دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اراده

No image
اراده

اراده و خواست انسان هم در امور مثبت، به منظور تأمین سعادت واقعی و رسیدن به کمال معنوی او تأثیرگذار است و هم در کارهایی که نکوهیده و ناپسند است. شاید این کلام امام علی‌(ع) که: «قدر مرد، به قدر همت اوست»، مصداق این گفته ها باشد. یعنی بنابر آنچه انسان اراده و طلب کند، نوع بینش و شخصیت وی تعیین می‌شود. در حدیثی معروف، حضرت علی (ع) مریدان طریق حق را به سه دسته تقسیم می کند: دسته‌ای که از اعمال نیک خود، پرهیز از آتش دوزخ را اراده کرده‌اند؛ دسته دوم کسانی‌اند که برای رسیدن به بهشت، اعمال خود را شکل می‌دهند و سومین گروه که مقصود و مطلوب آنان، محبت خداست. در این آیه به رسول اکرم (ص) دستور داده شده است با کسانی که در مسیر رسیدن به تعالی و سعادت جاودانه، هر بامداد و شامگاه اعمال خود را با رنگ الهی می آرایند و به یاد خدا و در طلب رضای او هستند، صابرانه بسر برد و آنها را رها نسازد و با کسانی که اهل دنیا و طالب زیورهای آن هستند، همراه نگردد.

نقش اراده در تحول‌آفرینی

با بررسی ساحت های وجودی انسان در قلمرو عقلی، عاطفی و ارادی، می توان دریافت که اراده در ساختار منش و رفتار وی که به شکل گیری شخصیت او می انجامد، نقش اساسی و مهمی ایفا می کند. اراده، عامل توانمندی انسان در گزینش و انتخاب است. اراده، برخلاف میل که از طبیعت انسان ناشی می شود، نیرویی قوی است که به عقل آدمی بستگی دارد. اراده و اختیار اگر به خدا پیوند بخورد، با نوعی دلبستگی به منبع قدرت و توانایی همراه می شود و اگر آدمی به حقیقت و فیض بخشی این سرچشمه رحمت اطمینان یابد، در زمینه سازندگی شخصیت فردی و اجتماعی با توان بیشتری به سوی موفقیت پیش می رود. آفت اراده، یأس و ناامیدی است. انسان نباید به خود یأس راه دهد و از رحمت و لطف خداوند نومید شود که یأس، از گناهان کبیره است. بیم و نومیدی انسان، از ضعف ایمان او نشأت می گیرد. خداوند نیز وعده داده است، به بندگانی که در راه کسب زیبایی ها و فضیلت ها بکوشند، لطف خویش را عطا فرماید: وَ الَّذینَ جاهَدُوا فینا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ‌ا...َ لَمَعَ الْمُحْسِنینَ. (عنکبوت: 69) آنها که در راه ما تلاش می‌کنند، به طرف خودمان هدایت خواهیم کرد، به درستی که خدا با نیکوکاران است.

راه‌های پرورش اراده

مبارزه با عادت های منفی و پرورش عادت های صحیح، یکی از راههای پرورش اراده است. انسان با توانایی شگرف خویش، استعداد و نیروهای خود را در خدمت عقل و فضیلت قرار می‌دهد. ضرورت مبارزه با عادت های غلط، بدین سبب است که انسان با انس به آنها، قوه تشخیص و اختیارش را تا حد زیادی از دست می دهد.

صبر

بالا بردن آستانه تحمل در برابر بلاها، ناخوشی‌ها و گناهان و آنچه موجب سختی حرکت در مسیر تکامل آدمی است، یکی دیگر از راه های پرورش اراده است. شتاب زدگی در کارها، به گمراهی و انحراف می انجامد.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

جوان تهیدست

جوان تهیدست

شنیدم که دو جوان مسافر در راهی می رفتند. یکی تهیدست بود و دیگری، پنج دینار همراه داشت. جوان تهیدست، دلیرانه پیش رفت و از چیزی نمی ترسید. اما جوان پولدار، خواب و خوراک نداشت و بسیار نگران بود.
No image

کرامت انسان و انسان کامل در عرفان (قسمت دوم - قسمت پایانی)

از آنجا که افکار و اندیشه هاى احیاگر حضرت امام خمینى(ره) در تفسیر و شناخت معارف اسلامى و عرفانى, نقش مهمى دارد, این مقاله در صدد است که با استفاده از محوریت مباحث انسان کامل در اندیشه عرفانى امام خمینى, به تبیین این موضوع بپردازد...
No image

اطلاق یا نسبیت اخلاق از نگاه مفسران

در این پژوهش که به جهت آشنایى با دیدگاههاى برخى از مفسران درباره مسأله نسبیت اخلاق سامان یافته است, تلاش شده است تا آنجا که فضاى این تحقیق اجازه مى دهد, نظریات مفسران در مسأله نسبیت و اطلاق شناسایى شود...
No image

کرامت انسان و انسان کامل در عرفان (قسمت اول)

از آنجا که افکار و اندیشه هاى احیاگر حضرت امام خمینى(ره) در تفسیر و شناخت معارف اسلامى و عرفانى, نقش مهمى دارد, این مقاله در صدد است که با استفاده از محوریت مباحث انسان کامل در اندیشه عرفانى امام خمینى, به تبیین این موضوع بپردازد...
Powered by TayaCMS