دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تقوا و عاقبت به خیری

تقوا نقش زیربنایی دارد برای جمیع فضایل انسانی، مقامات معنویه، منتهای رضای الهی است، آخرین درخواست خداوندی از انسان و بالاخره اثرگذاری بر جمیع ابعاد وجودی انسان در تمام نشئات.
تقوا و عاقبت به خیری
تقوا و عاقبت به خیری
نویسنده: جواد پوریا

«یا ایها الذین امنوا اتقوا الله حق تقاته و لاتموتن إلاوَ اَنتم مسلمون»؛ ... تقوا نقش زیربنایی دارد برای جمیع فضایل انسانی، مقامات معنویه، منتهای رضای الهی است، آخرین درخواست خداوندی از انسان و بالاخره اثرگذاری بر جمیع ابعاد وجودی انسان در تمام نشئات. .. ما در آیات متعدد در قرآن داریم که حتی..یک نوع انحصار و اختصاص هم از آن فهمیده می‌شود و آن .. رابطه بین عاقبت و تقواست؛ در سوره هود دارد « إِنَ العاقِبَة لِلمُتَقین» این آیه ای است خطاب به پیغمبر.. اول داستان حضرت نوح را تقریباً آنجا مفصل متذکر می‌شود به پیغمبر اکرم؛ و آخرش می‌رسد که «قیلَ یا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلامٍ مِنَا وَ بَرَکاتٍ عَلَیک» و آخر می‌رسد که به حضرت نوح گفته شد که از آن کشتی پایین بیاید. بعد به پیغمبر خطاب می‌کند خداوند «تِلْک مِنْ اَنبَاءِ الْغَیبِ نُوحِیهَا إِلَیک مَا کنتَ تَعْلَمُهَا اَنتَ وَ لَا قَوْمُک مِن قَبْلِ هذَا» بعد خطاب به پیغمبر «فَاصْبرِْ إِنَ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَقِین» این تعبیر اینجا هست؛ .. قضیه نوح دنیا بود؛ و او این بود به اینکه آن درگیری هایی که داشت، بعد هم کشتی را ساخت ..آنهایی که با خودش برد داخل کشتی و توفان و بعد هم فروکش و تمام شد و بعد تمام شد؛ چه کسی پیروز شده است؟ اینجا به پیغمبر می‌گوید «فَاصْبرِْ إِنَ الْعَاقِبَه لِلْمُتَقِین» که جریان حضرت نوح را مصداق برای کبری کلی خودش قرار می‌دهد. دیدی عاقبت کار نوح به کجا کشید؟ چون از متقین بود. این برای دنیا بود. ‌اما در سوره قصص می‌رود سراغ آخرت «تلک الدار الآخره نجعلها للذین لایریدون علوا فی الارض و لافسادا و العاقبه للمتقین». در سوره طه « و امر اهلک بالصلاه و اصطبر علیها لانسدلک رزقا نحن نرزقک و العاقبه للتقوی». آنجا داشت متقین، اینجا دارد للتقوی؛ .. رابطه بین تقوا و عاقبت؛ عاقبت چیست تا رابطه اش را بفهمیم؟ ..بروی لغت می‌گوید آخر کار؛ ولی ما لغوی نمی‌خواهیم بحث کنیم؛ عاقبتی که ما می‌گوییم که انسان طالب اوست، مثل کرامتی که انسان طالب اوست، این عبارت از سعادت است؛ باز یک امر فطری است، عین اوست؛ .. هر انسانی می‌خواهد سعادتمند باشد در هر بعدی؛ حتی در سه نشئه می‌گویم؛ دنیا، برزخ، آخرت؛ این هم که من آیات را گفتم جهتش این بود؛ می‌خواستم ..توجه کنید؛ از دنیا تا آخرت در تمام این نشئات وجودی، انسان سعادتمندی را طالب است. این طلب هم ..یک امر فطری است. یعنی انسان در رابطه با هر کاری می‌خواهد پیروز باشد. هیچ وقت طالب شکست آدم نیست. .. در ذیل آن آیه شریفه «فاصبر ان العاقبه للمتقین» مرحوم فیض در صافی می‌گوید «فی الدنیا بالظفر و فی الاخره بالفوز». خیلی زیبا! در دنیا پیروزی، آخرت رستگاری؛ .. انسان مفطور به این معناست؛ هیچ وقت شکست نمی‌خواهد؛ همیشه فلاح و رستگاری می‌خواهد. .. قرآن در این سه آیه ای که من خواندم، قشنگ رابطه بین عاقبت و تقوا را؛ می‌گوید اگر می‌خواهی پیروز بشوی، چون پیروزی همیشه آخر کار است، .. روی این جهت هم هست که تعبیر به عاقبت می‌کنند. .. این تعبیر به عاقبت این از ظرافت است لذا نمی گوید فلاح و پیروزی. در اینجا می‌گوید آن چیزی که نقش اساسی دارد پیروزی انسان در تمام نشئه‌های وجودی اش تقواست؛ چه در دنیا چه آخرت. ‌

