دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

معطله (اهل تعطیل)

No image
معطله (اهل تعطیل)

یکی از پرسش‌های اساسی در باب اوصاف الهی این است که آیا انسان با توجه به این که خدا به هیچ چیزی شبیه و مانند نیست، توانائی شناخت صفات الهی را دارد؟ در این باره دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است که معطله یکی از آن هاست:

این گروه برآنند آدمی راهی به شناخت اوصاف الهی ندارد، زیرا مفاهیمی که عقل آدمی با آن سروکار دارد از موجودات محدود و محسوس پیرامون خود انتزاع می‌کند. بنابراین جایز نیست این مفاهیم را به خدا نسبت دهد، زیرا که خداوند هیچ شباهتی با مخلوقات ندارد. بنابراین ما حق نداریم که صفات و مفاهیمی که از مخلوقات گرفته شده است، به خدا نسبت دهیم. هر چند آنان به اوصاف الهی که در قرآن و سنت پیامبر اشاره شده، اعتقاد درند، ولی می‌گویند حقیقت آن معانی برای ما روشن نیست و هیچ تأملی نباید دربارۀ‌ آنها صورت بگیرد. مسلک این گروه از آن رو که به معطل ماندن توانایی عقل، حکم می‌کنند، «تعطیل» و پیروان آنها «معطّله» نامیده می‌شوند.

امروزه مسک، «اهل تعطیل»، « لا ادری‌گرایی » نامیده‌ می‌شود، پوزیتویست‌ها، حس گرایانی نظیر دیوید هیوم و کانت در محدودۀ عقل نظری را می‌توان طرفداران لاادری‌گرایی دانست.‌ آنان بر آنند که شناخت آدمی محدود به حوزۀ تجربی است و خارج از این حوزه‌ها، عقل توانایی شناخت را ندارد. بنابراین مسایل ما بعد الطبیعه از قبیل اوصاف خداوند خارج از حوزۀ شناخت آدمی است و دربارۀ ‌آن نمی‌توان اظهار نظر کرد.

نقد و بررسی:

هنگامی که اوصاف الهی از قبیل وجود، علم، قدرت و حیات و... را بر زبان جاری می‌سازیم، به طور بدیهی معنایی از آنها می‌فهمیم و آنها را از یکدیگر تمیز می‌دهیم، اگر گفته شود که ما هیچ معنایی از آنها نمی‌فهمیم، برخلاف بداهت سخن گفته‌ایم . این امر، می‌تواند دلیلی بر ردّ نظریۀ آنها باشد.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رابطه اخلاق و سیاست در نظریه ارسطو

رابطه اخلاق و سیاست در نظریه ارسطو

سیاست و اخلاق از جمله موضوعاتی است که فصل خاصی از تاملات فکری و پژوهشهای فلسفی ارسطو را به خود اختصاص داده است.
سیاست اخلاقی و اخلاق سیاسی

سیاست اخلاقی و اخلاق سیاسی

در اندیشه امام علی (ع)، «دولت» به معنای نهاد دارنده و اِعمال کننده قدرت برای تحقق غایت نهایی است و معاصی ای چون سلطه و برتری جویی در آن راه ندارد.
نسبیت گرایی توصیفی

نسبیت گرایی توصیفی

یکی از مهمترین مباحث فلسفه اخلاق که پیامدهای عملی فوق العاده مهمی برای افراد و جوامع دارد، این است که آیا احکام و ارزشهای اخلاقی مطلقند یا نسبی.
Powered by TayaCMS