دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

دعای هميشگی تحليلگران مؤمن

No image
دعای هميشگی تحليلگران مؤمن

پرسش:

اينکه در سيره پيامبر گرامي اسلام آمده است که آن حضرت همواره اين دعا را بر زبان جاري مي ساختند «اللهم ارني الاشياء کما هي» منظور از اين دعا چيست و چه تأثيراتي بر ابعاد فکري، نظري و رفتاري انسان دارد؟

پاسخ:

براساس اين دعا از خداي متعال مي خواهيم که حقيقت و واقعيت اشياء را آن گونه که هست به ما نشان بدهد نه آن گونه که ما مي توانيم ببينيم. واقع بيني يا جهان بيني اگر منطبق با واقعيات و حقايق عالم هستي نباشد اولين سنگ بناي انحراف و گمراه شدن انسان در عرصه هاي نظري و عملي است. بدين لحاظ از اهميت و جايگاه والايي برخوردار است. مرحوم آيت الله قاضي همواره طلاب و شاگردان خود را توصيه به قرائت اين دعا به ويژه در قنوت‌هاي نماز مي کردند. چرا که انديشمندان، نظريه پردازان و تحليلگران اگر در اين گام موفق نباشند و واقعيت هاي جهان هستي را آن گونه که هست نبينند، يقيناً در گام هاي بعدي که تحليل و تبيين و ارائه راهکارهاي عملي براي حل مشکلات و معضلات فردي و اجتماعي است موفق نخواهند بود. اصولاً ما جهان هستي و دنيا را آن گونه مي بينيم که عقل و جانمان توان ادراکش را دارد و ممکن است با آنچه در عالم واقعيت هست مطابقت نداشته باشد. به تعبير ديگر ما دنيا را آن طوري مي بينيم که مي توانيم ببينيم. نه آن طوري که در عالم واقع هست. اينکه انسان نگاهش به عالم هستي و واقعيات دنيا تغيير مي کند و منطبق با واقعيات موجود عالم هستي نمي گردد به عوامل مختلف فکري، رواني و جسمي انسان برمي گردد. اگر کسي با هرگونه پيشداوري، ملاحظه مصالح و منافع خود و يا انگيزه هاي قومي، قبيله اي، جناحي يا باندي، يا با حب و بغض و انواع بيماري هاي جسمي که در نگاه انسان تأثير می‌گذارد به واقعيات جهان هستي بنگرد، به طور قطع نگاهش با حقيقت و واقعيت اشياي عالم هستي منطبق نخواهد بود. بدين خاطر در دعاي معروف به دعاي مطالعه مي خوانيم: اللهم اخرجني من ظلمات الوهم و اکرمني بنور الفهم...» خدايا من را از تاريکي هاي اوهام بيرون بياور و نور فهم و شناخت و واقعيات جهان هستي را به من کرامت کن. (1) آري حقيقت گرايي در سرلوحه زندگي پيامبران و امامان (عليهم السلام) قرار داشت، چرا که آنان مي دانستند بين آب و سراب فرق است و نبايد اين دو را در هم آميخت، دعاي هر روزه آن بزرگواران اين بود که: «اللهم ارني الاشياء کما هي» خداوندا! امور را آن گونه که هست به من نشان بده!(2)

يا به خدا عرض مي کردند: «يا رب ارني الحق کما هو عندک» خدايا حق را همان گونه که در نزد توست براي من نمايان کن! (3)

يا در فرازي از دعاي بعد از نماز عشا که از امام صادق(ع) نقل شده چنين مي خوانيم: «اللهم ارني الحق حقا حتي اتبعه، و ارني الباطل حتي اجتنبه، ولا تجعلها علي متشابهين، فاتبع هواي بغير هدي منک» خدايا! واقعيت حق را به من نشان بده تا از آن پيروي کنم، و باطل را به من بنمايان تا از آن دوري ورزم، و حق و باطل را براي من مبهم و نامشخص نکن، که در نتيجه از هواي نفس خود به دور از راه هدايت تو، پيروي نمايم.(4)

