دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

مال و ثروت

No image
مال و ثروت

کلمات کلیدی :

نویسنده :احمد صمصامی

مال و ثروت

مسائل اقتصادی در تمام عصرها و در میان همه نسلها مطرح بوده و مورد توجه ادیان آسمانی قرار گرفته است مخصوصاً اسلام به این مسئله توجه زیادی دارد.

اسلام با مسائل اقتصادی دو نوع رابطه دارد:

1- الزامات اقتصادی: در عقود و معاملات شرعی مثل شرکت، جعاله، اجاره، رهن که برای هر یک از آن‌ها مسائل خاصی را بیان کرده است.

2- دستورات اصلاحی: از طریق اخلاق که مردم را به امانت، عفت، عدالت، احسان و ایثار فرا می‌خواند و از خبائث، غصب و سرقت برحذر می‌دارد.

آموزه‌های اسلامینیروی مادی و قدرت مالی را از امدادهای الهی معرفی می‌کند:

«وَنُمددکم باموال وبنین»

«شما را دارایی‌ها و فرزندان یاری می‌رساند»

و آن را مایه تقویت و استواری دین می‌داند که بدون آن جامعه سامان نمی‌یابد .

امام صادق (ع) می‌فرماید:

«احتفظ بما لک فانه قوام دینک»

«مالت را به خوبی نگهدار چرا که قوام و پایه دین تو است»[1]

مبارزه با ثروت‌اندوزی در اسلام

اسلام با تکاثر مال و ثروت اندوزی مخالف است. اگر جمع مال هدف اصلی قرار گیرد انسان خود در خدمت ثروت قرار خواهد گرفت و ماهیت انسانی‌اش را از دست خواهد داد.

و این موجب انحراف فکری گشته، انسان را در بی‌خبری و غفلت نگه می‌دارد و جهان را در بُعد مادی و ظاهری آن خلاصه می‌کند:

« یَعْمَلُونَ ظاهراً من الحیاة الدینا و هم عن الاخرة هم غافلون»

«آنان به ظاهری از زندگای دنیا آگاهند و از آخرت بی‌خبرند»

اینان اگر چه گاهی عبادت کنند، ولی از عبادات خود لذت نمی‌برند و به باطن و اسرار آن دست نمی‌یابند.

حضرت عیسی (ع) می‌فرماید:

«همان گونه که بیمار به غذا می‌نگرد اما نمی‌تواند از آن بخورد و لذت ببرد اهل دنیا نیز با رسیدن به لذائذ دنیا لذت و شیرینی عبادت را درک نمی‌کنند»[2]

از این روایات و آیات روشن می‌شود که مال و ثروت دنیا اگر همراه با محبت و عشق به آن باشد و این عشق و علاقه باعث غفلت از خدا و آخرت بشود مورد نکوهش شده خسران و زیان آدمی می‌شود.

اما اگر تلاش و کوشش انسان در تأمین مادیات برای آسایش خانواده خود و بی‌نیازی از دیگران یا برای عمران و آبادی باشد نه تنها نکوهش نشده بلکه مورد تشویق هم قرار گرفته است:

پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید:

«الکادّ علی عیاله کالمجاهد فی سبیل الله»

«هر کس برای رفاه و آسایش خانواده‌اش رنج و زحمت بکشد همانند کسی است که در راه خدا جهاد می‌کند»[3]

حضرت علی (ع) نیز فرمود:

«تعرّضوا التجارات فانّ لکم فیها غنیً عما فی ایدی الناس»[4]

«به تجارت بپردازید، تا از آنچه که مردم در اختیار دارند بی‌نیاز شوید»

ثروت وسیله امتحان آدمی

چگونگی کسب مال و مصرف آن میزان علاقه باطنی به آن، و عکس العمل انسان به هنگام از بین رفته آن همه میدان امتحان بشر است، چه بسا افرادی که هنگام کسب مال، حق و عدالت را فراموش می‌کنند:

« وَاعْلَمُواْ أَنَّمَآ أَمْوَ لُکُمْ وَأَوْلَدُکُمْ فِتْنَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ عِندَهُ‌و أَجْرٌ عَظِیمٌ »[5]

«بدانید که دارائی‌ها و فرزندان شما وسیلۀ آزمایش هستند و پاداش بزرگ نزد خدا است»

از سوی دیگر خداوند گاه سببی برای بنده‌اش ایجاد می‌کند تا حقیقت ایمان او را آشکار کند مانند فقر یا توانگری؛ چنان چه آدمی نسبت به فقر صبر داشت و در موقع بی‌نیازی و توان‌گری شکرگذار گردید مستحق ثواب خواهد بود. اگر با به دست آوردن ثروت طغیان کرد و یا با پیدایش فقر کفر ورزید مستحق نکوهش و عذاب خواهد بود.

