دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

دنيا هيچ‌وقت بر وفق مرادم نيست

No image
دنيا هيچ‌وقت بر وفق مرادم نيست

دنيا هيچ‌وقت بر وفق مرادم نيست

يكي از آرزوهاي بشري رسيدن به يك زندگي آرام و بدون دغدغه است و اين در حالي است كه اين خواست و آرزو با هدف و فلسفه آفرينش دنياي خاكي ناسازگار است چرا كه اين دنيا، دنياي سوختن و ساختن است؛ سوختن زشتي‌ها و به پا داشتن نيكي‌ها. به عبارت كلي آرامش هيچ فصل مشتركي با دنيا ندارد و آنان كه به زعم خودشان آرامشي دارند، آرامششان از نوع قبل از طوفان است. قرآن كريم مي‌فرمايد: لقدْ خلقْنا الْإِنْسان فِي كبدٍ «همانا انسان را در رنج و سختي آفرينش داديم» كلمه كبد به معناى رنج و خستگى است. اين رنج و سختي هميشه ناپسند نيست، روزگار دشمن آدمي نيست كه با روي آوري مشكلاتش دهان به مذمتش باز كنيم. در كلام حضرت علي عليه السلام به يكي از حكمت‌هاي آن اشاره شده كه در ادامه بدان مي‌پردازيم.

آرامش و عيب‌های پنهان

حضرت علي عليه السلام در حكمت 51 نهج البلاغه چنين مي‌فرمايند: عيب تو آنگاه كه روزگار با تو هماهنگ باشد پنهان است. هيچ يك از ما نمي‌تواند ادعا كند كه انساني كامل و بدون كوچك‌ترين عيب و نقصي است. هر يك از انسان‌ها از كم و كاستي‌هايي رنج مي‌برند كه يا از آن آگاه بوده يا هيچ گونه اطلاعي از آن ندارند، در اين حال فراز و فرودهاي زندگي مي‌تواند كمك شاياني در شناخت انسان نسبت به توانايي‌ها يا كاستي‌هايش داشته باشد. از همين روست كه حضرت مي‌فرمايند تا زماني كه روزگار با تو هماهنگ باشد عيب تو پنهان است. چرا كه تا زماني كه در شرايط سخت قرار نگرفته‌اي نمي‌تواني ادعا كني چند مرده حلاجي. براي مثال شايد تصور شما از خودتان اين باشد كه انسان بسيار صبور و بردباري هستيد و اين باور تا زماني كه روزگار به كام است ذهنيت و عقيده شماست اما زماني كه خداي ناكرده مشكلات يكي پس از ديگري به شما روي آورد اينجاست كه مي‌توانيد ادعا كنيد صبور هستيد يا خير، اگر به خدا گله و شكايت كردي يا دلتنگ و افسرده و نااميد شدي بدان صبر در تو معنايي ندارد.

 فلسفه ابتلا
 
اميرالمومنين عليه السلام در يكي از نامه‌هاي خود كه به عثمان بن حنيف فرماندار خويش در بصره نوشته‌اند اين قانون بيولوژيك را گوشزد مي‌كنند كه: در ناز و نعمت زيستن و از سختي‌ها دوري گزيدن، موجب ضعف و ناتواني مي‌شود و برعكس زندگي كردن در شرايط دشوار و سخت آدمي را چابك و نيرومند مي‌سازد و جوهر هستي او را آبديده و توانا مي‌گرداند. شرايط ناهموار و تغذيه ساده از نيروي انسان نمي‌كاهد. درختان بياباني كه از مراقبت و رسيدگي مرتب باغبان محروم هستند چوب‌هاي محكمتر و با دوام بیشتري دارند و برعكس درختان باغستان كه دائما مراقبت شده‌اند و باغبان به آنها رسيدگي كرده است نازك پوست‌تر و بي‌دوام ترند. (نهج‌البلاغه/ نامه 45) بر اساس فرموده حضرت علي عليه السلام يكي از حكمت‌هاي بلا، تربيت و پرورش انسان است. اين خصوصيت مربوط به موجودات زنده بالاخص انسان است كه سختي‌ها و گرفتاري‌ها مقدمه كمال‌ها و پيشرفت‌هاي اوست. اين يك قانون كلي و سنت دائمي پروردگار است كه براي شكوفا كردن استعدادهاي نهفته و به فعليت رساندن آنها و در نتيجه پرورش بندگان، آنان را مي‌آزمايد يعني همان‌گونه كه فولاد را براي استحكام بيشتر در كوره مي‌گدازند تا آبديده شود، آدمي را نيز در كوره حوادث سخت، پرورش مي‌دهند تا مقاوم و آبديده شود، رسول خدا (صلي‌ا... عليه و آله) فرموده: مومن چون زرع تازه و لطيف است كه بادهاى چنين و چنان او را پرورش دهند و همچنين مومن را دردها و بيماري‌ها پرورش دهند، و نمونه منافق چون عصاى آهنينِ راستى است كه آسيبى بدان نرسد تا مرگش فرا رسد و آن را يك باره خُرد كند. (أصول الكافي / ترجمه كمره‌اى/ ج‌5 /93)

