دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

شدت و ضعف گناه

بزرگترین گناه آن است که صاحبش بر آن اصرار ورزد. (نقطه های آغاز در اخلاق عملی، آیت الله مهدوی کنی)
شدت و ضعف گناه
شدت و ضعف گناه

شدت و ضعف گناه[1]

قال امیرالمؤمنین(ع) :« أعظم الذنوب ذنبا ما اصرّ علیه صاحبه »(غرر الحکم و درر الکلم ص 187)

شدت و ضعف گناه در گناهان کبیره و صغیره منوط به دو چیز است: قبح فعلی و قبح فاعلی.

قبح فعلی مربوط است به مفاسد و زشتیهای موجود در خود عمل قطع نظر از خصوصیات روحی و شرایط شخص بزهکار.

قبح فاعلی مربوط است به شرایط ذهنی و روحی بزهکار قطع نظر از خصوصیات خود عمل.

شرایط ذهنی بزهکار عبارت است از داشتن روح تمرد و طغیان و قانون شکنی و عدم اهتمام به حقوق خدا و خلق. البته تمام گناهان از این حیث (قبح فاعلی) بزرگ و عظیم‌اند، زیرا سرپیچی از دستورهای خداوند بزرگ و مهربان با علم و اختیار، بسیار زشت و ناپسند است. قطب راوندی نقل می‌کند:

خداوند به عزیر وحی کرد: ای عزیر! گاهی که در معصیت افتادی به کوچکی آن نگاه مکن بلکه نگاه کن به کسی که نافرمانی‌اش کرده‌ای (یعنی خداوند متعال)

ولی با تمام اینها، این حالت (قبح فاعلی) نیز در تمام بزهکاران یکسان نیست،‌ زیرا ممکن است شخصی در اثر طغیان غریزه‌ی شهوت مرتکب گناهی بشود که دیگری همان گناه را با انگیزه‌ی فساد و افساد و الحاد انجام دهد، ‌و شک نیست که گناه دومی بزرگتر از اولی است زیرا انگیزه‌ی گناه در فرد دوم افساد و تباهی مردم است. این‌گونه گناه بحدی بزرگ و قبیح است که در صورت اصرار و تکرار، عامل آن به عنوان «مفسد فی‌الارض» شناخته شده و احیانا به کیفر اعدام باید محکوم شود، برعکس فرد اول که تا این حد سزاوار تقبیح و تنبیه نیست.

بنابراین، هم در قبح فعلی وهم در قبح فاعلی شدت و ضعف وجود دارد و همین شدت و ضعف موجب می‌شود که یک گناه گاهی از هر دو جهت کبیره و گاهی از هر دو جهت صغیره محسوب شود،‌ چنانچه ممکن است از لحاظ قبح فعلی کبیره و از لحاظ قبح فاعلی صغیره،‌ و برعکس، از نظر فعلی صغیره و از لحاظ فاعلی کبیره به حساب آید.

گناهان قرقگاه الهی (منطقه ممنوعه) است . کسانی که می‌خواهند از ورود به این منطقه احتراز کنند باید از نزدیک شدن به آن نیز اجتناب ورزند،چنانچه خداوند متعال می‌فرماید:

« تلک حدودالله فلاتقربوها »[2]

اینها حدود و مرزهای خداوند است، پس به آن نزدیک نشوید.

    پی نوشت:
  • [1]. مهدوی کنی، محمدرضا، نقطه های آغاز در اخلاق عملی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1374، پنجم، ص 112
  • [2] .سوره بقره آیه 178

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

اقتصاد اسلامی، اصالت فرد و جامعه

در شماره‌های قبل به تبیین و بررسی مقوله‌های بنیادین ذیل از نگاه اسلام و نظام لیبرال سرمایه داری مبادرت ورزیدیم: 1- خداشناسی؛ 2- جهان شناسی؛ 3- انسان شناسی.‌
ژان باتیست سه و قانون بازار

ژان باتیست سه و قانون بازار

اشاره: ژان باتیست سه، اقتصاددان، اندیشمند و نویسنده قرن هجدهم اروپاست که آثار و کتب قابل توجهی در باب اصول علم اقتصاد و روش‌های موفقیت در فعالیت‌های اقتصادی دارد.
شاخص های فعالیت های اقتصادی

شاخص های فعالیت های اقتصادی

پرسش: در آموزه‌های اسلامی چه شاخص‌هایی برای فعالیت‌های اقتصادی پربرکت معرفی شده است؟
No image

اختلاس چیست؟

کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مقابله با فساد در ماده 17 هرگونه برداشت، استفاده و تصرف غیرمجاز از مال یا وجوه دولتی یا شخصی یا اوراق بهادار و هرچیز دیگر با ارزش توسط مقام دولتی جهت منافع خود یا هر شخص یا هر نهاد دیگری را که بنا به موقعیت شغلی به وی واگذار شده است چنانچه با عمد صورت گرفته باشد تحت عناوین اختلاس Embezzlement Misappropriation و یا persion جرم دانسته است.
نقش تجارت در اقتصاد مقاومتی

نقش تجارت در اقتصاد مقاومتی

اقتصاد مقاومتی، اقتصادی است که بتواند ضمن قوامیت برای جامعه، هرگونه فشار و بحران‌های داخلی و بیرونی را به سادگی پشت سربگذارد و با قدرت، اقتصاد پویا و شکوفایی را به نمایش بگذارد و بامقابله با هر بحرانی اجازه ندهد استقلال جامعه با خطر مواجه شود.
Powered by TayaCMS