دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

نيت، سرچشمه ارزش‌ها

No image
نيت، سرچشمه ارزش‌ها

 در همه عبادت‌ها، نيت را مي‌توان روح و قلب عبادت دانست، چرا كه هر عبادتي بايد با نيت و قصد قربة الي‌الله انجام شود؛ از اين بالاتر، نيت به قدري مهم است و نقش اساسي در تغيير و تحول دارد كه حتي اگر امور غير عبادي را با نيت صحيح الهي انجام دهيم، همان امور، عبادت خواهد شد، از اين رو پيامبر اكرم (ص) در نصايح خود به ابوذر فرمود: «اي ابوذر! بايد براي هر چيزي حتي خوابيدن و خوردن داراي نيت باشي.» نيت خوب و براي خدا، به عمل ارزش مي‌دهد، و هر قدر كه نيت خالص‌تر و جامع‌تر باشد، ارزش عمل بيشتر خواهد شد، و به عكس نيت ناصحيح و آلوده، يا ريا آلود، عمل را - گرچه ظاهري نيك داشته باشد - تباه و فاقد ارزش مي‌كند، بر همين اساس رسول اكرم (ص) فرمود: «همانا كردارها بستگي به نيت‌ها دارند.» بطور كلي همه عبادت‌ها بدون نيت باطل‌اند، و هرگاه نيت عبادت، آميخته با ريا باشد آن عبادت، باطل خواهد بود. نيت در نماز ركن اول آن است كه گرچه از روي فراموشي ترك شود، نماز باطل است. كوتاه سخن آن كه «صدق نيت» روح و قلب عبادت است، و با رفتن اين نيت، آن عبادت پيكري بي‌روح و بي‌خاصيت خواهدشد. براي اينكه به اهميت نيت از ديدگاه اسلام پي ببريم به نقل دو روايت اكتفا مي‌كنيم: 1- رسول اكرم (ص) فرمود: «يحشرالناس علي نياتهم؛ انسان‌ها در قيامت بر اساس نيت‌هاي خود محشور مي‌شوند. » 2 - امام صادق (ع) فرمود: «دوزخيان از اين رو جاودانه در دوزخند، كه نيت داشتند اگر در دنيا جاودان بمانند هميشه نافرماني خداكنند، و بهشتيان از اين رو در بهشت جاودان باشند كه نيت داشتند اگر در دنيا باقي بمانند هميشه اطاعت خدا كنند، پس اين دسته و آن دسته به خاطر نيت خود، جاوداني شدند.» به اين ترتيب نيت عامل سرنوشت‌سازدر زندگي انسان است، از اين رو سالم‌سازي نيت، اهميت بسيار دارد، زيرا همان‌گونه كه زمين شوره زار با زمين آماده و حاصل خيز يكسان نيست، همچنين آن كس كه داراي نيت پاك است با آن كس كه نيت آلوده دارد، هرگز يكسان نيستند. بنابراين بايد سعي و تلاش نمود تا پس از شناخت عوامل پاك‌سازي و بهسازي نيت، و عوامل آلاينده و ناپاك‌كننده آن، كارهايي را انجام داد كه موجب پاك‌سازي نيت مي‌شوند، و از اموري كه نيت را آلوده مي‌سازند به‌شدت پرهيز كرد. چرا كه به فرموده اميرمومنان علي (ع) « نيت پايه عمل است، و اعمال، ميوه‌هاي نيت‌ها هستند. » عوامل سالم‌سازي نيت، امور مختلف است، مانند عبادت‌ها، مناجات با خدا، خوردن غذاي پاك، وراثت، محيط، همنشين، تعليم و تربيت و... در راس اين امور، عبادت‌ها، نقش بسزايي در سالم‌سازي نيت دارند، چرا كه شرط نخستين و اساسي عبادت، اخلاص است، اگر در عبادت، اخلاص نباشد، باطل و بي‌محتوا و بي‌روح است، از اين رو در همه عبادت‌ها شرط است كه با نيت خالص و پاك، و دور از هر گونه ريا و شائبه ريا و خودنمايي، انجام شوند. در ميان عبادت‌ها، هيچ كدام مانند روزه، آميخته با نيت نيست، نيت در روزه، همانند رشته تسبيح است.

مقاله

جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (فلسفه احکام)

مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (فلسفه احکام)

گروهى، سؤالهایى درباره فلسفه احکام مى‌کنند؛ به عنوان مثال، مى‌پرسند: چرا باید نماز بخوانیم؟ چرا باید براى نماز وضو بگیریم؟ فلسفه این که در نماز پیشانى خود را بر روى خاک مى‌گذاریم چیست؟ چرا در اسلام استعمال ظروف طلا و نقره حرام است؟ چرا دفن میت لازم است؟ چرا خوردن گوشت مردار جایز نیست؟ و چرا....
مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (دانستنیهایی از بحثهای فقهی)

مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (دانستنیهایی از بحثهای فقهی)

احکام فقهى به دو بخش کلى تقسیم مى‌شود:1. احکام ثابت 2. احکام متغیر
مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (شرایط احکام)

مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (شرایط احکام)

احکام شرایطى دارد که خود به سه قسمت تقسیم مى‌شود:
مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (اجتهاد و شئون فقیه)

مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (اجتهاد و شئون فقیه)

اجتهاد از نظر لغت‌به معناى رنج‌بردن و کوشیدن تا سر حد توانایى است و در اصطلاح فقه اسلامى به کار بردن همت و کوشش درراه پى بردن به احکام و قوانین شرعى از منابع و ادله استنباط و در مقابل آن، تقلید عبارت است از پیروى از راى دیگرى بدون تحقیق شخصى.
مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (تاریخچه فقه و اجتهاد)

مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (تاریخچه فقه و اجتهاد)

همان طور که در جاى خود ثابت‌شده، هدف از آفرینش انسان، تکامل فردى و اجتماعى در امور مادى، معنوى و اخلاقى است و او براى رسیدن به کمال، احتیاج مبرم به قوانینى دارد که تمام جنبه‌هاى فوق را دارا باشد; از این رو خداوند براى هر امتى شریعت و قوانینى مقرر فرموده:
Powered by TayaCMS