دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

سرمقاله

سرمقاله
سرمقاله

سرمقاله

شاید وقتی لنین این جمله معروف « اگر رسانه (سینما) را دراختیار من قرار دهید، بر تمام دنیا حکم خواهم راند» را بیان کرد، برخی به او خندیدند و نفهمیدند که او دست روی چه نکتة مهمی گذاشته است. اما پر واضح است که دوران معاصر ، دوران رسانه‌ها است و رسانه‌ها نقش بسیار مهمی را در مسایل سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و ...، را ایفا می‌کنند؛ به طوری که با آمدن رسانه‌های جدید، مرزهای جغرافیایی به کنار رفته و زندگی مردم را هر روز بیشتر تحت الشعاع خود قرار داده است. رسانه در این تعریف شامل تمام ابزارهایی است که کار انتقال پیام از فرستنده یا فرستندگان را به مخاطب یا مخاطبان را برعهده دارد؛ از‌این‌رو روزنامه، کتاب، رادیو و تلویزیون، ماهواره، انترنت و...، در این تعریف می‌گنجد. با توجه به این نقش رسانه در دوران معاصر، بی‌شک معایب و محاسنی نیز بر آن مترتب خواهد بود. از جمله فایده‌های رسانه می‌توان به ارتباط فرهنگ‌ها با یکدیگر، افزایش میزان آگاهی‌ها از طریق آموزش‌های مناسب، پیشرفت علم و تکنولوژی، رفاء مردم، رشد و پیشرفت جامعه و نیل به سعادت افراد آن جامعه، انتقال آموزه‌های دینی، رشد و تربیت افراد جامعه و...، اشاره‌کرد. از طرف دیگر نیز رسانه‌ها با توجه به این نقش مهم، می‌توانند ابزاری در دست امپریالیسم جهت چپاول فرهنگی کشورها شود که ترویج فرهنگ غربی؛ فساد، بی‌بندباری، بی‌دینی و ...، از این جمله است. این رسانه‌ها علاوه بر آنکه ابزاری برای سرگرمی و تفریح مردم هستند، وسیله‌ای برای تعلیم و تربیت، فکر و اندیشه و موجب تحول و تکامل جامعه نیز هستند. ازاین‌رو است که نقش تربیتی رسانه پیش از هر زمان دیگر نمایان می‌شون؛ نقش تربیتی که شاید بیشتر از هر قشر دیگری نسل نوجوان و جوان ما را تحت تأثیر خود قرار می دهد. اما به راستی در این میان وظیفة خانواده‌ها چیست؟ آیا تنها راه برای برخورد با خطراتی که از سوی رسانه‌ها ممکن است گریبان‌گیر فرزندان ما شود، منع کردن‌ آنها از این ابزارها است یا راهای دیگری نیز وجود دارد که در عین اینکه استفاده از این ابزارها را برای ما میسر می‌کند، ما را نیز در مقابل این خطرات واکسینه می‌کند؟ شاید بتوان جواب این سؤال‌ها را در یک کلمه پیدا کرد و آن سواد رسانه‌ای است؛ سواد رسانه‌ای در یک تعریف عبارتند از: یک نوع درک و آگاهی متکی بر مهارت است که بر اساس آن می‌توان انواع رسانه‌ها و انواع تولیدات آنها را شناخت و از یکدیگر تفکیک و شناسایی کرد. درحقیقت این درک و اگاهی به ما کمک می‌کند تا بدانیم چه برنامه‌هایی برای ما مناسب و چه برنامه‌هایی نامناسب هستند و اینکه میزان مصرف هربرنامه چه اندازه و بر چه مبنایی است. سواد رسانه‌ای می‌تواند به مخاطبان رسانه‌ها بیاموزد كه از حالت انفعالی و مصرفی خارج شده و به معادله متقابل و فعالانه‌ای وارد شوند كه در نهایت به نفع خود آنان باشد. به دیگر سخن، سواد رسانه‌ای كمك می‌كند تا از سفره‌ی رسانه‌ها به گونه‌ای هوشمندانه و مفید بهره‌مند شویم. در حقیقت سواد رسانه‌ای توانایي تحليل و ارزشيابي پيام‌ها و قدرت توليد و انتقال اطلاعات به ديگران در قالب‌هاي مختلف و با ابزار گوناگون را در انسان پديد مي‌آورد. اين‌گونه از سواد؛ با توانمند كردن انسان بر درك نحوه كار رسانه‌ها و نحوۀ معني‌سازي آنها، ماهيت و اهداف توليد پيام رسانه‌ها و تأثيرات و تكنيك‌هاي رسانه‌هاي گوناگون، او را از مصرف‌كنندگي صرف خارج كرده و در برابر اثرات رسانه‌ها مقاوم مي‌سازد. بنابراین برخانواده‌ها لازم است تا با فراگیری سواد رسانه‌ای نه تنها فرزندان خود را از خطراتی که ار سوی رسانه‌ها آنها را تهدید می‌کند واکسینه کنند، بلکه زمینة استفادة مفید و درست را از رسانه‌ها برای آنها فراهم کنند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

