دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

آثار احسان به ديگران

No image
آثار احسان به ديگران

احسان و نيكوكاري از اموري است كه در حوزه عمل اجتماعي و هنجارهاي پسنديده قرار مي‌گيرد و يكي از فضيلت هاي اخلاقي نيز به شمار مي‌رود و هر كسي كه از فطرت سالم برخوردار باشد زبان به ستايش و تحسين اهل احسان و نيكوكاران مي‌گشايد. در آموزه هاي قرآني براي احسان معاني سه گانه اي بيان شده است كه يكي از معاني آن ارتباط تنگاتنگي با مساله ايمان و ارتباط انسان با خدا دارد و در حقيقت در حوزه هاي شناختي و بينشي و نگرشي معنا و مفهوم مي‌يابد. اين معنا از احسان به نوعي در حوزه عرفان اسلامي‌نيز قرار مي‌گيرد. از اين رو عارفان برجسته اسلامي، فصلي مهم را به آن اختصاص داده‌اند و حتي فناري در كتاب مصباح الانس، بخش مهم و نخستين آن را به بيان مقام احسان و ارزش و مكانت آن اختصاص داده و بدان پرداخته است. به نظر مي‌رسد تفكيك و جدايي ميان مفاهيم احسان به سختي امكان پذير است و نمي‌توان مرزهاي روشني براي هر يك از معاني آن ترسيم كرد. به اين معنا كه ميان بينش و نگرش وگرايش انساني پيوندي استوار وجود دارد؛ چنانكه ميان احسان به معناي انجام كارهاي نيك يا به معناي نيكي به ديگران يا به معناي انجام كامل و شايسته كاري، ارتباط تنگاتنگي وجود دارد. بنابراين اگر گفته شود كه شخصي كارهاي نيك و پسنديده اي انجام مي‌دهد و آن را تنها مرتبط به امور عرفاني بدانيم در حقيقت نيكي به ديگران را ناديده گرفته‌ايم چنانكه انجام كامل و شايسته كاري را نيز به دست فراموشي سپرده‌ايم. به سخن ديگر شخصي كه كاري نيك انجام مي‌دهد در همان حال مي‌تواند اين نيكي و احسان را در حق ديگري به شكل شايسته و كامل انجام دهد. از ديگر كساني كه قرآن احسان نسبت به آنان را مورد تشويق قرار داده، كمك مالي به خويشان و بستگان است. يتيمان و بيچارگان و همسايگان دور و نزديك و نيز دوستان بسيار نزديك و همنشين و در راه ماندگان نيز از جمله كساني هستند كه مي‌بايست بي‌هيچ چشمداشتي به آنان احسان كرد (نساء آيات 63 و 73). قرآن بيان مي‌كند كه احسان به ديگران در حقيقت احسان به خويشتن است چنانكه مي‌فرمايد: إِنْ أحْسنتُمْ أحْسنتُمْ لِأنفُسِكُمْ (اسراء آيه7)؛ زيرا شخص با احسان و نيكوكاري، شخصيت خود را كامل مي‌گرداند و در تحقق تكامل وجودي خويش مي‌كوشد. اگر انجام اعمال پسنديده و نيك، انسان را از خسران رهايي مي‌بخشد و مصداق انسان پيروز و فائز مي‌شود به اين معناست كه انسان در يك فرايند خود را از نقص به كمال مي‌رساند. مي‌توان گفت احسان به ديگران به معناي احسان به خويشتن خويش است و كسي كه به ديگري احسان مي‌كند پيش از آن كه اين احسان و فوايد آن به ديگري برسد به خود وي رسيده است.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

بعضی متفکران بر این باورند که در قرآن بر اثبات وجود آفریدگار آیـاتـی ذکـر شده است که روشن ترین آن ها را آیه ذیل است: (افی الـلـه شک فاطر السموات والارض5؛ مگر درباره خدای متعال که خالق آسمان ها و زمین است، شکی هست؟
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟
Powered by TayaCMS