پرتفویی با خصوصیات مطلوب‌تر است. عجین شدن زندگی انسان با مسائل و پیچیدگی بازار و نهادهای پولی و مالی، نیاز جدی و مبرمی به دانشی خاص برای رفع‌ این نیازها به‌وجود آورده است.

پر بازدیدترین ها

الگوی IS-LM  IS-LM Model

الگوی IS-LM IS-LM Model

الگوی IS-LM از اساسی‌ترین الگوهای تحلیلی اقتصاد کلان است. این الگو به‌وسیله منحنی‌های IS و LM به شرح و تحلیل رابطه میان نرخ بهره (r) و درآمد ناخالص ملی (y) در بازارهای کالا و پول می‌پردازد و نشان‌دهنده نرخ بهره و درآمدی است که در آن، بازار کالا و پول به‌طور همزمان در تعادل هستند.
No image

مکتب کلاسیک Classic School

No image

گات GATT

Powered by TayaCMS