امام صادق (ع) می‌فرماید:

«چنین خیال می‌کنی که خداوند به کسی مال می‌دهد که دوستش دارد و محبتش به وی زیاد است؟ و کسی را از مال و ثروت محروم می‌دارد که بر او خشمگین باشد؟ هرگز چنین نیست. مال، مال خدا است مقداری از آن را در نزد کسی به امانت می‌گزارد و به آنان اجازه می‌دهد که با رعایت اعتدال از آن بخورند، بپوشند ازدواج کنند، مرکب تهیه کنند و از آن چه باقی ماند به فقرای مؤمن رسیدگی و اختلافشان را حلّ و فصل کنند. هر کس چنین کند، خوردن، آشامیدن، مرکب و ازدواج وی حلال است، و الاّ آن مال بر او حرام است»[6]

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

شگفتی های آفرینش در نهج البلاغه

شگفتی های آفرینش در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علیه السلام در خطبه ای درباره آفرینش آسمان و شگفتی های آن می فرماید: «خداوند، فضای باز و پستی و بلندی و فاصله های وسیع آسمان ها را بدون این که بر چیزی تکیه کند، نظام بخشید و شکاف های آن را به هم آورد... و آفتاب را نشانه روشنی بخش روز، و ماه را با نوری کمرنگ برای تاریکی شب ها قرار داد. بعد آن دو را در مسیر حرکت خویش به حرکت درآورد و حرکت آن دو را دقیق اندازه گیری کرد تا در درجات تعیین شده حرکت کنند که بین شب و روز تفاوت باشد و قابل تشخیص شود و با رفت و آمد آن ها، شماره سال ها و اندازه گیری زمان ممکن باشد.
خلقت مورچه از نظر نهج البلاغه

خلقت مورچه از نظر نهج البلاغه

منظور از این جمله که در انبار نگهداری می نماید این است که مورچه دانه را به درون خاک می برد به طور طبیعی دانه پس از مدتی رویش می کند و از خاک سر برمی آورد اما مورچه برای جلوگیری از این امر همه دانه ها را به دو نیم تقسیم می کند و مانع از بین رفتن روزیش می شود.
چگونگی و مراحل آفرینش جهان در قرآن و نهج البلاغه

چگونگی و مراحل آفرینش جهان در قرآن و نهج البلاغه

پژوهش حاضر با عنوان چگونگی و مراحل آفرینش جهان، در پی آن است که آیات آفرینش جهان را در تفاسیر معاصر شیعه (المیزان و نمونه ) مورد بررسی قرار داده و در میان آنها حقایق ناب قرآنی را در زمینه های مبدا خلقت جهان، دوره های آفرینش وغیره روشن و آشکار سازد. برای این منظور مقدمه به تبین و پیشینۀ موضوع اختصاص یافته است و در قسمت­های بعد برخی از واژگان مفهوم شناسی شده و دیدگاه علامه طباطبایی و آیت ا... مکارم در پیدایش جهان تبیین شده است.
آفرينش جهان در نـهج البلاغه

آفرينش جهان در نـهج البلاغه

دقت و تأمل در سخنان حضرت على(ع) نشان ميدهد كه جهان دو انفجار گونه ى متفاوت را تجربه كرده است. انفجار نخست فضا و زمان و ماده را بوجود آورده است و انفجار دوم در ظرف فضا صورت گرفته و ماده را تحريك نموده است. سپس حباب ها بر خواسته و هفت آسمان را بوجود آورده اند. در پى چنين توضيحاتى خواننده ى محترم بايد بداند كه نويسنده در اين مجموعه تلاش نموده است كه با بهره گرفتن از منابع مختلف درك جديدى را از سخنان امام على(ع) در باره ى خلقت جهان كه در خطبه ى اول آمده است، ارائه دهد.
دنیاشناسی در نهج البلاغه

دنیاشناسی در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علیه السلام به خانه یکی از یاران خویش به نام علاءبن زیاد وارد شد. وقتی خانه بسیار پر زرق و برق او را دید، فرمود: «با این خانه وسیع در دنیا چه می کنی، در حالی که در آخرت به آن نیازمندتری. آری، اگر بخواهی می توانی با همین خانه به آخرت برسی! اگر در این خانه بزرگ از مهمانان پذیرایی کنی، به خویشاوندان با نیکوکاری بپیوندی
Powered by TayaCMS