دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

فلسفۀ امامت

No image
فلسفۀ امامت

نویسنده : مهدي جدي

امامت در لغت به معنی «پیشوایی» و «رهبری» است و هر کسی که متصدّی رهبری گروهی شود «امام» نامیده می‌شود خواه در راه حق باشد یا در راه باطل.چنان‌که در قرآن کریم واژۀ «ائمة الکفر» (توبه/12) دربارۀ سران کفّار به کار رفته است.(1)

در اصطلاح علم کلام، امامت: «منصب الهی جانشینی پیامبر (ص)‌ در راهبری دینی و دنیوی امّت اسلامی است و امام انسانی معصوم و برخوردار از علوم خدادادی است که از سوی خدا و پیامبرش به این مقام برگزیده و به مردم معرّفی می‌شود تا پس از پیامبر (ص) عهده دار تداوم وظایف او (به جز مسئولیت دریافت و ابلاغ وحی) گردد» (2)

مهم‌ترین استدلال بر «لزوم وجود امام» بر پایۀ حکمت الهی است که می‌توان آن را به صورت زیر بیان کرد:

دین مقدس اسلام، دین خاتم است و پیامبر گرامی اسلام خاتم انبیاء‌ است. خاتمیت دین اسلام دو مدّعای اساسی را در خود جای داده است:

الف) این دین تا روز قیامت پاسخ‌گوی همۀ نیازهای بشر است؛

ب) این دین به گونه‌ای تنظیم شده است که مصون از تحریف است، زیرا لازمۀ تحریف پذیری، وجود پیامبر بعدی است تا تحریفات صورت پذیرفته را از بین ببرد و این با خاتمّیت دین اسلام سازگار نیست.

با این وجود می‌دانیم که:

الف)‌ قرآن با همه جامعیت و مصونیتش، مشتمل بر همه حقایق و جزئیات معارف و احکام نیست، به عنوان مثال تعداد رکعات نماز و کیفیت انجام و صدها حکم واجب و مستحب آن را نمی‌توان از قرآن کریم به دست آورد، تفصیل کلّیات احکام و تبیین ابهامات قرآن کریم به امر الهی به عهدۀ پیامبر است:

« وَأَنزَلْنَا إِلَیکَ الذِّکْرَ لِتُبَینَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَیهِمْ » (نحل/44)

«و ما این ذکر [= قرآن] را بر تو نازل کردیم تا آن‌چه را که به سوی مردم نازل شده است بر آنها روشن‌ سازی»

امّا شرایط دشوار زندگی آن حضرت اجازه نداد که همه احکام و قوانین اسلام را برای عموم مردم بیان کند و همان اندازه هم که اصحاب فرا می‌گرفتند ضمانتی برای محفوظ ماندن نداشت چنان‌چه کیفیت وضو گرفتن آن حضرت که سال‌ها در جلوی دید مردم بود، مورد اختلاف واقع شد و در جایی که چنین احکامِ عملی – که روزانه مورد نیاز همه مسلمانان بود و انگیزۀ چندانی برای تغییر و تحریف عمومی ندارد – در معرض اختلاف باشد، خطر اشتباه در نقل و تحریفات عمدی در مورد احکام دقیق و پیچیده به ویژه احکام و قوانینی که با هوس‌های افراد و منافع گروه‌ها، برخورد می‌کند، به مراتب بیشتر خواهد شد.

ب) تحریفات لفظی و معنوی فراوانی در سنّت پیامبر (ص)‌راه یافته است، علامه امینی نام هفتصد تن از دروغ پردازان و جعل کنندگان حدیث را در کتاب الغدیر آورده‌اند که به بعضی از آنان بیش از یکصد هزار حدیث، نسبت داده شده است.(3)

با توجه به نکات یاد شده، روشن می‌شود که هنگامی دین اسلام می‌تواند به عنوان یک دین کامل و پاسخ‌گوی نیازهای همه انسان‌ها تا پایان جهان مطرح باشد که در متن دین، راهکاری برای تبیین احکامِ بیان نشده و زدودن تحریفات صورت گرفته، وجود داشته باشد و این راهکار، چیزی جز نصب جانشین شایسته برای رسول اکرم (ص) نخواهد بود و در صورت نبودن چنین جانشینی، لازم می‌آید خداوند حکیم غرض خویش از ارسال پیامبر (ص)‌و تشریع آیین اسلام به عنوان آخرین دین را نقض کند حال آن‌که نقض غرض از سوی حکیم، ممتنع است.

