دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

مخیلات

No image
مخیلات

كلمات كليدي : مخيلات، شعر، وزن، قافيه، تخيل

نویسنده : مهدي افضلي

از جمله قضایایی که در زمره مبادی‌ قیاس‌ها می‌گنجد مخیلات است. در تعریف مخیلات گفته‌اند:

"مخیلات قضایایی هستند که در نفس تخیلاتی را به وجود می‌آورند که موجب پیدایش انفعالات نفسانی می‌گردند، ولی صلاحیت آ‌ن‌که تصدیقی را در پی داشته باشند ندارند".

انفعالات نفسانی مانند شادی و غم برای نفس، کوچک شمردن یک کار بزرک و خطیر، ترسیدن از امور عادی و کوچک، شجاعت یا ترس و مانند آن‌ همگی اموری هستند که در پی قضایای مخیلات می‌آیند.

این‌گونه قضایا در صنعت شعر به کار می‌روند. راز تاثیر گذاری این نوع قضایا این است که معانی در قالب الفاظ دل‌انگیز و شعف افزا انداخته می‌شود و قوای ادراکی انسان را در تسخیر خویش می‌گیرد و او را به چیزی وادار می‌کند یا از چیزی باز می‌دارد. به هر میزان که مجاز، تشبیه، استعاره و دیگر آرایه‌های ادبی در یک کلام استفاده شود، میزان اثر گذاری نیز بالا می‌رود. اگر در کنار این امور از وزن و قافیه نیز در کلام بهره جسته شود کلام موثرتر خواهد شد. اگر این کلام موزون یا مسجع همراه با صدای دل‌انگیز خوانده شود تاثیر‌های بیان ناپذیر بر مخاطبان می‌نهند.

ماجرای شعر رودکی و امیر سامانی در ادب دلنشین فارسی معروف است. وقتی سربازان از ماندن در سرزمین هرات دلگیر شدند، دست به دامان رودکی شاعر دربار شدند، او در وصف بخارا شعری سرود و آمد که آنرا بخواند، اندکی از آن نگذشته بود که شاه با پای برهنه از قصر خارج و سوار بر مرکب خویش هرات را به مقصد بخارا ترک کرد، به گونه‌ای که کفش‌هایش را در اواسط راه به دنبالش بردند.

مقاله

نویسنده مهدي افضلي

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان ذکر اهل بیت(علیهم السلام)

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان ذکر اهل بیت(علیهم السلام) در رابطه با موضوع اجتماعی در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان فطرتهای پاک

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان فطرتهای پاک در رابطه با موضوع اجتماعی در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان محشور شدن با پیامبر(صلی الله علیه وآله)

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان محشور شدن با پیامبر(صلی الله علیه وآله) در رابطه با موضوع اجتماعی در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان حقیقت انسان

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان حقیقت انسان در رابطه با موضوع اجتماعی در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان دل های بی کینه

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان دل های بی کینه در رابطه با موضوع اجتماعی در این قسمت قرار دارد.
Powered by TayaCMS