دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عترت

No image
عترت

در لغت به معنای خانواده، عشیره و خویشاوندان و در اعتقاد تشیع، منظور از عترت، خانوادۀ پیامبر (ص) شامل محمد، علی، فاطمه، حسن و حسین(ع) و در یک معنای وسیع‌تر شامل آنان و ائمۀ هُدی از ذریۀ حضرت حسین بن علی (ع) می‌باشد که آیات و روایات زیادی در شأن و فضل آن‌ها وارد شده است.

شیعه همواره به عترت تکیه می‌کند چرا که معتقد است اگر عترت نباشد، حاکمان جور و علمای وابسته به آن‌ها هر طور که بخواهند سنت را به نفع خود تفسیر می‌کنند. از نظر شیعه، عترت، ادامه و تفسیر درست سنت است و این دو در واقع یکی هستند و همۀ تلاش عترت، حفظ سنت پیغمبر(ص) می‌باشد. عترت، راه مورد اعتماد ورود به قرآن و سنت پیامبر(ص)‌ است و تنها قرآن و سنتی برای شیعه معتبر است که عترت آن را معنا می‌کند، زیرا که عترت، خانوادۀ پیامبر و نزدیک‌ترین کسان به اویند و از طرفی نیز این خانواده همه دارای مقامی رفیع و فضل و برتری هستند و لذا بهترین بیان‌گر این هستند که پیامبر چه می‌گفت، چه می‌کرد و چه می‌خواست.

واژۀ عترت در قرآن نیامده اما ترکیب «اهل‌البیت» دوبار در قرآن آمده که یک مورد آن دربارۀ اهل بیت پیامبر (ص) یعنی خانوادۀ او است و به آیۀ تطهیر مشهور است:

«إِنَّمَا یرِیدُ اللَّهُ لِیذْهِبَ عَنکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیتِ وَیطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا » (احزاب/33)

«همانا خداوند می‌خواهد که از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را کاملاً پاک سازد.»

محدثین و فقهای امامیه و بعضی علمای اهل سنت، اهل بیت مذکور در این آیه را منحصراً محمد، علی، فاطمه، حسن و حسین (ع) می‌دانند و سایر اقربای پیامبر و اهل خانۀ او را مشمول این آیه نمی‌شمارند.

عمده‌ترین اشکالی که اهل سنت بر این مطلب وارد می‌کنند این است که چون صدر و ذیل آیۀ تطهیر در مورد زنان پیامبر (ص) است، بنابراین این آیه در مورد آنان نازل شده و منظور از اهل بیت، زنان پیغمبر (ص) هستند. شیعه در پاسخ معتقد است که:

الف) در عرف عام موارد زیادی اتفاق می‌افتد که در وسط کلام، سخن عوض می‌شود، به عنوان مثال در سورۀ یوسف در حین خطاب به حضرت یوسف ناگهان سخن به زلیخا برمی‌گردد:

«یوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هَـذَا وَاسْتَغْفِرِی لِذَنبِکِ إِنَّکِ کُنتِ مِنَ الْخَاسرِینَ » (یوسف/29)

«ای یوسف تو از این ماجرا درگذر و تو ای زن برای گناهت استغفار کن چرا که از خطاکاران بوده‌ای»

ب) اگر این آیه دربارۀ زنان پیغمبر (ص) بود باید با ضمیر تأنیث و به صورت «لیذهب عنکنّ و یطهرکنّ» می‌آمد.

عدۀ بسیاری از علمای اهل سنت با تفسیر شیعه از آیۀ تطهیر، هم رأی هستند از جمله: ابن کثیر، ابن صبّاغ مالکی، سُیوطی، طبری، ترمذی، مسلم، شیخ سلیمان حنفی، شَبَلنجی، امام احمد حنبل، ابن حجر و ابی داوود سجشتانی.

