دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اراده

No image
اراده

یکى از مراحل سیر الى الله، اراده است و به سه رکن، متکى است:

الف) علم به مراد

ب) کمال بودن مراد براى مرید

ج) در اختیار نبودن مراد برای مرید

آن جا که سالک چیزى نمى‌داند، نمى‌تواند ارادت بورزد؛ آن جا که چیزى مى‌داند؛ ولى به کمال مراد آگاهى ندارد، نمى‌تواند مرید او باشد و آن جا که مى‌شناسد و کمال او را هم مى‌داند؛ ولى او را از دست نداده است، جا براى اراده نیست. وقتى شخص در بین راه به مشکلى برخورد کند و این اراده با مفارقت مراد همراه شود، شوق درد آورى براى سالک پیش مى‌آید. این جاست که او هم شوق دارد و هم باید صبر کند. اگر سالک بر اثر پیمودن راه، اثرى از محبوب و مقصود دریافت کند، به او محبت پیدا مى‌کند و بنابراین، محبت مزبور بر اثر وصول اثر محبوب و مقصود است. پس در منازل سیر، اول اراده، بعد شوق و سپس محبت قرار دارد.

درجات آخرت طلبان

در حدیث معروف تثلیث امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) آخرت طلبان را به سه دسته تقسیم کرده‌اند:

الف) دسته‌اى که هدف آنان پرهیز از آتش است،

ب) عده‌اى که شوق به بهشت دارند.

ج) گروهى که محبت خدا مقصود آنهاست. گروه اول و دوم که از خدا غیر خدا را مى‌خواهند، نسبت به گروه سوم در حقیقت دنیا طلبند؛ زیرا هر چه غیر خداست، گرچه وصول به بهشت و یا نجات از دوزخ باشد، دنیا است. این معناى لطیف را از آیه ذیل مى‌توان استفاده کرد:

«و اصبر نفسک مع الذین یدعون ربهم بالغدوة و العشى یریدون وجهه و لا تعد عیناک عنهم ترید زینة الحیاة الدنیا» (کهف/28)

«با کسانی باش که پروردگار خود را هر صبح و عصر می‌خوانند و تنها رضای او را می‌طلبند و هرگز به خاطر زیورهای دنیا چشمان خود را از انان برمگیر.»

در این آیه «دنیاطلبى» در مقابل «اراده وجه خدا» قرار گرفته است. آنان از این تذکر صبح و شام، فرار از دوزخ یا قرار در بهشت را طلب نمى‌کنند، بلکه «وجه الله» را طلب مى‌کنند. سالک راستین، کسى است که چیز زوال ناپذیر را طلب کند و آن «وجه الله» است.

عدم انقطاع اراده

در سخنان محقق طوسى و دیگران (رضوان الله علیهم) آمده است که اراده با وصول به مراد، منقطع مى‌شود، ولى چنین نیست، بلکه اراده با وصول به مراد، کامل مى‌شود. اوصافى که در بین راه لازم است وقتى به مقصد رسید به «کمال» مى‌رسد.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

رذایل اخلاقی

No image

عيب پوشى

پوشاندن عيوب ديگران من اءشرف اءعمال الكريم، غفلته عما يعلم. از كارهاى شرافتمندانه مرد كريم آن است كه از آن چه كه مى داند خود را به غفلت مى زند (و عيب ديگران را ناديده مى پندارد).
No image

صله رحم در نهج البلاغه

غريب حقيقى رب بعيد اءقرب من قريب، و قريب اءبعد من بعيد. و الغريب من لم يكن له حبيب. بسا دورى كه از هر نزديكى نزديك تر است و بسا نزديكى كه از هر دورى از آدمى دورتر است، غريب كسى است كه دوستى نداشته باشد.
امانت دارى و رازپوشى

امانت دارى و رازپوشى

سرزنش على (ع) به اصحابش و هو يلوم اءصحابه: قد ترون عهودالله منقوضة فلا تغضبون، و اءنتم لنقض ذمم آبائكم تاءنفون. در سرزنش اصحاب خود مى فرمايد: پيمان هاى خدا را شكسته مى بينيد و به خشم نمى آييد، در حالى كه شكسته شدن پيمان هاى پدرانتان را عار مى دانيد و ناراحت مى شويد.
No image

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست.
Powered by TayaCMS