دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

کلام حسی

No image
کلام حسی

در اروپا با غلبه روش حسی وتجربه در شناخت طبیعت بر روش قیاسی این فکر پیدا شد که روش قیاسی وتعقلی در اعتبار ندارد وتنها فلسفۀ قابل اعتماد فلسفۀ حسی است. والهیات به سبب خارج بودن از دسترس حس وتجربه، مشکوک ومجهول وغیر قابل تحقیق قلمداد شود در جهان اسلام سابقۀ‌ موج مخالفت با هر گونه تفکر وتعمّق از طرف اهل حدیث از یک طرف، موفقیت‌های پی در پی روش حسی در شناخت طبیعت از طرف دیگر، ودشواری تعمّق وحل مسائل فلسفی از جانب سوّم، گروهی از نویسندگان مسلمان را سخت به هیجان آورد وموجب پیدایش یک نظریّه تلفیقی در میان آنها شد مبنی بر اینکه الهیات قابل تحقیق است ولی در الهیات نیز منحصراً لازم است از روش حسی وتجربی که برای شناخت طبیعت مورد استفاده قرار می‌گیرد استفاده کرد. این دسته مدعی شدند که از نظر قرآن تنها راه شناخت خداوند مطالعه در طبیعت ومخلوقات با استفاده از روش حسی است وهر راهی غیر از این راه بیهوده است، زیرا قرآن در سراسر آیات خود در کمال صراحت بشر را به مطالعه در مظاهر طبیعت که جز با روش حسی میّسر نیست دعوت کرده است.

امّا باید گفت اگر بتوان برخی مسائل کلامی وعقیدتی را با حس وتجربه فهمید قدر ناچیزی است در مقابل کل آنچه که انسان باید بفهمد.

و اگر چه قرآن مردم را به مطالعه حسی طبیعت نیز دعوت کرده اما آیاتی هم وجود دارد که یقیناً با مطالعه در نظام طبیعت نمی‌توان آن آیات ومسائل مطروحۀ در آنها را فهمید از قبیل:

« لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ » (شوری/11)

«هیچ مثل ومانندی برای خداوند نیست».

« وَلِلّهِ الْمَثَلُ الأَعْلَىَ » (نحل/60)

«برای خدا عالی‌ترین اوصاف کمال است».

به طور حتم طبیعت شناسی ما را به علم و قدرت و حکمت آفرینندۀ جهان آگاه می‌کند اما چگونه از راه مطالعه در مخلوقات که به هر حال محدودند، به علم نامتناهی و قدرت نامتناهی واقف می‌شویم؟

« وَهُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ »(انعام/101)

« وَهُوَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ » (مائده/120)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

نیازی خطیر به نام هویت ملی

نیازی خطیر به نام هویت ملی

پژوهشکده تاریخ اسلام، نشست «هویت ملی در روند تاریخ از منظر روان شناسی»را با سخنرانی دکتر حسین مجتهدی برگزار کرد.
شگفت انگیز مثل عاشقی

شگفت انگیز مثل عاشقی

چه بسیار حلاج‌ها بر دار کردند به جرم او و چه بسیار مجنون‌ها که جان دادند با زمزمه اش و چه بسیار فرهادها در گور شدند از ترس فقدانش و چه بسیار زلیخاها پشت به دنیا کردند از غمش و چه بسیار شیرین‌ها به خواب ابدی رفتند با بیدادش و این طبیعت شگفت انگیز او بود که پود سرنوشت وفادارترین پیروانش را با تار رنج گره زند بر دار زمان.
آزاداندیشی

آزاداندیشی

رابطه میان سنت و مدرنیته یکی از دغدغه‌های اساسی روشنفکران ایران طی صد سال اخیر بوده است
موفقیت و موفقیت‌ها بخش اول

موفقیت و موفقیت‌ها بخش اول

موضوع این گفتگو چیزى نیست، جز موفقیت. استحضار دارید که مسئله موفقیت‌به‌صورت تقریبى هم در بین جوانها و هم در غیر جوانها موضوعیت دارد و در دوره‌کنونى به‌شدت بر این موضوعیت مقدار زیادى نیز افزوده شده است و کم نیستندکسانى‌که به موفقیت فکر مى‌کنند. نخستین سؤالى که قابلیت طرح دارد، این است که شما موفقیت به چه چیزى ‌مى‌گویید؟ موفقیت را چگونه تعریف مى‌کنید و نگاه‌تان به مسائل و زوایاى آن‌چگونه است؟
حرکت بین سنت و تجدد

حرکت بین سنت و تجدد

گفت‌و‌گو با حجت‌الاسلام والمسلمین علی باقری‌فر مدیر مسئول موسسه فرهنگی هنری دین پژوهشی بشرا
Powered by TayaCMS