دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عوامل و آفات انس

علی(ع) در این زمینه می‌فرماید: «الذکر مفتاح الانس» ذکر، کلید انس است (غرر الحکم، ح 541)
عوامل و آفات انس
عوامل و آفات انس

پرسش: چه عواملی موجبات انس با مونس حقیقی یعنی خدای متعال را فراهم می‌آورد و در این راستا چه آفاتی وجود دارد؟

پاسخ: با عنایت به اهمیت انس با خدا و نقشی که در سازندگی و تامین آسایش انسان دارد، در آموزه‌های اسلامی سه رهنمود مهم برای مانوس شدن با خدا و دلبستگی به او ارائه شده است:

1- ذکر خدا: علی(ع) در این زمینه می‌فرماید: «الذکر مفتاح الانس» ذکر، کلید انس است (غرر الحکم، ح 541) بنابراین، انسان هرچه بیشتر از این کلید گنج دلبستگی به خدا استفاده کند، انس او با حضرت حق بیشتر می‌گردد و به آرامش بیشتر دست می‌یابد، چنان که قرآن، تاکید می‌فرماید: «الابذکر الله تطمئن القلوب» بدانید که با یاد خدا، دلها آرام می‌گیرند. (رعد-28)

2- پرهیز از مصاحبت با اهل غفلت: مصاحبت با اهل غفلت، انسان را از یاد خدا غافل می‌کند، بدین جهت کسی که می‌خواهد با خدا مانوس باشد، باید از معاشرت با انسان‌های غافل، جداً اجتناب کند، چرا که انس با خدا، با الفت با انسان‌های غافل، در تضاد است، چنان که از امام علی(ع) روایت شده است: «کیف یانس بالله من لایستوحش من الخلق؟!» چگونه با خدا مانوس می‌شود کسی که با بندگان، قطع رابطه نکرده است؟! بی تردید، مقصود از «خلق» در این حدیث و احادیث مشابه، ذاکران خدا نیستند، زیرا معاشرت با اهل ذکر، خود عاملی مستقل برای یاد خدا و انس گرفتن با اوست، بلکه مقصود، اجتناب از معاشرت با مردم غافل است.

3- استمداد از خداوند متعال: پیامبر گرامی (ص) و اهل بیت مکرم اسلام، مکرر از خدا این تقاضا را داشته اند که «اللهم اجعلنا... انسین بک» (بحارالانوار، ج 95، ص 360) یا «انسنی بک یا کریم» (الکافی، ج 3، ص 327) یا «واجعل انسی بک» (بحارالانوار، ج 95، ص 408) و نیز در دعایی که در صحیفه سجادیه از امام زین العابدین(ع) نقل شده، آن حضرت وحشت از انسان‌های بد و غافل و نیز انس با خدا و اولیائش را یک جا از خداوند متعال می‌خواهد و می‌گوید: «والبس قلبی الوحشه من شرار خلقک وهب لی الانس بک و باولیائک و اهل طاعتک» دل مرا، از وحشت از بندگان شرورت، آکنده کن و انس به خودت و اولیا و اهل طاعتت را نصیب من بنما. (بحارالانوار، ج 49، ص 334) بنابراین در آموزه‌های اسلامی «حسن خلق» و «حسن معاشرت» و «نرمخویی» و «نیکی» و «استمداد از خداوند متعال»، عوامل انس شمرده شده اند و در مقابل از «بداخلاقی» و معاشرت با جاهلان و فساق و فجار و ... به عنوان آفت انس یادشده است. لازم به ذکر است که اسباب و آفات انس، به مواردی که به آنها اشاره شد منحصر نیستند، بلکه همه آنچه در احادیث اسلامی به عنوان عامل دوستی و الفت مطرح شده اند، عامل انس نیز محسوب می‌شوند و همه آنچه آفت دوستی و الفت شمرده شده، آفت انس نیز هستند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

پیشرفت علمی (Scientific progress)

کار نظریه پیشرفت علمی فقط این نیست که به تشریح و توصیف نمونه‌ها و الگوهایی بپردازد که علم به واقع از آنها پیروی کرده است، بلکه باید ارزش‌ها یا اهدافی را مشخص سازد که بتوانیم آنها را به عنوان شاخص‌هایی برای تعیین "علم خوب" به کار گیریم. علاوه بر این، به سبب همین پیشرفت علمی است که جامعه‌ی علمی به کار خویش افتخار می‌ورزد و خود را نمونه‌ی بی‌رقیب عقلانیت نهادینه شده می‌داند.
تقلید معقول با شعور شهروندی تعارضی ندارد-قسمت اول

تقلید معقول با شعور شهروندی تعارضی ندارد-قسمت اول

پرسش‌های بنیادین انسان درباره جهان هستی و چگونگی تفسیر آن، تاریخی به درازای اندیشه بشری دارد.
نقدی براصول و مبانی عرفان کیهانی

نقدی براصول و مبانی عرفان کیهانی

در بخش اول این مطلب نقدهایی بر مبانی و اصول عرفان کیهانی شامل ناممکن بودن عبادت خداوند و همچنین عدم امکان شناخت خدا و عشق و محبت به خداوند مطرح شد.
نقدی بر مبانی واصول نظری عرفان کیهانی

نقدی بر مبانی واصول نظری عرفان کیهانی

یکی از مباحثی که درحوزه فکر و اندیشه درجامعه کنونی ما مطرح است، بحث ظهور و بروز جریان‌های شبه عرفان یا عرفان‌های کاذب و یا عرفان‌های منهای خدا و شریعت است.
علم و ادراک و نحوه تشکیل آن

علم و ادراک و نحوه تشکیل آن

این مقاله با قبول موجودات جهان به عنوان موجودات عینی و واقعی و با قبول اینکه اشیا در فردیت خویش دارای تشخّص و تعیّن هستند و به عنوان اموری خارجی قلمداد می‌شوند، و همچنین با قبول اینکه آنچه ما ادراک می‌کنیم همانی است که در خارج وجود دارد، به تبیین مراحل ادراک و ایجاد علم می‌پردازد.
Powered by TayaCMS