حدیث قدسی

كلمات كليدي : حدیث قدسی، قرآن، وحی

حدیث قدسی در اصطلاح، کلامی است که به پیامبر وحی شده است اما جزء کتاب آسمانی قرآن محسوب نمی‌شود چنانچه به کلماتی که به عنوان قرآن بر پیامبر نازل شده است حدیث قدسی اطلاق نمی‌شود. البته کلمات دیگر کتب آسمانی در زمره‌ احادیث قدسی به شمار می‌روند.

در روایات شیعه مواردی از احادیث قدسی توسط ائمه هدی (صلوات‌ علیهم) نقل شده‌اند که در برخی سلسلۀ سند به پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله) می‌رسد. چنان‌چه امام سجاد (علیه‌السلام) فرموده است:

« خداوند به موسی وحی نمود مرا نزد مخلوقاتم محبوب کن و مخلوقاتم را نیز نزد من محبوب کن موسی گفت: پروردگارا چگونه چنین کنم؟ خطاب رسید:

نعمت‌های مرا یاد آور شو تا مرا دوست بدارند... »

تفاوت حدیث قدسی با قرآن:

1-قرآن الفاظ و معانیش با عنصر اعجاز نازل شده است. ولی در احادیث قدسی، الفاظ وحی شده مراد خداوند نبوده است؛ بلکه معانی آنها مورد نظر خداوند بوده است؛ اگر چه پیامبر خود در الفاظ آنها تغییری نمی‌دهد.

2- در آیات قرآن به خاطر متواتر بودن، بحث از صحت سند مطرح نمی‌باشد، ولی حدیث قدسی مانند دیگر احادیث مورد بررسی سندی قرار می‌گیرد. این احادیث از نظر علمی با احادیث دیگر تفاوتی ندارند، از این‌رو اگر همین احادیث در علمی چون فقه مورد نیاز واقع شوند، هیچ تفاوتی با احادیث دیگر در استناد ندارند.

از نظر محتوایی، مضمون غالب احادیث قدسی اخلاقی می‌باشد؛ اگر چه در لابه‌لای آنها اخباری خاص در مورد اهل بیت و قیامت نیز می‌توان یافت.

کتاب‌های زیر به احادیث قدسی پرداخته‌اند:

«جواهر السنیة، الاحادیث القدسیة المشترکة بین السنة و الشیعة، صحیح الاحادیث القدسیة و موسوعة شرحها، الاحادیث القدسیة الضعیفة و الموضوعة، موسوعة الاحادیث القدسیة الصحیحة و الضعیفة».

منابع :

1) ابن نعمان، محمد (شیخ مفید)؛ الاختصاص، تصحیح علی اکبر غفاری، احیاء التراث، بیروت، لبنان، 1403، چاپ سوم، ص 226.

2) تفسیر منسوب به امام حسن عسکری علیه‌السلام، تحقیق مدرسه امام مهدی، مهر، قم، 1409، چاپ اول، ص 342.

3) الحسینی الاستر آبادی، محمدباقر (میرداماد)؛ الرواشح السماویة، تحقیق، غلام‌حسین قیصریه‌ها و نعمة‌‌الله جلیلی، قم، دارالحدیث، 1380،چاپ اول، ص 291.

4) انصاری، مرتضی (شیخ انصاری)؛ المکاسب المحرمه، تحقیق کنگره شیخ اعظم، قم، کنگره شیخ اعظم، 1420، چاپ اول، ج 4، ص 346.

5) ابوحبیب، سعدی؛ قاموس فقهی، دارالفکر، دمشق، سوریه، 1408، چاپ دوم.

6) العاملی، بهاء‌الدین، محمد، الوجیزه فی الدرایة، قم، مکتبة الاسلامیة الکبری، 1396، ص 3.

7) مدیر شانه‌چی، کاظم؛ درایة الحدیث، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1372، ص 13.

8) الجوهری، اسماعیل بن حماد؛ الصحاح، تاج اللغة و صحاح العربیه، تحقیق احمد عبدالغفور العطار، بیروت، لبنان، دارالعلم للملایین، 1407، ج 3، ص 96.

9) الزبیدی؛ تاج العروس، تحقیق علی شبیری، دارالفکر، بیروت لبنان، 1414، ج 8، ص470.

10) معارف، مجید؛ تاریخ عمومی حدیث، تهران، کویر، 1377، ص 30.


مقاله
جایگاه در درختواره	قران پژوهی - علوم حدیث - پیش‌زمینه حدیث

مقاله

جایگاه در درختواره

قران پژوهی - علوم حدیث - پیش‌زمینه حدیث

جدیدترین ها در این موضوع

دین شناسی و عقل وسطایی

به گواه تاریخ، دین شناسی و دین باوری از آغاز حیات تفکر بشری شکوفا بوده و بشر در چگونه زیستن خود در صدد کشف قوانین طبیعت و شناخت اسرار آفرینش و آفریدگار هستی برآمده است و محصول این کاوش را بعدها دین شناسی و طبیعت شناسی نامید. 2 مهر 1397, 0:0

پیوند ناگسستنی علم و فلسفه‌

در تاریخ علم می‌توان انفکاک‌های مختلف از فلسفه و ظهور رشته‌های علمی مجزا را ملاحظه کرد. ولی هریک از این رشته‌ها که بر فلسفه مبتنی هستند، 16 تیر 1397, 0:0

نسبت عقلانیت و دین

«عقل» و «عقلانیت» در طول تاریخ بشر وجوه گوناگونی داشته و در پیدایی، رشد و شکوفایی تمدن‌های بشری نقش بسزایی ایفا کرده به‌ طوری که بدون آن، تمدن‌سازی غیرممکن بوده است. 16 تیر 1397, 0:0

از دین گریزی تا دین ستیزی!

سکولاریسم‌ ‌که به مفهوم عرفی شدن و مستلزم جدا انگاری دین از سیاست و دنیاست از آنجا شروع شد که اندیشه وران غربی دریافتند که مسیحیت توانایی آن را ندارد در همه عرصه‌های زندگی انسان ایفای نقش نماید و بر این اساس، حوزه دین صرفاً باید محدود به زندگی فردی انسان و رابطه او با خدا باشد. 15 اردیبهشت 1397, 18:5

عقلانیت مسیحی زایده عرفیت سکولار

مفهوم دوم از عرفی شدن، سکولاریسم است که عبارت است از «افتراق ساختاری میان ساخت سیاسی، از نهاد دین و به عبارت دیگر، عرفی شدن به این معناست که نهاد دین که دارای کارکردهای گوناگونی بوده به علت پیچیده شدن مناسبات زندگی اجتماعی و تخصیص نقش‌ها همچون سایر نهادها متمرکز شده و وظایف خود را واگذار می‌کند». 26 بهمن 1396, 16:38