دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تأثير زمان و مكان در بخشش گناهان

No image
تأثير زمان و مكان در بخشش گناهان

برگرفته از: فارس

يکي از سؤالاتي که در ماه رمضان مطرح مي شود اين است که آيا مرگ انسان در زمان خاص مثلاً در ماه رمضان تأثيري در بخشش يا عذاب انسان دارد؟ مرکز مطالعات و پاسخگويي به شبهات حوزه علميه قم در اين رابطه اين گونه پاسخ مي دهد:

بر اساس بيان قرآن کريم که فرموده است «فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ/وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ»(1)، پس هر کس که هم وزن ذره اي نيکي کند نتيجه آن را مي بيند و هر کسي ذره اي بدي کند، نتيجه آن را خواهد ديد. با اين وصف، هر کس و هر انسان با اعمال خود مهمان سفره خويش است که در دنيا آن را براي خود آماده کرده است.

در مرحله دوم، گرچه زمان مقدس و يا مکان مقدس، علت تامّه نيست و ناجي و نجات دهنده نيست، يعني هر کسي را با هر عملي و با هر عقيده اي که داشته باشد، در مکان مقدس دفن کند و يا در زمان مقدس بميرد، موجب رفع کل عذاب آن نيست، اما براي فرد مؤمن، گرچه ممکن است تمام و کمال موجب رفع عذاب نشود، امّا خالي از عنايات و برکات الهي نيست.

چنانکه پيامبراکرم(ص) سفارش کرده است که براي مؤمن، مردن و دفن کردن در حرم خدا (کعبه) و حرم رسول او (مدينه) برکاتي دارد(2) و هم آمده است: کساني که در اطراف کعبه دفن شده و مؤمن به خدا و رسولش بوده، روز قيامت، کعبه شفيع آنها مي شود. (3)

قطب راوندي در کتاب «دعوات» از اميرالمؤمنين(ع) نقل مي کند که پيامبر اکرم(ص) فرمود: هنگامي که موسي(ع) از دريا گذشت و آب ها قطع شد، حضرت موسي(ع) استخوان هايي از بني آدم آنجا يافت، گفت: خدايا اينها را چکار کنم؟ خداوند در پاسخ فرمود: اي موسي آنها را حمل کن به سوي قبر يوسف، موسي(ع) آنها را به کنار قبر يوسف برده دفن کردند.(4)

همچنين حضرت يوسف(ع) جنازه حضرت يعقوب(ع) را در صندوقي گذاشت و آن را به سوي بيت المقدس فرستاد.(5) از اين روايات استفاده مي شود که مکان مقدس، براي دفن مؤمن خالي از برکات نيست، براي اينکه ارواح انسان ها از عالم برزخ به سوي خانواده و از جمله به محل دفن خود بر مي گردند و با آن محل در ارتباطند، هرگاه مؤمني در کنار جوار يکي از پيامبران الهي و يا ائمه معصومين(ع) دفن شود، معلوم است که برکات ايشان بر آنان نيز تأثير کرده، موجب رفع عذاب و تخفيف مي شود.

درباره زمان و روز خاص نيز برخي از روايات اشاره دارد که مردن در آن زمان موجب تخفيف عذاب بعد از مردن مي شود، از آن جمله درباره مردن در روز جمعه، چنين روايت شده است، ابان بن تغلب از امام صادق(ع) نقل کرده است: «من مات ما بين زوال الشمس من يوم الخميس الي زوال الشمس من يوم الجمعه اعاذه الله من ضغطة القبر»، کسي که ما بين ظهر روز پنج شنبه تا ظهر روز جمعه بميرد، خداوند او را از عذاب قبر نجات مي دهد.(6)

در باب تقدس زمان، رسول اکرم(ص) فرموده است: «انّ لربّکم في ايام دهرکم نفحات».(7) خداوند سبحان در بعضي از ايام کرامات و برکاتي قرار داده است، از اين بيان نيز به خوبي استفاده مي شود که برخي از زمان ها، کرامت هاي ويژه اي دارد و برکات خاصي نصيب انسان مي شود، از اينکه امام صادق(ع) فرموده است، روز جمعه باعث تخفيف عذاب قبر مي شود، شايد يکي از روزهايي که برکات الهي در آن است، روز جمعه باشد، لذا تأکيد در ذکر، دعا و غسل در آن روز شده است.

ماه مبارک رمضان شايد قدر متيقن اين ايام باشد که نسيم هاي ويژه خداوند در آن ظهور يابد. چون رسول خاتم(ص) در خطبه روز جمعه ماه شعبان فرمود: ماه رحمت، ماه برکت، ماه مغفرت و...به سوي شما روي کرده است، بنابراين، اگر انسان مؤمن در اين ماه از دنيا برود، بر اساس برکات ويژه اي که دارد، معلوم است که موجب تخفيف و يا رفع عذاب مي شود، چنانکه در فضيلت ماه رمضان وارد شده است که در هر شب، خداوند هزارها انسان گناهکار را از عذاب نجات مي دهد.(8) با اين وصف، اگر انسان مؤمن در يکي از شب ها و روزهاي آن ماه از دنيا برود اميد زياد است که شامل رحمت خاص خداوند شود.