مستند شیعه در تفسیر آیه تطهیر روایاتی است که به چند نمونه اشاره می‌شود:

1- حدیث مباهله؛ پیامبر مسیحیان نجران را به اسلام دعوت کرد، پیشوایان آن‌ها به همراه جمعی به مذاکره با پیامبر (ص) آمدند، در اثنای مذاکره و مباحثه، بحث از تولد عیسی به میان آمد و مسیحیان بر عقیدۀ خود مبتنی بر فرزند خدا بودن عیسی اصرار ورزیدند، در این حین آیات مباهله نازل شد:

« إِنَّ مَثَلَ عِیسَى عِندَ اللّهِ کَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِن تُرَابٍ ثِمَّ قَالَ لَهُ کُن فَیکُونُ الْحَقُّ مِن رَّبِّکَ فَلاَ تَکُن مِّن الْمُمْتَرِینَ فَمَنْ حَآجَّکَ فِیهِ مِن بَعْدِ مَا جَاءکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْاْ نَدْعُ أَبْنَاءنَا وَ أَبْنَاءکُمْ وَ نِسَاءنَا وَ نِسَاءکُمْ وَ أَنفُسَنَا و أَنفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَةُ اللّهِ عَلَى الْکَاذِبِینَ» (آل‌عمران/59-61)

«شأن عیسی برای خداوند هم‌چون شأن آدم است که او را از خاک آفرید سپس به او گفت موجود شو و بی‌درنگ موجود شد؛ این حقایق از سوی پروردگار تو است پس هرگز از دودلان نباش. و هر کس که پس از فرا رسیدن علم به تو دربارۀ او با تو محاجّه کند، بگویید ما پسرانمان و شما پسرانتان، ما زنانمان و شما زنانتان، ما خویشان نزدیک و شما خویشان نزدیک خود را بخوانیم سپس به درگاه خدا تضرّع کنیم و بخواهیم که لعنت الهی بر دروغگویان فرود آید»

پیامبر به مسیحیان پیشنهاد مباهله داد و آن‌ها قبول کردند بدین صورت که در وقت معین، هر دو طرف به همراه کسان خود بالای تپه‌ای بروند و با هم روبرو شده و یکدیگر را نفرین کنند. هنگامی که پیامبر (ص) به همراه خانواده‌اش به محل مورد نظر آمدند مسیحیان از مباهله منصرف شدند و با قبول جِزیه قرارداد صلح بستند. مورخین شیعه و اکثر مورخین اهل سنت همراهان پیامبر در قضیۀ مباهله را منحصراً پنج نفر یعنی محمد، علی، فاطمه، حسن و حسین (علیهم‌السلام) ذکر می‌کنند.

2- حدیث مَوَدَّت قُربی؛ در حدیث ابن عباس آمده که وقتی آیۀ:

«قُل لَّا أَسْأَلُکُمْ عَلَیهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی‌الْقُرْبَى» (شوری/23)

«من پاداشی از شما بر رسالتم درخواست نمی‌کنم جز دوست داشتن نزدیکانم»

نازل شد از پیغمبر (ص)‌پرسیدند: یا رسول الله این خویشاوندان تو که محبت آنان واجب است چه کسانند؟ فرمود: علی، فاطمه، و دو پسر ایشان.

در فضیلت اهل بیت (ع) به چند روایت اشاره می‌شود:

1-حدیث سفینه: از انس بن مالک روایت شده که پیامبر فرمود:

«مَثَلُ اَهْلِ بَیتی فیکُم کَمَثَلِ سَفینةِ نوحٍ مَن رَکِبَها نَجا وَمَن تَخَلَّفَ عَنها غَرِقَ»

«مثل اهل بیت من در میان شما مثل سفینۀ نوح است، هر کس بر آن سوار شود نجات یافته و هر کس از آن تخلف کند غرق می‌شود».

2- پیامبر (ص) بر پیروی از عترت خود به عنوان ضامن هدایت مؤمنان تأکید کرده می‌فرماید:

«مَنْ اَحَبَّ یحّیی حَیاتی وَیمُوتَ میتَتی وَیسّکُنَ الْجِنانَ الَّتی غَرَسَهَا الرَّحمانُ، فَلْیتَوَلَّ عَلِیاً وَلْیقّتَدِ بِالأَئِمَّةِ مِن بَعدِهِ‌، فَانَّهُمْ عِتّرتی خُلِفُوا مِن طینَتی اَعطاهُمُ اللهُ فَهّْمی وَعِلْمی»

«پس هر کس، زندگانی‌ای چون حیات و ممات من را دوست می‌دارد و این که در بهشتی که خداوند بنا کرده سُکنا گزیند پس باید علی را دوست بدارد و به ولایت او درآید و به ائمۀ بعد از او اقتدا کند، پس آن‌ها خاندان من هستند، از سرشت من خلق شده‌اند و خداوند علم و فهم مرا به آنان عطا کرده است.»