خنده بر ریشه‌های فرهنگ: نگاهی به کمدی‌های تلویزیونی

خنده، شوخ‌طبعی و طنز پردازی، از نظرگاه فلسفی، مقوله هایی هم گستره و دامنه هایی نزدیک به یکدیگر دارند. اگرچه تلاش فلاسفه و نظریه پردازان برای بیان و ارائه تعاریفی مرزبندی شده؛ به سرانجامی در خور رهنمون نشده است؛ اما ...
No image

نقد سریال‌های نوروزی؛ آنچه فراموش کرده‌ایم

آیا استراتژی مقابله با شبکه‌های ماهواره‌ای، لاجرم به افزایش تعداد شبکه‌های داخلی و تکثّر برنامه‌های همزمان می‌انجامد؟ آن هم در شرایطی ‌که در تأمین برنامه‌های مناسب و کیفی برای همان شبکه‌های قدیمی نیز با چالش‌های جدّی روبه‌رو هستیم. و آیا جذب مخاطب داخلی به سمت تولیدات رسانه ملّی به معنای استفاده از فاکتورهای جذّابیت برنامه‌های رقیب است؟
No image

«طنز» در مصاحبه با استاد منصور براهیمی

منصور براهيمي متولد سال 1335 در خاش و ليسانس ادبيات دراماتيك و نمايشنامه‌نويسي است. او علاوه بر كار در مقطع ابتدايي در زمينه تئاتر كودك و تدريس در دانشكده سينما تئاتر، از سال 1362عضو موسس گروه سينما تئاتر آيين (س.آيين) است كه از سال 1368 هر ساله نمايشي را بر صحنه برده است.
No image

ماجرای طنز و کمدی

طنز، هنری است که انسان در تلاش برای دگرگون ساختن جهان به‌دست می‌آورد و همیشه به‌شکل کنش و واکنش و در نتیجه نگاه وی به محیط و واقعیت (به‌طور خاص)نمود پیدا می‌کند.طنز راستین که از حوادث واقعی زندگی نشأت گرفته و مبتنی‌بر واقعیت‌های زندگی بوده..
No image

این همه خنده برای چیست؟

ارسطو در مقایسه تراژدی و کمدی به نگرش متفاوت این دو به انسان اشاره می‌کند و می‌گوید «این یکی (کمدی) مردم را فروتر از آنچه هستند نشان می‌دهد و آن یکی (تراژدی) برتر و بالاتر بنابراین می‌توان چنین نتیجه گرفت که در کمدی تماشاگران همواره در موقعیتی فراتر از برتر از اشخاص نمایش قرار می‌گیرند و بالعکس...
Powered by TayaCMS