حاصل‌ آن‌که: ختم نبوّت هنگامی موافق با حکمت الهی خواهد بود که توأم با نصب امام معصوم باشد امامی که همه ویژگی‌های پیامبر اکرم (ص)‌ به جز نبوت و رسالت را دارا باشد.(4)

مقاله

نویسنده مهدي جدي

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

سینمای پناهنده ; به بهانه اکران فیلم سینمایی تگزاس

سینمای پناهنده ; به بهانه اکران فیلم سینمایی تگزاس

نمایش فیلم تگزاس در روزهای اخیر نشان می دهد که مسعود اطیابی تغییر بزرگی در رویه فیلمسازی خود داده است. او که پیش از این با فیلمی درباره حوادث هشتاد و هشت نشان داده بود که در فکر پرداختن به مسائل جدی و حرکت در راستای سینمای اجتماعی است، حالا با تگزاس به جریان فیلم های پرفروشی پیوسته که اتفاقا بر خلاف فیلم قبلی اش دچار موانع ممیزی و عدم مجوز اکران نشده و با توجه به فضای سینمای ایران، سود قابل توجه‌ی را به جیب تهیه کننده واریز می کند.
مصادره و ماجرای غم انگیز زن در سینما

مصادره و ماجرای غم انگیز زن در سینما

هنوز و بعد از گذشت حدود سه ماه از جشنواره فیلم فجر(سی و ششم) و دیدن فیلم سینمایی مصادره ، طعم تلخ تماشای آن هم زمان با اکران های نوروزی و فروش بالای این فیلم ذایقه ام را می آزارد. مصادره را شاید بتوان اروتیک ترین فیلم سینمای ایران پس از انقلاب برشمرد. این فیلم به شدت بیمار است و گویا به جز شوخی های سخیف جنسی حتی با دستمایه کردن یک کودک یا نوجوان راهی برای خندان و شادکردن مخاطبانش ندارد.
گل دادن درخت پیر ; نگاهی به فیلم خجالت نکش

گل دادن درخت پیر ; نگاهی به فیلم خجالت نکش

خجالت نکش، یک فیلم مفرح است. فرحبخشی این فیلم نه از شوخی ها و تکه کلام ها، بلکه به جهت دنیای درونی فیلم است. دنیایی که در آن کودکی متولد می شود و پیری و گذر سن، مانعی برای زایش نیست. در روستای کوچک و کم جمعیت مهمت اباد، 231 نفر زندگی می کنند و این فیلم به ما می گوید که این جمعیت چگونه به اندازه یک نفر بیشتر می شود.
خوک های آوازه خوان ; نگاهی به فیلم خوک

خوک های آوازه خوان ; نگاهی به فیلم خوک

اگر تلاش فیلم خوک در این است که یک کمدی متفاوت در سینمای ایران باشد، باید گفت که در این کار موفق شده است. این فیلم توجهی به شوخی ها کلامی و متدوال در سینمای طنز ندارد. تا حد زیادی می کوشد که از مزیت های واقعیت استفاده کند و در مناسبات انسانی و روابط فردی آدم ها دخل و تصرفی نکند و همزمان از سوی دیگر پیروزمندانه از میدان واقعیت بیرون بیاید بدون آنکه هیچ باج و امتیازی به آنچه که ما واقعیت صدایش می کنیم داده باشد؛ خوک خود را در واقعیت محدود نمی کند.
فیلشاه، آغاز راهی جریان‌ساز در انیمیشن بومی

فیلشاه، آغاز راهی جریان‌ساز در انیمیشن بومی

صحبت از انیمیشنی سینمایی است که در فرم، تکنیک و ارائه مفاهیم به استاندارهای جهانی نزدیک شده و سعی دارد به‌دور از شعار و کلیشه به یک مقطع تاریخی با رگه‌های دینی بپردازد و آغازکننده راهی جریان‌ساز برای صنعت سینمایی انیمیشن در ایران باشد.
Powered by TayaCMS