دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

جزم و عزم عقلانی

No image
جزم و عزم عقلانی

انسان داراي دو قوه علمي و عملي است. انسان عاقل کسي است که قوه عقل خويش را به کار مي گيرد و به دور از وهم و خيال بر اساس تعقل به تفکر مي پردازد و جزم انديشه اي نسبت به مسئله و موضوعي پيدا مي کند، سپس براساس عقل عملي، آنچه را به جزم به دست آورده در مقام عمل با عزم، آن را انجام مي دهد و ترديد در عمل را کنار مي گذارد و اين پا و آن پا نمي کند و اجازه نمي دهد تا شهوت و غضب او را از عملي بازدارد و به کاري ديگر وادارد.

از نظر قرآن، انسان با عقل و نقل معتبر چون وحي مي تواند در حوزه انديشه اي به جزم برسد و به دور از شهوت و غضب در عمل، با عزم وارد شده و با موفقيت خارج شود.

البته بايد همواره مواظب بود تا شيطان در حوزه جزم(انگيزه) و عزم(اراده و عمل) انسان وارد نشود؛ زيرا شيطان در قوه ادراکي انسان تصرفاتي مي کند و اجازه نمي دهد تا ابزارهاي ادراکي تحت رهبري عقل درآيد، بلکه کاري مي کند تا خيال و وهم بر انسان مسلط شود و جزم خيالي و وهماني داشته باشد نه جزم عقلاني. خداوند درباره شيطنت علمي ابليس و شياطين می‌فرمايد: إِنَّ الشَّياطينَ لَيُوحُونَ إِلي اَوْلِيائِهِمْ لِيُجادِلُوکُم؛ شياطين به اولياي خودشان وحي مي کنند تا با شما مجادله کنند.(انعام، آيه 121)

همچنين در حوزه عمل و عقل عملي وارد مي شود و عزم آدمي را مختل و به سوي ديگر هدايت مي کند. در اين موارد کاري مي کند که شهوت و غضب بر عقل عملي مسلط شود. براي اين کار هم به تزيين گري و اغواگري رو مي آورد.(يوسف، آيه 53)

انسان اگر بخواهد تهذيب و تزکيه نفس بکند، بايد مواظب انديشه و انگيزه خودش باشد و نگذارد تا وهم و خيال بر انديشه حاکم شود و اختيار قوه جازم را در دست بگيرد و همچنين نگذارد تا بر انگيزه حاکم شود و اختيار عزم را شهوت و غضب در دست گيرد. اين همان چيزي است که از آن به مراقبه نفس ياد مي شود.

روزنامه كيهان، شماره 21715 به تاريخ 14/6/96، صفحه 6 (معارف)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

درگذشت علامه فضل الله

درگذشت علامه فضل الله

علامه "سید‌محمد حسین فضل‌الله " مرجع عالی شیعیان در لبنان که بر اثر خونریزی شدید معده، امروز دار فانی را وداع گفت، در سال 1935م (1354ق) در نجف اشرف در خانواده روحانی دیده به جهان گشود.
برگزاری میزگرد مهدویت در حوزه علمیه زاهدان

برگزاری میزگرد مهدویت در حوزه علمیه زاهدان

مدرسه علمیه نرجس (س) زاهدان به مناسبت نیمه شعبان مراسم جشن و میزگرد علمی با موضوع مهدویت و انتظار فرج برگزار می کند.
آغاز نخستین دوره تربیت مربی و داور مسابقات قرآن کریم حوزه علمیه خواهران خراسان

آغاز نخستین دوره تربیت مربی و داور مسابقات قرآن کریم حوزه علمیه خواهران خراسان

نخستین دوره تربیت مربی و داور مسابقات قرآن کریم، ویژه اساتید و داوران مدارس علمیه خواهران استان های خراسان، فردا در مشهد آغاز به کار می کند.
جشنواره علامه حلی در انتظار معرفی معاونت پژوهشی حوزه علمیه قم

جشنواره علامه حلی در انتظار معرفی معاونت پژوهشی حوزه علمیه قم

با گذشته یک ماه از اعلام فراخوان دبیرخانه جشنواره علامه حلی،‌ هنوز زمان و چگونگی فراخوان این جشنواره از سوی دبیرخانه جشنواره اعلام نشده است.
ارائه 94 مقاله از دانشگاه تبریز در 23 کشور جهان

ارائه 94 مقاله از دانشگاه تبریز در 23 کشور جهان

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه تبریز گفت: طی 9 ماهه نخست امسال 94 نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه تبریز با حضور در مجامع علمی 23 کشور اروپایی و آسیایی آخرین دستاوردهای علمی پژوهشی خود را ارائه کردند.
Powered by TayaCMS