مقاله

نویسنده جواد پوریا

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

نحوه تشکیل جو زمین از دیدگاه مولا علی (ع) در نهج البلاغه

و آبهای ساکن را به مواج سرکش برگردانید تا آنجا که آبها روی هم قرار گرفتند و چون قله های بلند کوهها بالا آمدند امواج تند کف های برآمده از آبها را در هوای باز و فضای گسترده بالا بردند تا جایی که از آن هفت آسمان پدید آمد.آسمان پایین را چون موج مهار شده و آسمان بالا را مانند سقف استوار قرار داد.
مباني فكري، انساني و اجتماعي در نهج البلاغه

مباني فكري، انساني و اجتماعي در نهج البلاغه

به عكس در جوامعي كه انسجام و هستي آنها را بايد پيوند دروني، بدون ارتباط با مبداء و مركز خارجي، تامين و تضمين كند، اولويت با نظام است . تازه آن نظام است كه جا و مكان و موقعيت فرد و جمع را در چهارچوب خود و در قلمرو خود مشخص مي كند . نظام حاكم بر فرد و جمع است و كيفيت و نوع حاكميت نظام بر فرد و بر جمع است كه سرنوشت مساله سابق الذكر، يعني اصالت فرد يا اصالت جمع را مشخص مي كند .
انسان شناسی

انسان شناسی

آنگاه از روحی که آفرید در آن دمید تا به صورت انسانی زنده درآمد، دارای نیروی اندیشه، که وی را به تلاش اندازد، و دارای افکاری که در دیگر موجودات، تصرّف نماید. به انسان اعضاء و جوار حی بخشید، که در خدمت او باشند، و ابزاری عطا فرمود، که آنها را در زندگی بکار گیرد،
انسان شناسی از منظر نهج البلاغه

انسان شناسی از منظر نهج البلاغه

نهج البلاغه یک شاهکار ادبی در تعلیمات اسلامی است که در آن توجه به عزّت و کرامت انسان و سلامت عقل و روان از اهمیت بسزایی برخوردار است. سخنان حکمت آمیز این کتاب که با عقل و اندیشه آدمی سروکار دارند حقایق بسیار متعالی و معانی بسیار ژرفی را در مورد شناخت خدا، انسان، و جهان با فصاحت و بلاغت تمام بیان می کنند و آگاهی های ارزشمندی را در هریک از این زمینه ها ارائه می دهند. خطابه ها احساسات راکد انسان را در جهت ستیز با فساد و تباهی و بی عدالتی بر میانگیزند، و موعظه ها انسان را از خواب غفلت بیدار و خطراتی را که می توانند دل و روان آدمی را ضعیف و بیمار کنند یادآور می شوند.
Powered by TayaCMS