در محضر عالم

قال رسول الله (ص): «فَضلُ العالمِ علی العابدِ کفَضلی علی سائرِ الأنبیاءِ»(حسن بن أبی الحسن دیلمی ، أعلام الدین ، ص 81)

شخصی خدمت پیامبر اکرم رسید و سؤال کرد: یا رسول الله! اگر جنازه کسی در میان باشد و باید آن را تشییع و دفن کرد و مجلس علمی هم هست ولی ممکن نیست که در هر دو شرکت کنیم، به طوری که در هر کدام از آندو که شرکت کنیم دیگری را از دست می‌دهیم، شما کدام یک را بیشتر دوست داری تا من در آن شرکت کنم؟

پیامبر فرمودند: اگر افراد دیگری هستند که جنازه را تشییع و دفن کنند، در مجلس علم شرکت کن؛ چرا که شرکت در یک مجلس علم، از حضور در هزار تشییع جنازه و از هزار عیادت بیمار و از هزار شب عبادت و از هزار روز روزه و از هزار درهم صدقه و از هزار حج غیر واجب و از هزار جهاد غیر واجب بهتر است. اینها کجا و حضور در محضر عالم کجا ؟ مگر نمی‌دانی به وسیله علم، خداوند اطاعت می‌شود و به واسطه علم، عبادت خداوند صورت می‌گیرد. خیر دنیا و آخرت با علم توأم است. همانگونه که شر دنیا و آخرت با جهل همراه است.[1]

حضرت امام باقر (ع) می‌فرمایند:

«أنّ طَیرَ السّماءِ و دَوابَّ البحرِ و حیتانِه، لیَستغفرونَ لطُلاّبِ العلمِ إلی یومِ القیامة»[2]

همانا پرندگان آسمان و جنبندگان دریا و ماهی‌ها، برای دانش پژوهان و طالبان علم تا روز قیامت طلب آمرزش و استغفار می‌کنند.

البته روشن است که علم و دانشی خوب است که همراه با عمل باشد. در روایات، عالم بی‌عمل که به علم خود عمل نمی‌کند، مورد نکوهش قرار گرفته است. حضرت علی (ع) می‌فرمایند:

« أشدُّ النُّاسِ نَدماً عندَ الموتِ العلماءُ غیرُ العاملین »[3]

نادم‌ترین و پشیمان‌ترین مردم در لحظه مرگ، علماء و دانشمندانی هستند که به علم و دانش خود عمل نمی‌کردند.

امام صادق (ع) می‌فرمایند:

«مَن تَعَلََّمَ العلمَ و عَمِلَ بِه و عَلَّمَ لله دُعِیَ فی ملکوتِ السّموات عظیماً، فقیل: تَعَلَّمَ لله وعَمِلَ لله وعَلَّمَ لله »[4]

کسی که علم را فرا گیرد و به آن عمل کند و به خاطر خدا به دیگران یاد دهد، در ملکوت آسمان‌ها بزرگ شمرده می‌شود و در مورد او گفته می‌شود: به خاطر خدا، علم و دانش را آموخت و برای خدا، به آن عمل نمود و به خاطر خدا، به دیگران یاد داد.

[1] - مطهری ، مرتضی ، داستان راستان ، انتشارات صدرا ، چاپ سی و پنجم ، 1383هش ، جلد دوم ، ص235
[2] - طبرسی ، ابوالفضل علی بن حسن ، مشکاه الانوار ، انتشارات کتابخانه حیدریه نجف ، چاپ دوّم ، 1385هق ، ص138
[3] - آمدی ، عبد الواحد بن محمد ، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، مصطفی درایتی و حسین درایتی، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ دوم، 1378هش ، حدیث 173
[4] - کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم ، ج1 ص35

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

دعا در نهج البلاغه

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

الهى! به تو پناه مى برم

رگهايم زده نشده، و به بدترين كردارم گرفتار نگشته ام، نه نسلم بريده شده، نه از دين برگشته ام، نه منكر پروردگارم هستم، نه از ايمانم دل نگرانم، نه عقلم دچار سرگردانى است، و نه به عذاب امم گذشته گرفتار گشته ام. صبح كردم در حالى كه 23 دی 1395, 0:17