بر همين اساس مبارزه با خرافات و راه هاي بيهوده، و طريقه هاي پوچ و غلط انداز، و هرگونه بدعت در سرلوحه تعليمات پيامبران و رهبران الهي بوده و هست، آنها امين و راستگو و واقع‌بين بودند، و چهره حق را آن گونه که بود به مردم نشان مي دادند، نه اينکه سراب را به عنوان چشمه زلال آب معرفي کنند، و با فريب کاري و دغل بازي وارد شوند و باطل را به صورت حق و يا حق را به صورت باطل نشان دهند. پيکار آن بزرگواران، با بت پرستي و طاغوت پرستي و هرگونه تقليد کورکورانه و خرافات براي آن بود که حقيقت را به مردم نشان دهند، و پيرايه ها را از چهره زيباي حق بزدايند، و آلودگي هاي خرافات و انحرافات را از آيينه دل بشويند. بنابراين اصل واقع نگري و پرهيز از اوهام گرايي به ما مي آموزد که با مجموعه عواملي که ما را از اين اصل دور مي کند شامل: تبعيت از هواي نفس، منافع و مصالح، ارزش هاي قومي، قبيله اي و حزبي و باندي، حب و بغض ها، پيشداوري ها، نارسايي هاي جسمي و... مقابله کرده و آنها را از خود دور کنيم.

1- خلاصة الاذکار، مرحوم فيض کاشانی.

2- عوائداللئالي، ج4، ص132.

3- بحارالانوار، ج14، ص10.

4- همان، ج 86، ص120.

         روزنامه كيهان، شماره 21664 به تاريخ 15/4/96، صفحه 8 (معارف)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

معاد در نهج البلاغه

يکى از برنامه‏ هاى مهمى که تمامى پيامبران الهى پس از خداپرستى، مردم را به آن توجه مى دادند، اعتقاد به معاد بوده است؛ زيرا در سايه اعتقاد به معاد است که هدف از آفرينش تحقق مى يابد و اعمال و رفتار انسان ارزش و معنا پيدا مى کند. از اين رو ما مسلمانان معتقديم که خداوند بارى تعالى در روز قيامت، همه انسان‏ها را دوباره زنده خواهد کرد تا در پيشگاه او، به حساب اعمال و رفتارشان رسيدگى شود.
معاد در نهج البلاغه

معاد در نهج البلاغه

اين درس را به بحث مرگ و رستاخيز اختصاص داده ايم كه از پايه هاى اصلى ايمان و عمل است. امام علیه السلام در اين خطبه "خطبه 109" مطالب مختلفى را بيان كرده كه، بخشى از آن را كه درباره ى مرگ و قيامت است برايتان انتخاب كرده ايم در آغاز وضع انسانها به هنگام مرگ را مجسم مى كند مى گويد: 'وضعى كه به هنگام مرگ براى آنان پيش مى آيد وصف ناشدنى است'. "فغير موصوف ما نزل بهم".
No image

مبدأ و معاد در نهج البلاغه ، با نگاه تطبیقی به معنویت‌های کاذب

مبدأ و معاد یعنی اعتقاد خدا به منزله سرآغاز آفرینش و معاد یعنی اعتقاد به سرانجام انسان و عالم. مبدأ و معاد مجموعه اعتقادهای انسان را در بر می گیرد. از بدو پیدایش اسلام، پیشوایان دین، راه و رسم ارتباط با خدا را در زندگی فردی و اجتماعی انسان بیان نموده و بر سرانجام زندگی و اعمال انسان تاکید ورزیده اند. در مقابل گروه های متعدد معنویت گرا نگاهی متفاوت به این مسأله را بیان داشته اند برخی منکر مبدأ و معاد گشته اند و برخی تفسیری غلط از آن، بیان نموده اند.
بهشت چگونه مكانى است؟

بهشت چگونه مكانى است؟

پس اگر با ديده دل به آنچه از بهشت براى تو وصف شده است نگاهت را بدوزى، جان تو از آنچه از دنيا، همچون شهوت ها و خوشى ها و زيورها و منظره هاى دل انگيز و زيباى آن كه براى تو آفريده شده است بيزارى جسته و با انديشيدن در صداى برگ هاى درختانى كه در اثر وزش نسيم پديد مى آيد و ريشه هاى آن درختان در درون تپه هايى از مشك بر ساحل جوى هاى بهشت پنهان گرديده است، و نيز با انديشيدن در خوشه هاى مرواريد، و شاخه هاى تر و تازه آن، و ظاهر شدن آن ميوه ها به صورت هاى گوناگون، در پوست شكوفه هاى آن درختان، جان تو حيران و سرگردان و از خود بيخود مى گردد.
پیشگفتار

پیشگفتار

هر چند معاد، موضوع اصلى اين كتاب را تشكيل نمى دهد، ولى از لابه لاى آن مى توان به خوبى و روشنى ابعاد گوناگون آن را دريافت . از اين رو نگارنده بر آن شده است كه در اين باره تحقيقى به عمل آورد كه نتيجه اين تحقيق و بررسى چيزى است كه در برابر خوانندگان قرار گرفته ، و به نام معاد در نهج البلاغه تقديم مى گردد.
Powered by TayaCMS