در نتيجه، چنانکه اشاره شد، در مرحله اول هر انسان درگير اعمال خود است، در ثاني، گر چه رابطه خاص ميان زمان و مردن نيست که به طور مطلق، زمان خاص و مقدس موجب رفع عذاب و يا تخفيف باشد، از اينکه خداوند به بعضي از مکان ها قداست خاصي داده است، براي بعضي از زمان ها نيز چنين است. بنابراين، طبق روايت پيامبر اکرم(ص) که در روزگار شما خداوند در بعضي از روزها، نسيم ها و برکاتي دارد، احتمال زياد آن است که همزمان شدن مرگ انسان در آن زمان ها موجب تخفيف عذاب و بخشش گناهان شود، چنانکه در روز جمعه موجب تخفيف مي شود.

____________

    پی نوشت ها:

  1. زلزال : 7-8.
  2. ميرزا حسين نوري طبرسي، مستدرک الوسايل، بيروت، مؤسسه آل البيت، ج2، باب 13 و ج1، ص308.
  3. همان، ص309، ح4.
  4. همان، ص314، ح16.
  5. همان، ح17.
  6. شيخ صدوق، ثواب الاعمال، ترجمه غفاري، علي اکبر، تهران، کتابفروشي صدوق، ص433.
  7. بحارالانوار،ج7، ص221
  8. شيخ عباس قمي، مفاتيح الجنان، اعمال ماه مبارک رمضان و شب هاي قدر.

        روزنامه كيهان، شماره 21655 به تاريخ 3/4/96، صفحه 8 (معارف)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

شگفتی های آفرینش در نهج البلاغه

شگفتی های آفرینش در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علیه السلام در خطبه ای درباره آفرینش آسمان و شگفتی های آن می فرماید: «خداوند، فضای باز و پستی و بلندی و فاصله های وسیع آسمان ها را بدون این که بر چیزی تکیه کند، نظام بخشید و شکاف های آن را به هم آورد... و آفتاب را نشانه روشنی بخش روز، و ماه را با نوری کمرنگ برای تاریکی شب ها قرار داد. بعد آن دو را در مسیر حرکت خویش به حرکت درآورد و حرکت آن دو را دقیق اندازه گیری کرد تا در درجات تعیین شده حرکت کنند که بین شب و روز تفاوت باشد و قابل تشخیص شود و با رفت و آمد آن ها، شماره سال ها و اندازه گیری زمان ممکن باشد.
خلقت مورچه از نظر نهج البلاغه

خلقت مورچه از نظر نهج البلاغه

منظور از این جمله که در انبار نگهداری می نماید این است که مورچه دانه را به درون خاک می برد به طور طبیعی دانه پس از مدتی رویش می کند و از خاک سر برمی آورد اما مورچه برای جلوگیری از این امر همه دانه ها را به دو نیم تقسیم می کند و مانع از بین رفتن روزیش می شود.
چگونگی و مراحل آفرینش جهان در قرآن و نهج البلاغه

چگونگی و مراحل آفرینش جهان در قرآن و نهج البلاغه

پژوهش حاضر با عنوان چگونگی و مراحل آفرینش جهان، در پی آن است که آیات آفرینش جهان را در تفاسیر معاصر شیعه (المیزان و نمونه ) مورد بررسی قرار داده و در میان آنها حقایق ناب قرآنی را در زمینه های مبدا خلقت جهان، دوره های آفرینش وغیره روشن و آشکار سازد. برای این منظور مقدمه به تبین و پیشینۀ موضوع اختصاص یافته است و در قسمت­های بعد برخی از واژگان مفهوم شناسی شده و دیدگاه علامه طباطبایی و آیت ا... مکارم در پیدایش جهان تبیین شده است.
آفرينش جهان در نـهج البلاغه

آفرينش جهان در نـهج البلاغه

دقت و تأمل در سخنان حضرت على(ع) نشان ميدهد كه جهان دو انفجار گونه ى متفاوت را تجربه كرده است. انفجار نخست فضا و زمان و ماده را بوجود آورده است و انفجار دوم در ظرف فضا صورت گرفته و ماده را تحريك نموده است. سپس حباب ها بر خواسته و هفت آسمان را بوجود آورده اند. در پى چنين توضيحاتى خواننده ى محترم بايد بداند كه نويسنده در اين مجموعه تلاش نموده است كه با بهره گرفتن از منابع مختلف درك جديدى را از سخنان امام على(ع) در باره ى خلقت جهان كه در خطبه ى اول آمده است، ارائه دهد.
دنیاشناسی در نهج البلاغه

دنیاشناسی در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علیه السلام به خانه یکی از یاران خویش به نام علاءبن زیاد وارد شد. وقتی خانه بسیار پر زرق و برق او را دید، فرمود: «با این خانه وسیع در دنیا چه می کنی، در حالی که در آخرت به آن نیازمندتری. آری، اگر بخواهی می توانی با همین خانه به آخرت برسی! اگر در این خانه بزرگ از مهمانان پذیرایی کنی، به خویشاوندان با نیکوکاری بپیوندی
Powered by TayaCMS