دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

ترجیح لذات روحی بر لذات جسمی

اپیکور از جمله کسانی است که از مکتب لذت گرایی دفاع می‌کند و برخلاف آریستیپوس کوشیده است تا تقریر عمیق‌تر و دقیق‌تری از لذت‌گرایی ارائه دهد.
ترجیح لذات روحی بر لذات جسمی
ترجیح لذات روحی بر لذات جسمی
نویسنده: حسین راضی

اپیکور از جمله کسانی است که از مکتب لذت گرایی دفاع می‌کند و برخلاف آریستیپوس کوشیده است تا تقریر عمیق‌تر و دقیق‌تری از لذت‌گرایی ارائه دهد.

اپیکور معتقد است که انسان حکیم بهره مندی از لذتهای معنوی را بر استفاده از لذایذ و تمتعات مادی ترجیح می‌دهد. زیرا اولا؛ ادراک خوشی‌ها و لذتهای روحانی آسانتر از ادراک لذتهای جسمانی است. ثانیا: بهره‌مندی از لذتهای معنوی در همه وقت و همه جا ممکن است؛ چون اسباب آن در وجود آدمیان فراهم است. به تعبیر دیگر، در لذت روحانی علاوه بر لذت حال از خاطره لذت گذشته و امید به لذت آینده نیز می‌توانیم بهره ببریم؛ در حالی که خوشی جسمانی محدود به زمان حال است؛ یعنی جسم تنها در همان لحظه‌هایی رنج می‌برد که دردی پیدا کرده باشد. بر این اساس، اپیکور بر این باور بود که لذتهای روحانی از لذایذ جسمانی شریف‌ترند. در مقابل، یادآوری رنجهای گذشته و بویژه نگرانی از رنج‌ها و دردهای آینده که همان ترس باشد هم اکنون ما را به عذاب و درد دچار می‌کند. به همین دلیل بود که از لذتی که به جای آرامش روح و تسکین خاطر، انسان را تحریک و خسته می‌کنند منع می‌کرد.‌

باید توجه داشت که از نظر اپیکور لذت روح چیزی جز تفکر درباره لذتهای جسم نیست. امتیاز و برتری لذتهای روح بر لذتهای جسم این است که ما می‌توانیم به جای اندیشه درباره رنج به تفکر درباره خوشی و لذت بپردازیم. بدین ترتیب دانسته می‌شود که از نظر اپیکور احساس جسمانی، اصالت و اهمیت فراوانی دارد؛ زیرا لذت و الم روحانی نهایتا عبارت است از خرسندی و ناخرسندی درباره احساس جسمانی. به عنوان مثال، بزرگترین الم روحی یعنی ترس اصولا چیزی جز انتظار الم جسمانی آینده نیست (که خود زمینه اصلی، و البته نادرست ترس از مرگ است) و به همین دلیل بود که می‌گفت: «اگر از لذاتی که در چشیدن و مهر ورزیدن و شنیدن و دیدن وجود دارد صرف نظر کنم معنی خیر را نمی‌توانم تصور نمایم» و «سرآغاز و سرچشمه همه خوبیها لذت شکم است، حتی حکمت و فرهنگ را باید راجع به آن دانست». اما هر چند احساسات روحی نهایتا مبتنی بر احساسات جسمانی هستند، در عین حال، احساسات روحی، در مقایسه با آنها عناصر نیرومندتری در کل یک زندگی خوب به حساب می‌آیند. کسی که دارای الم جسمانی ناخواسته‌ای است، می‌تواند با یادآوری لذتهای گذشته و نگاه به لذتهای آینده آن را تسکین دهد. این توانایی و قدرت یادآوری لذتهای گذشته و انتظار لذتهای آینده است که به احساس ذهنی، قدرت بزرگتری اعطا کرده است. اما اگر از این احساس ذهنی به خوبی استفاده نکنیم و آن را نابجا به کار بگیریم، مانند کسانی که از این قدرت ذهنی خود برای ترس از عذابهای ابدی و جاودانه پس از مرگ استفاده می‌کنند در آن صورت همین توانایی به شری بزرگتر از الم‌های جسمانی تبدیل خواهد شد.

