امام صادق (علیه‌السّلام)

كلمات كليدي : امام صادق(ع)، 17 ربيع الاول، پیامبر اسلام، جعفر¬بن¬محمد

نویسنده :يدالله حاجي زاده

امام صادق (علیه‌السّلام)

امام جعفر صادق (ع) بنا به نقل مشهور در روز ولادت نبی گرامی اسلام(ص) یعنی 17 ربیع الاول در شهر مدینه به دنیا آمد. عموم مورخان سال ولادت ایشان را سال 83 هجری ذکر کرده‌اند.[1] در کتاب تاریخ تشیع آمده است:

«امام جعفر صادق (ع) در روز جمعه یا دوشنبه هفدهم ربیع الاول سال 80 یا 83 هجری، مصادف با ولادت رسول خدا (ص) دیده به جهان گشود.[2]

و در کتاب «موسوعة الامام الصادق» آمده است:

«شهید اول در"دروس"[3]،‌روز ولادت حضرت را 17 ربیع الاول سال 83 هجری ذکر کرده است و همین قول مشهور نزد شیعه است. و این روزی است که رسول خدا در این روز به دنیا آمد. و این مطلب نزد ائمه اهل البیت ثابت می‌باشد. و البته اهل خانه بهتر از دیگران از وضع خانه خبر دارند».[4]

سپس ایشان می‌نویسد:

«هم زمانی ولادت رسول خدا‌ (ص) و امام صادق (ع) می‌تواند به این نکته اشاره داشته‌باشد‌که‌همانگونه که‌رسول خدا(ص)‌دین اسلام را برای هدایت انسان‌ها آورد...، امام صادق (ع) نیز با توفیقی که به واسطه شرایط زمانی برای ایشان حاصل شد، موفق شد آموزه‌های اسلامی را احیا کند و در جهان اسلام منتشر سازد».[5]

پدر بزرگوار امام جعفر صادق(ع)، حضرت امام محمد باقر (ع) و مادر گرامی آن حضرت «فاطمه» که به «ام فروه» مشهور است می‌باشد.[6] امام صادق (ع) همواره از مادر خویش به نیکی یاد می‌کرد و پارسائی، ایمان و نیکوکاری وی را می‌ستود. شیخ عباس قمی می‌نویسد:

«امام صادق (ع) در حق مادرش فرمود:

"کانت امّی ممّنْ آمَنَتْ و اتَّقَتْ و احْسَنَتْ".

مادرم از کسانی بود که ایمان آورد و پرهیزکاری و احسان و نیکوکاری پیشه کرد و خداوند نیکوکاران را دوست دارد».[7]

از جمله مهم‌ترین القاب امام صادق (ع) می‌توان به صابر، فاضل، طاهر و صادق اشاره کرد. «صادق» مشهورترین لقب آن حضرت است، که توسط رسول خدا (ص) به ایشان داده شد. امام سجاد (ع) در روایتی از پدرش سپس از جدش و او از رسول خدا (ص) روایت کرده است که پیامبر اکرم (ص) فرمود:

«وقتی فرزندم جعفر بن محمد بن علی بن حسین بن علی بن ابیطالب (ع) به دنیا آمد، او را «صادق» بنامید. چرا که در اولاد او فردی همنام اوست که ادعای امامت خواهد کرد،[8] در حالی که حقی در این رابطه ندارد و کذّاب نامیده می‌شود».[9]

در زمان ولادت امام صادق (ع) امویان بر قلمرو اسلامی حاکمیت داشتند. امویان تا سال 132 هجری حکومت کردند. امام صادق (ع) در سال 114 هجری به امامت رسید و تا سال 148 هجری که مصادف با حکومت منصور عباسی بود، امر پیشوایی شیعیان را بر عهده داشت. سپس در همین زمان به دستور خلیفه عباسی به شهادت رسید.