دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

سلوک و شعر

و کتاب‌های شعر، خداوند (جل جلاله) براى تو مهیا فرموده است، که براى کسانى که طالب معرفت آن آثار باشند کفایت می‌کند، پس در آنها نظر کن، و از معانى آنها آنچه را که به سوى خدا و رسول و آنان که مورد رضاى خدا و رسولند دعوت نماید، حفظ کن و یاد بگیر، یعنى آنچه که انسان را به مکارم اخلاق، و سبقت گرفتن به سوى خیرات، و طهارت اصول و عروق و قلوب وادار می‌نماید.
سلوک و شعر
سلوک و شعر

نگارنده: رضی‌الدین سیدبن طاووس(رحمة‌الله‌علیه)

مخاطب: پسر سید بن طاووس

موضوع: سلوک و شعر

و کتاب‌های شعر، خداوند (جل جلاله) براى تو مهیا فرموده است، که براى کسانى که طالب معرفت آن آثار باشند کفایت می‌کند، پس در آنها نظر کن، و از معانى آنها آنچه را که به سوى خدا و رسول و آنان که مورد رضاى خدا و رسولند دعوت نماید، حفظ کن و یاد بگیر، یعنى آنچه که انسان را به مکارم اخلاق، و سبقت گرفتن به سوى خیرات، و طهارت اصول و عروق و قلوب وادار می‌نماید.

و بر حذر باش از تقلید کسانى که خود را عالم دینى دانند و اشعارى سروده که در آنها به مدح و ثناى ملوک و سلاطین پرداخته‌اند؛ زیرا که آنان در خطر بلکه از هلاک ‌شده‌گانند، و اگر توبه نکرده باشند از گفتار و اشعار خود پشیمانند، و در قیامت آرزو کنند که اى کاش‌ گنگ بودیم و این اشعار را نگفته بودیم، و من از آنان که این گونه از اشعار را نوشته و حفظ نموده‌اند تعجب دارم، و حال اینکه سزاوار به مقام علمى ایشان این بود که آنها را محو و نابود و باطل نمایند.

اى فرزندم: آیا در این گونه از اشعار از خدا و رسول و خاصان او مدحى دیده مى‌شود؟

اى فرزندم: آیا نه بینى که در آنها از کسانى که خدا و رسول و خاصان او مذمت و ملامتشان نموده‌اند، و مورد سخط و غصبشان قرار داده‌اند مدح و ثنا نموده‌اند؟

آیا در این کار دورى از خداوند و هتک حرمت او جل جلاله نیست؟ آیا این کار هتک حرمت ائمه طاهرین خود که در هر حال محتاج بایشانند نخواهد بود؟

و اگر خداوند براى تو فتح این باب نماید، و طبع شعر بتو عنایت فرماید از آنچه رضاى خداوند جل جلاله و سلف اطهار تو در آنست تجاوز مکن.[1]

پیام‌ها و نکته‌ها:

1- قلم و زبان سالک برای آن کسی می‌گردد که دلش برای او می‌تپد و مشتاق لقای اوست. از گفتار خود جز به دست آوردن دل محبوب قصدی ندارد.

2- بسیارند شاعرانی که با ابیاتی چند بهشت جاودانه را وارث گشته‌اند و چه بسیار آنان که با استعداد و قوای خدادادی خشم او را برانگیخته‌اند.

گر تو فصیحی همه مناقـــــب او گوی ور تو دبیـــری همه مدایح او خوان

ور تو حکیمی و راه حکمت می‌جوئی سیرت او گیر و خوب مذهب او دان[2]

  • [1] - منبع نامه: برنامه سعادت(ترجمه کشف المحجه لثمرة المهجه)؛ سید محمد باقر شهیدى گلپایگانى‌، تهران، مرتضوی، چاپ اول‌، صص 172 – 173
  • [2] - رودکی سمرقندی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

شگفتی های آفرینش در نهج البلاغه

شگفتی های آفرینش در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علیه السلام در خطبه ای درباره آفرینش آسمان و شگفتی های آن می فرماید: «خداوند، فضای باز و پستی و بلندی و فاصله های وسیع آسمان ها را بدون این که بر چیزی تکیه کند، نظام بخشید و شکاف های آن را به هم آورد... و آفتاب را نشانه روشنی بخش روز، و ماه را با نوری کمرنگ برای تاریکی شب ها قرار داد. بعد آن دو را در مسیر حرکت خویش به حرکت درآورد و حرکت آن دو را دقیق اندازه گیری کرد تا در درجات تعیین شده حرکت کنند که بین شب و روز تفاوت باشد و قابل تشخیص شود و با رفت و آمد آن ها، شماره سال ها و اندازه گیری زمان ممکن باشد.
خلقت مورچه از نظر نهج البلاغه

خلقت مورچه از نظر نهج البلاغه

منظور از این جمله که در انبار نگهداری می نماید این است که مورچه دانه را به درون خاک می برد به طور طبیعی دانه پس از مدتی رویش می کند و از خاک سر برمی آورد اما مورچه برای جلوگیری از این امر همه دانه ها را به دو نیم تقسیم می کند و مانع از بین رفتن روزیش می شود.
چگونگی و مراحل آفرینش جهان در قرآن و نهج البلاغه

چگونگی و مراحل آفرینش جهان در قرآن و نهج البلاغه

پژوهش حاضر با عنوان چگونگی و مراحل آفرینش جهان، در پی آن است که آیات آفرینش جهان را در تفاسیر معاصر شیعه (المیزان و نمونه ) مورد بررسی قرار داده و در میان آنها حقایق ناب قرآنی را در زمینه های مبدا خلقت جهان، دوره های آفرینش وغیره روشن و آشکار سازد. برای این منظور مقدمه به تبین و پیشینۀ موضوع اختصاص یافته است و در قسمت­های بعد برخی از واژگان مفهوم شناسی شده و دیدگاه علامه طباطبایی و آیت ا... مکارم در پیدایش جهان تبیین شده است.
آفرينش جهان در نـهج البلاغه

آفرينش جهان در نـهج البلاغه

دقت و تأمل در سخنان حضرت على(ع) نشان ميدهد كه جهان دو انفجار گونه ى متفاوت را تجربه كرده است. انفجار نخست فضا و زمان و ماده را بوجود آورده است و انفجار دوم در ظرف فضا صورت گرفته و ماده را تحريك نموده است. سپس حباب ها بر خواسته و هفت آسمان را بوجود آورده اند. در پى چنين توضيحاتى خواننده ى محترم بايد بداند كه نويسنده در اين مجموعه تلاش نموده است كه با بهره گرفتن از منابع مختلف درك جديدى را از سخنان امام على(ع) در باره ى خلقت جهان كه در خطبه ى اول آمده است، ارائه دهد.
دنیاشناسی در نهج البلاغه

دنیاشناسی در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علیه السلام به خانه یکی از یاران خویش به نام علاءبن زیاد وارد شد. وقتی خانه بسیار پر زرق و برق او را دید، فرمود: «با این خانه وسیع در دنیا چه می کنی، در حالی که در آخرت به آن نیازمندتری. آری، اگر بخواهی می توانی با همین خانه به آخرت برسی! اگر در این خانه بزرگ از مهمانان پذیرایی کنی، به خویشاوندان با نیکوکاری بپیوندی
Powered by TayaCMS