3-حدیث ثقلین؛ پیامبر (ص) فرمودند:

«اِنّی تارِکٌ فیکُمْ اَمّرَینِ اِنْ اَخَذْتُم بِهِما لَنْ تَضِلّوا؛ کِتابَ اللهِ وَاَهْلَ بَیتِی عِتْرَتی»

«من در میان شما دو امر مهم را باقی می‌گذارم اگر به آن دو تمسک کنید هرگز گمراه نمی‌شوید، کتاب خدا و خاندانم، یعنی نزدیکانم.»

4-در نهج‌البلاغه نیز در مورد پیامبر (ص) می‌فرماید:

«عِتْرَتُهُ خَیرُ الْعِترِ وَاُسْرَتُهُ خَیرُ الاُسْرِ»(خطبۀ 93)

«خاندان او بهترین خاندان‌ها و خویشان او بهترین خویشان است»

بنابراین در اعتقاد تشیع، عترت، بیان و زیان رسمی قرآن و سنت است و تلقی درست ما از سنت پیامبر از طریق عترت می‌باشد و اگر جز این باشد انسان دچار سرگردانی شده و به حقیقت راه نمی‌برد.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

سوآپ Swap

سوآپ Swap

سوآپ در لغت به‌معنای معامله پایاپاى (ارز)، معاوضه، عوض کردن، مبادله کردن، بیرون کردن، جانشین کردن و اخراج کردن آمده و در اصطلاح، توافقی بین دو شرکت برای معاوضه جریان نقدی در آینده (با دو نوع پرداخت متفاوت از بدهی یا دارایی) است. قرارداد فوق تاریخ پرداخت و چگونگی محاسبه جریانات نقدی را که باید پرداخت شود مشخص می‌کند. معمولا محاسبه جریانات نقدی شامل ارزش‌های آتی یک یا چند متغیر بازار است. اولین قراردادهای سوآپ در اوایل دهه 1980 منعقد شدند. از آن زمان تاکنون بازار سوآپ رشد چشم‌گیری داشته است. در حال حاضر اکثر قراردادهای مشتقّات خارج از بورس به‌صورت سوآپ انجام می‌شود.
ابزار مشتقه Derivative Tool

ابزار مشتقه Derivative Tool

در برخی از قرارداها دارنده قرارداد، مجبور است یا این حق را دارد که یک دارایی مالی را در زمانی در آینده بخرد یا بفروشد. به‌جهت اینکه قیمت این‌گونه قرارداها از قیمت آن دارایی مالی مشتق می‌شود. از این‌رو این قرارداها را اوراق مشتقه می‌نامند.
بیمه Insurance

بیمه Insurance

یمه در زبان فرانسه Assurance، در انگلیسی Insurance و در زبان هندی و اردو "بیما" نامیده می‌شود. بنا به‌اعتقاد برخی، واژه بیمه از کلمه هندی بیما گرفته شده و به‌اعتقاد برخی دیگر، ریشه در زبان فارسی دارد و اصل آن همان "بیم" است؛ زیرا عامل اساسی انعقاد عقد بیمه، ترس و گریز از خطر است و به‌سبب همین ترس و به‌منظور حصول تامین، عقد بیمه وقوع می‌یابد
ریسک Risk

ریسک Risk

ریسک، نوعی عدم اطمینان به آینده است که قابلیت محاسبه را داشته باشد. اگر نتوان میزان عدم اطمینان به آینده را محاسبه کرد، ریسک نیست؛ بلکه فقط عدم اطمینان است؛ به‌همین جهت به‌دلیل محاسبه مقداری عدم اطمینان در قالب ریسک می‌توان آن‌را مدیریت و کنترل کرد. ریسک در زبان چینیان نیز با دو علامت تعریف می‌شود که اولی به‌معنی خطر و دومی به مفهوم فرصت است
مهندسی مالی Financial Engineering

مهندسی مالی Financial Engineering

مهندسی مالی شامل طراحی، توسعه، استقرار ابزارها و فرایند مالی و همچنین طراحی مجدد راه‌حل‌های خلاقانه برای مسائل موجود در مالی است. به‌عبارت دیگر مهندسی مالی عبارت از به‌کارگیری ابزارهای مالی برای‌ ساختاربندی مجدد پرتفوی (سبد سهام) مالی و تبدیل‌ آن به پرتفویی با خصوصیات مطلوب‌تر است. عجین شدن زندگی انسان با مسائل و پیچیدگی بازار و نهادهای پولی و مالی، نیاز جدی و مبرمی به دانشی خاص برای رفع‌ این نیازها به‌وجود آورده است.
Powered by TayaCMS