دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اراده

No image
اراده

اراده و خواست انسان هم در امور مثبت، به منظور تأمین سعادت واقعی و رسیدن به کمال معنوی او تأثیرگذار است و هم در کارهایی که نکوهیده و ناپسند است. شاید این کلام امام علی‌(ع) که: «قدر مرد، به قدر همت اوست»، مصداق این گفته ها باشد. یعنی بنابر آنچه انسان اراده و طلب کند، نوع بینش و شخصیت وی تعیین می‌شود. در حدیثی معروف، حضرت علی (ع) مریدان طریق حق را به سه دسته تقسیم می کند: دسته‌ای که از اعمال نیک خود، پرهیز از آتش دوزخ را اراده کرده‌اند؛ دسته دوم کسانی‌اند که برای رسیدن به بهشت، اعمال خود را شکل می‌دهند و سومین گروه که مقصود و مطلوب آنان، محبت خداست. در این آیه به رسول اکرم (ص) دستور داده شده است با کسانی که در مسیر رسیدن به تعالی و سعادت جاودانه، هر بامداد و شامگاه اعمال خود را با رنگ الهی می آرایند و به یاد خدا و در طلب رضای او هستند، صابرانه بسر برد و آنها را رها نسازد و با کسانی که اهل دنیا و طالب زیورهای آن هستند، همراه نگردد.

نقش اراده در تحول‌آفرینی

با بررسی ساحت های وجودی انسان در قلمرو عقلی، عاطفی و ارادی، می توان دریافت که اراده در ساختار منش و رفتار وی که به شکل گیری شخصیت او می انجامد، نقش اساسی و مهمی ایفا می کند. اراده، عامل توانمندی انسان در گزینش و انتخاب است. اراده، برخلاف میل که از طبیعت انسان ناشی می شود، نیرویی قوی است که به عقل آدمی بستگی دارد. اراده و اختیار اگر به خدا پیوند بخورد، با نوعی دلبستگی به منبع قدرت و توانایی همراه می شود و اگر آدمی به حقیقت و فیض بخشی این سرچشمه رحمت اطمینان یابد، در زمینه سازندگی شخصیت فردی و اجتماعی با توان بیشتری به سوی موفقیت پیش می رود. آفت اراده، یأس و ناامیدی است. انسان نباید به خود یأس راه دهد و از رحمت و لطف خداوند نومید شود که یأس، از گناهان کبیره است. بیم و نومیدی انسان، از ضعف ایمان او نشأت می گیرد. خداوند نیز وعده داده است، به بندگانی که در راه کسب زیبایی ها و فضیلت ها بکوشند، لطف خویش را عطا فرماید: وَ الَّذینَ جاهَدُوا فینا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ‌ا...َ لَمَعَ الْمُحْسِنینَ. (عنکبوت: 69) آنها که در راه ما تلاش می‌کنند، به طرف خودمان هدایت خواهیم کرد، به درستی که خدا با نیکوکاران است.

راه‌های پرورش اراده

مبارزه با عادت های منفی و پرورش عادت های صحیح، یکی از راههای پرورش اراده است. انسان با توانایی شگرف خویش، استعداد و نیروهای خود را در خدمت عقل و فضیلت قرار می‌دهد. ضرورت مبارزه با عادت های غلط، بدین سبب است که انسان با انس به آنها، قوه تشخیص و اختیارش را تا حد زیادی از دست می دهد.

صبر

بالا بردن آستانه تحمل در برابر بلاها، ناخوشی‌ها و گناهان و آنچه موجب سختی حرکت در مسیر تکامل آدمی است، یکی دیگر از راه های پرورش اراده است. شتاب زدگی در کارها، به گمراهی و انحراف می انجامد.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

پایه‌هاى سلوک اخلاقى و عرفانى امام(ره)

انسان با توجه به محدودیت‌هاى خاص ذهنى و عملى خود، بیشتر نگاه جامع به مسائل را فرو مى‌نهد و در میدان باور و عمل گرفتار افراط و تفریط مى‌شود. از این‌رو در زمینه تزکیه معنوى و اخلاقى نیز گروهى کاملا ظاهرگرا و عده‌اى به شدت باطن‌گرا شده‌اند. در حالى که آیین متعالى براى امت وسط، اعتدال در تمسک به ظاهر و اهتمام به باطن است، به طورى که هیچ‌کدام آسیب نبیند و حق هر یک ادا شود. امام در این زمینه مى‌نویسد:...
صد شکر که این آمد و صد حیف که آن رفت

صد شکر که این آمد و صد حیف که آن رفت

با استفاده از بیانات عارف کامل و عالم عامل میرزا جواد ملکی تبریزی در کتاب ارزشمند"المراقبات" پیرامون عید فطر سخن می گوئیم.
«رمضان» در کلام معصومین علیهما السلام

«رمضان» در کلام معصومین علیهما السلام

به درستی که خداوند ماه رمضان را میدان مسابقه خلق خود ساخته تا به وسیله طاعتش به رضای او سبقت گیرند .
No image

مردی که با یک جمله آدم می‌ساخت

ر سال 1239 هـ . ق در روستاى «شوند درگزین» از توابع همدان، نوزادى به این عالم خاکى قدم نهاد که در اثر نشو و نما در خانواده‌اى که مهد اخلاق و تقوا بود، به رفیع‌ترین قله‌هاى عرفان و تهذیب نفس صعود کرد.
No image

فضیلت مهمانداری

اصولا هر آنچه در جامعه بشری از ارزش و اهمیت والایی برخوردار است، اندیشه‌ای است که ریشه در اعتقادات، سنت‌ها و باورهای مردم دارد و در بین سایر جوامع زبانزد عام و خاص است.
Powered by TayaCMS