دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

کلام اهل حدیث

No image
کلام اهل حدیث

حنابله واهل حدیث (راه تعبّد وتسلیم) درباره کسب معارف می‌گویند:

«مسائل الهی همه آسمانی است وخبر آسمانی را منحصراً از خود آسمان باید شنید. ما دربارۀ خداوند و صفات ثبوتیه وسلبیّۀ او واینکه چه صفتی را می‌توان به او نسبت داد وچه صفتی را نتوان به او نسبت داد چیزی نمی‌دانیم ونمی‌توانیم بفهمیم خداوند خواب وبیداری دارد یا نه؟ حرکت وانتقال دارد یا نه؟ امثال این‌ها مجهولاتی است برای بشر وجز از راه خبر آسمانی نباید عقیده‌ای در این گونه مسائل اتّخاذ کرد، چون وچرایی در این گونه مسائل از نظر اسلامی بدعت وحرام است»

اما با مراجعه به سیرۀ رسول اکرم (ص) واهل بیت (ع) می‌یابیم که هیچ گاه چنین روشی نداشته وآن را نمی‌پسندیدند وسؤال در پیرامون اصلی‌ترین مسائل الهی را بر علت وحرام نمی‌دانستند بلکه با کمال خونسردی آن را پاسخ می‌دادند وحتی مردم را ترغیب وتشویق به سؤال وفهم مسائل دینشان می‌کردند.

ثانیاً: عقل که خدای آسمان در سرشت این موجود زمینی به نام انسان نهاده یک عنصر آسمانی است نه زمینی. بنابراین مانعی ندارد که پاره‌ای از حقایق آسمانی با این نیروی آسمانی قابل تحقیق باشد.

اینکه در دین اسلام، تقلید در اصول دین جایز نیست ومنحصراً از راه تحقیق واستدلال باید تحصیل شود دلیل بارزی است بر اینکه اسلام مسائل آسمانی را در حدود اصول دین برای عقل انسان قابل تحقیق می‌داند.

مطالب و مسائلی که از منبع وحی القاء می‌شود دو گونه است: برخی از آنها یک سلسله دستورالعمل‌هاست که باید بر آنها عمل شود تا نتیجه‌ای که از آنها در نظر است حاصل گردد. در این گونه مسائل درک ومعرفت، تأثیر زیادی ندارد. هدف ومنظور در این مسائل عمل است نه معرفت. تعبد وتسلیم مربوط به این گونه مسائل است.

برخی دیگر یک سلسله مسائل نظری واعتقادی است مربوط به خداوند وصفات ثبوتیه وسلبیّه او که یک سلسله مسائل نظری است. اگر این مسائل برای عقل بشر قابل فهم ودرک نیست در طرح اینها چه سودی است؟ مثل این که معلمی بر سر کلاس اول ابتدائی مسائل در حدّ دورۀ دانشگاه را طرح کند واز کودکان درخواست کند که آنچه من می‌گویم گرچه شما نمی‌فهمید ولی بپذیرید.

همچنین در خود قرآن به سبک استدلالی وبرهانی به برخی مطالب استدلال شده است از قبیل:

« لَوْ کَانَ فِیهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا » (انبیاء/22)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

شگفتی های آفرینش در نهج البلاغه

شگفتی های آفرینش در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علیه السلام در خطبه ای درباره آفرینش آسمان و شگفتی های آن می فرماید: «خداوند، فضای باز و پستی و بلندی و فاصله های وسیع آسمان ها را بدون این که بر چیزی تکیه کند، نظام بخشید و شکاف های آن را به هم آورد... و آفتاب را نشانه روشنی بخش روز، و ماه را با نوری کمرنگ برای تاریکی شب ها قرار داد. بعد آن دو را در مسیر حرکت خویش به حرکت درآورد و حرکت آن دو را دقیق اندازه گیری کرد تا در درجات تعیین شده حرکت کنند که بین شب و روز تفاوت باشد و قابل تشخیص شود و با رفت و آمد آن ها، شماره سال ها و اندازه گیری زمان ممکن باشد.
خلقت مورچه از نظر نهج البلاغه

خلقت مورچه از نظر نهج البلاغه

منظور از این جمله که در انبار نگهداری می نماید این است که مورچه دانه را به درون خاک می برد به طور طبیعی دانه پس از مدتی رویش می کند و از خاک سر برمی آورد اما مورچه برای جلوگیری از این امر همه دانه ها را به دو نیم تقسیم می کند و مانع از بین رفتن روزیش می شود.
چگونگی و مراحل آفرینش جهان در قرآن و نهج البلاغه

چگونگی و مراحل آفرینش جهان در قرآن و نهج البلاغه

پژوهش حاضر با عنوان چگونگی و مراحل آفرینش جهان، در پی آن است که آیات آفرینش جهان را در تفاسیر معاصر شیعه (المیزان و نمونه ) مورد بررسی قرار داده و در میان آنها حقایق ناب قرآنی را در زمینه های مبدا خلقت جهان، دوره های آفرینش وغیره روشن و آشکار سازد. برای این منظور مقدمه به تبین و پیشینۀ موضوع اختصاص یافته است و در قسمت­های بعد برخی از واژگان مفهوم شناسی شده و دیدگاه علامه طباطبایی و آیت ا... مکارم در پیدایش جهان تبیین شده است.
آفرينش جهان در نـهج البلاغه

آفرينش جهان در نـهج البلاغه

دقت و تأمل در سخنان حضرت على(ع) نشان ميدهد كه جهان دو انفجار گونه ى متفاوت را تجربه كرده است. انفجار نخست فضا و زمان و ماده را بوجود آورده است و انفجار دوم در ظرف فضا صورت گرفته و ماده را تحريك نموده است. سپس حباب ها بر خواسته و هفت آسمان را بوجود آورده اند. در پى چنين توضيحاتى خواننده ى محترم بايد بداند كه نويسنده در اين مجموعه تلاش نموده است كه با بهره گرفتن از منابع مختلف درك جديدى را از سخنان امام على(ع) در باره ى خلقت جهان كه در خطبه ى اول آمده است، ارائه دهد.
دنیاشناسی در نهج البلاغه

دنیاشناسی در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علیه السلام به خانه یکی از یاران خویش به نام علاءبن زیاد وارد شد. وقتی خانه بسیار پر زرق و برق او را دید، فرمود: «با این خانه وسیع در دنیا چه می کنی، در حالی که در آخرت به آن نیازمندتری. آری، اگر بخواهی می توانی با همین خانه به آخرت برسی! اگر در این خانه بزرگ از مهمانان پذیرایی کنی، به خویشاوندان با نیکوکاری بپیوندی
Powered by TayaCMS