مقاله

نویسنده حسین راضی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

شگفتی های آفرینش در نهج البلاغه

شگفتی های آفرینش در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علیه السلام در خطبه ای درباره آفرینش آسمان و شگفتی های آن می فرماید: «خداوند، فضای باز و پستی و بلندی و فاصله های وسیع آسمان ها را بدون این که بر چیزی تکیه کند، نظام بخشید و شکاف های آن را به هم آورد... و آفتاب را نشانه روشنی بخش روز، و ماه را با نوری کمرنگ برای تاریکی شب ها قرار داد. بعد آن دو را در مسیر حرکت خویش به حرکت درآورد و حرکت آن دو را دقیق اندازه گیری کرد تا در درجات تعیین شده حرکت کنند که بین شب و روز تفاوت باشد و قابل تشخیص شود و با رفت و آمد آن ها، شماره سال ها و اندازه گیری زمان ممکن باشد.
خلقت مورچه از نظر نهج البلاغه

خلقت مورچه از نظر نهج البلاغه

منظور از این جمله که در انبار نگهداری می نماید این است که مورچه دانه را به درون خاک می برد به طور طبیعی دانه پس از مدتی رویش می کند و از خاک سر برمی آورد اما مورچه برای جلوگیری از این امر همه دانه ها را به دو نیم تقسیم می کند و مانع از بین رفتن روزیش می شود.
چگونگی و مراحل آفرینش جهان در قرآن و نهج البلاغه

چگونگی و مراحل آفرینش جهان در قرآن و نهج البلاغه

پژوهش حاضر با عنوان چگونگی و مراحل آفرینش جهان، در پی آن است که آیات آفرینش جهان را در تفاسیر معاصر شیعه (المیزان و نمونه ) مورد بررسی قرار داده و در میان آنها حقایق ناب قرآنی را در زمینه های مبدا خلقت جهان، دوره های آفرینش وغیره روشن و آشکار سازد. برای این منظور مقدمه به تبین و پیشینۀ موضوع اختصاص یافته است و در قسمت­های بعد برخی از واژگان مفهوم شناسی شده و دیدگاه علامه طباطبایی و آیت ا... مکارم در پیدایش جهان تبیین شده است.
آفرينش جهان در نـهج البلاغه

آفرينش جهان در نـهج البلاغه

دقت و تأمل در سخنان حضرت على(ع) نشان ميدهد كه جهان دو انفجار گونه ى متفاوت را تجربه كرده است. انفجار نخست فضا و زمان و ماده را بوجود آورده است و انفجار دوم در ظرف فضا صورت گرفته و ماده را تحريك نموده است. سپس حباب ها بر خواسته و هفت آسمان را بوجود آورده اند. در پى چنين توضيحاتى خواننده ى محترم بايد بداند كه نويسنده در اين مجموعه تلاش نموده است كه با بهره گرفتن از منابع مختلف درك جديدى را از سخنان امام على(ع) در باره ى خلقت جهان كه در خطبه ى اول آمده است، ارائه دهد.
دنیاشناسی در نهج البلاغه

دنیاشناسی در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علیه السلام به خانه یکی از یاران خویش به نام علاءبن زیاد وارد شد. وقتی خانه بسیار پر زرق و برق او را دید، فرمود: «با این خانه وسیع در دنیا چه می کنی، در حالی که در آخرت به آن نیازمندتری. آری، اگر بخواهی می توانی با همین خانه به آخرت برسی! اگر در این خانه بزرگ از مهمانان پذیرایی کنی، به خویشاوندان با نیکوکاری بپیوندی
Powered by TayaCMS