دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عوامل و آفات انس

علی(ع) در این زمینه می‌فرماید: «الذکر مفتاح الانس» ذکر، کلید انس است (غرر الحکم، ح 541)
عوامل و آفات انس
عوامل و آفات انس

پرسش: چه عواملی موجبات انس با مونس حقیقی یعنی خدای متعال را فراهم می‌آورد و در این راستا چه آفاتی وجود دارد؟

پاسخ: با عنایت به اهمیت انس با خدا و نقشی که در سازندگی و تامین آسایش انسان دارد، در آموزه‌های اسلامی سه رهنمود مهم برای مانوس شدن با خدا و دلبستگی به او ارائه شده است:

1- ذکر خدا: علی(ع) در این زمینه می‌فرماید: «الذکر مفتاح الانس» ذکر، کلید انس است (غرر الحکم، ح 541) بنابراین، انسان هرچه بیشتر از این کلید گنج دلبستگی به خدا استفاده کند، انس او با حضرت حق بیشتر می‌گردد و به آرامش بیشتر دست می‌یابد، چنان که قرآن، تاکید می‌فرماید: «الابذکر الله تطمئن القلوب» بدانید که با یاد خدا، دلها آرام می‌گیرند. (رعد-28)

2- پرهیز از مصاحبت با اهل غفلت: مصاحبت با اهل غفلت، انسان را از یاد خدا غافل می‌کند، بدین جهت کسی که می‌خواهد با خدا مانوس باشد، باید از معاشرت با انسان‌های غافل، جداً اجتناب کند، چرا که انس با خدا، با الفت با انسان‌های غافل، در تضاد است، چنان که از امام علی(ع) روایت شده است: «کیف یانس بالله من لایستوحش من الخلق؟!» چگونه با خدا مانوس می‌شود کسی که با بندگان، قطع رابطه نکرده است؟! بی تردید، مقصود از «خلق» در این حدیث و احادیث مشابه، ذاکران خدا نیستند، زیرا معاشرت با اهل ذکر، خود عاملی مستقل برای یاد خدا و انس گرفتن با اوست، بلکه مقصود، اجتناب از معاشرت با مردم غافل است.

3- استمداد از خداوند متعال: پیامبر گرامی (ص) و اهل بیت مکرم اسلام، مکرر از خدا این تقاضا را داشته اند که «اللهم اجعلنا... انسین بک» (بحارالانوار، ج 95، ص 360) یا «انسنی بک یا کریم» (الکافی، ج 3، ص 327) یا «واجعل انسی بک» (بحارالانوار، ج 95، ص 408) و نیز در دعایی که در صحیفه سجادیه از امام زین العابدین(ع) نقل شده، آن حضرت وحشت از انسان‌های بد و غافل و نیز انس با خدا و اولیائش را یک جا از خداوند متعال می‌خواهد و می‌گوید: «والبس قلبی الوحشه من شرار خلقک وهب لی الانس بک و باولیائک و اهل طاعتک» دل مرا، از وحشت از بندگان شرورت، آکنده کن و انس به خودت و اولیا و اهل طاعتت را نصیب من بنما. (بحارالانوار، ج 49، ص 334) بنابراین در آموزه‌های اسلامی «حسن خلق» و «حسن معاشرت» و «نرمخویی» و «نیکی» و «استمداد از خداوند متعال»، عوامل انس شمرده شده اند و در مقابل از «بداخلاقی» و معاشرت با جاهلان و فساق و فجار و ... به عنوان آفت انس یادشده است. لازم به ذکر است که اسباب و آفات انس، به مواردی که به آنها اشاره شد منحصر نیستند، بلکه همه آنچه در احادیث اسلامی به عنوان عامل دوستی و الفت مطرح شده اند، عامل انس نیز محسوب می‌شوند و همه آنچه آفت دوستی و الفت شمرده شده، آفت انس نیز هستند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

مفهوم نسخ در احکام

مفهوم نسخ در احکام

از آنجا که اگر ناسخ و منسوخ از هر جهت همانند و برابر باشند، نسخ کردن عمل لغو و بیهوده‌ای خواهد بود؛
درآمدی بر فقه حکومتی از دیدگاه مقام معظم رهبری ( بخش اول )

درآمدی بر فقه حکومتی از دیدگاه مقام معظم رهبری ( بخش اول )

«فقه حکومتی» عنوانی است که مقام معظم رهبری(حفظه الله) برای فقه آرمانی و جامعه ساز مکتب اهل بیت(ع) برگزیده است.
درآمدی بر فقه حکومتی از دیدگاه مقام معظم رهبری (قسمت دوم)

درآمدی بر فقه حکومتی از دیدگاه مقام معظم رهبری (قسمت دوم)

قلمرو دخالت دولت در نظام اقتصادی با توجه به قاعده هایی چون ید و ملکیت و ارزش تولید انسانی در فقه سنتی، آیا در سیستم اقتصادی پیچیده کنونی دولت می‌تواند در جهت مصالح عالیه دینی و عمومی در آنها تصرف و دخالت نماید؟
حقوق اقلیت های دینی از منظر فقه اسلامی

حقوق اقلیت های دینی از منظر فقه اسلامی

در بررسی مفهوم حقوق بین الملل اسلامی نخست باید دید آیا در اسلام تعریفی برای ملت، منطبق با مفاهیم شناخته شده امروزی، ارایه شده یا دسته بندی دیگری برای جامعه بشری در نظر گرفته شده است؟
منابع حقوق در اسلام

منابع حقوق در اسلام

در دین اسلام، جهت تشخیص حکم مسئله‌ای منابع گوناگونی وجود دارد که از آنها استفاده می‌شود.
Powered by TayaCMS