دنيا جز ابتلا نيست

اين نظام، نظام ابتلا است، عالم دنيا عالم ابتلا است. هم آنجايي كه خداي متعال به انسان عطا مي‌كند و به حسب ظاهر، انسان نعمت‌هاي فراواني دارد در دنيا، و هم آنجايي كه نعمت از انسان گرفته مي‌شود و در تنگناي نعمت‌هاي ظاهري قرار مي‌گيرد در عالم دنيا هر دو به ابتلا گرفتار هستند، آنجايي كه ثروت فراوان به انسان مي‌دهند يك ابتلا است. آنجايي كه مي‌گيرند هم ابتلا است، به انسان سلامتي مي‌دهند ابتلا است، آنجايي كه سلامتي مي‌گيرند ابتلا و امتحان است؛ ابتلايي است كه بستر رشد انسان است، اين عالم كه عالم حركت است و ما در اين عالم سير به طرف خدا داريم و همه قواعد عالم قواعد حركت دادن ماست. همه‌چيز دنيا ابتلا است و نگاهتان بايد به دنيا نگاه ابتلا باشد. از امام صادق (عليه السلام) روايت شده، كه على بن الحسين (عليه السلام) مى‌فرمود: به راستى بد دارم براى مرد كه در دنيا به عافيت گذراند و هيچ مصيبت نبيند. (أصول الكافي/ترجمه كمره‌اى/ج‌5/ 89)

اشراق

مقاله

جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

شگفتی های آفرینش در نهج البلاغه

شگفتی های آفرینش در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علیه السلام در خطبه ای درباره آفرینش آسمان و شگفتی های آن می فرماید: «خداوند، فضای باز و پستی و بلندی و فاصله های وسیع آسمان ها را بدون این که بر چیزی تکیه کند، نظام بخشید و شکاف های آن را به هم آورد... و آفتاب را نشانه روشنی بخش روز، و ماه را با نوری کمرنگ برای تاریکی شب ها قرار داد. بعد آن دو را در مسیر حرکت خویش به حرکت درآورد و حرکت آن دو را دقیق اندازه گیری کرد تا در درجات تعیین شده حرکت کنند که بین شب و روز تفاوت باشد و قابل تشخیص شود و با رفت و آمد آن ها، شماره سال ها و اندازه گیری زمان ممکن باشد.
خلقت مورچه از نظر نهج البلاغه

خلقت مورچه از نظر نهج البلاغه

منظور از این جمله که در انبار نگهداری می نماید این است که مورچه دانه را به درون خاک می برد به طور طبیعی دانه پس از مدتی رویش می کند و از خاک سر برمی آورد اما مورچه برای جلوگیری از این امر همه دانه ها را به دو نیم تقسیم می کند و مانع از بین رفتن روزیش می شود.
چگونگی و مراحل آفرینش جهان در قرآن و نهج البلاغه

چگونگی و مراحل آفرینش جهان در قرآن و نهج البلاغه

پژوهش حاضر با عنوان چگونگی و مراحل آفرینش جهان، در پی آن است که آیات آفرینش جهان را در تفاسیر معاصر شیعه (المیزان و نمونه ) مورد بررسی قرار داده و در میان آنها حقایق ناب قرآنی را در زمینه های مبدا خلقت جهان، دوره های آفرینش وغیره روشن و آشکار سازد. برای این منظور مقدمه به تبین و پیشینۀ موضوع اختصاص یافته است و در قسمت­های بعد برخی از واژگان مفهوم شناسی شده و دیدگاه علامه طباطبایی و آیت ا... مکارم در پیدایش جهان تبیین شده است.
آفرينش جهان در نـهج البلاغه

آفرينش جهان در نـهج البلاغه

دقت و تأمل در سخنان حضرت على(ع) نشان ميدهد كه جهان دو انفجار گونه ى متفاوت را تجربه كرده است. انفجار نخست فضا و زمان و ماده را بوجود آورده است و انفجار دوم در ظرف فضا صورت گرفته و ماده را تحريك نموده است. سپس حباب ها بر خواسته و هفت آسمان را بوجود آورده اند. در پى چنين توضيحاتى خواننده ى محترم بايد بداند كه نويسنده در اين مجموعه تلاش نموده است كه با بهره گرفتن از منابع مختلف درك جديدى را از سخنان امام على(ع) در باره ى خلقت جهان كه در خطبه ى اول آمده است، ارائه دهد.
دنیاشناسی در نهج البلاغه

دنیاشناسی در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علیه السلام به خانه یکی از یاران خویش به نام علاءبن زیاد وارد شد. وقتی خانه بسیار پر زرق و برق او را دید، فرمود: «با این خانه وسیع در دنیا چه می کنی، در حالی که در آخرت به آن نیازمندتری. آری، اگر بخواهی می توانی با همین خانه به آخرت برسی! اگر در این خانه بزرگ از مهمانان پذیرایی کنی، به خویشاوندان با نیکوکاری بپیوندی
Powered by TayaCMS