دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

رابطه علم و عمل

علم و دانش بشری زمانی برای جامعه و مردم سودمند و مفید است که با عمل و اجرا همراه گردد یعنی عالم به علم و دانسته‌های خود عمل کرده و آن را با اشتیاق به دیگران نیز بیاموزد.
رابطه علم و عمل
رابطه علم و عمل
نویسنده: کمال محمدیان

علم و دانش بشری زمانی برای جامعه و مردم سودمند و مفید است که با عمل و اجرا همراه گردد یعنی عالم به علم و دانسته‌های خود عمل کرده و آن را با اشتیاق به دیگران نیز بیاموزد. و علوم دینی نیز زمانی که در جامعه اجرا و عملی شود نتایج و اثرات شایسته و بهینه خود را نشان خواهد داد. لذا علم با عمل سودمند است. علم با عمل دو صفت و دو فضیلت جدا ناشدنی است و هر دو وابسته به یکدیگرند حضرت علی(ع) می‌فرماید:

العلم مقرونٌ بالعمل فمن علم عمل

یعنی علم با عمل همسر و همراه است.

پس کسی که دانست عمل کرد. بنابراین اگر عمل نکرد دانا نیست اگر چه سواد داشته باشد. حضرت پیغمبر اکرم(ص) بدترین مردم را این طور معرفی می‌کند: انّ شرّ النّاس عندالله یوم القیامه عالمٌ لاینتفع بعلمه

به درستی که بدترین مردم پیش خداوند در روز قیامت عالمی است که از علمش بهره نگرفته و نتیجه ای نداده است

چرا که مردمی که ندانسته‌اند و عملی را ناگاهانه و از روی نادانی انجام داده‌اند با کسانی که آگاهانه و از روی علم آن کار را کرده‌اند برابر و یکسان نیستند. و حضرت علی(ع) می‌فرماید:

اوضع اعلم ما وقف علی اللّسان وارفعه ما ظهر فی الجوارح والارکان

پست ترین دانش، دانشی است که فقط در زبان جا گرفته باشد، و برترین علم، علمی است که در همه اندام هویدا باشد.

یعنی علم باید ثمر داشته باشد.‌حضرت امام باقر(ع) می‌فرماید:

عالمٌ ینتفع یعلمه افضل من سبعین الف عابدٍ

یعنی عالمی که از علمش بهره می‌گیرد برتر و بالاتر است از هفتاد هزار عابد

در این جا اولاً باید به ارزش عابد که در روایات و احادیث مورد تمجید و ستایش توجه کرد و ثانیاً با عنایت به این کلام که عاری از مبالغه است می‌توان به مقام عالم مفید پی برد. و به طور قطع چنین عالمی دارای تمام صفت حسنه و کمالات انسانی است. علم را همراه با ایمان و ادب و جوانمردی کسب کرده و با افاده و استفاده بهترین بهره را می‌گیرد. حضرت علی(ع) می‌فرماید:

«العلم حیاتٌ والایمان نجاهٌ»

به هر حال ارزش هر کس به مقدار علم اوست. حضرت صادق(ع) فرمود:

«اکثر النّاس قیمهً اکثر هم علماً»

بیشترین ارزش مردم به بیشتر داشتن علم است

بنابراین وظایف و تکالیف عالم از دیگر مردم سنگین تر و پاداش و اجر معنوی اش بیشتر است.

پیغمبر اکرم(ص) فرمود:

«لیس منّی الّا عالمٌ او متعلّمٌ»

یعنی از من نیست مگر اینکه یا عالم باشد و یا محصل

بنابراین مردم در طول زندگی خویش همواره در پی کسب و یادگیری علوم باشند و پس از آن دانسته‌ها و دانش خود را به دیگران بیاموزند.‌در واقع از بعضی از آیات قرآنی استنباط می‌شود که بهشت جایگاه دو گروه از مردم است: مومنان و عالمان. از آیات 6 تا 8 سوره بینه استفاده می‌شود که «شرّ البریه» بدترین مخلوقات کسانی هستند که راه کفر و ضلالت و لجاج و عناد را پیش گیرند و بهترین مخلوقات «خیر البریه» آنان هستند که دارای ایمان و عمل صالح باشند و بهشت جای کسانی است که خدا از آنها راضی است و آنها هم از خدا راضی اند و از خدا می‌ترسند «ذالک لمن خشی ربّه». قوص صعودی و نزولی انسان تا چه حد است و چون در آیه 28 سوره فاطر آمده است: انّما یخشی الله من عباده العلماء. تنها دانشمندان از خدا می‌ترسند، چنین نتیجه گرفته می‌شود که بهشت در واقع حق مسلم دانشمندان و آگاهان است. حضرت امام سجاد(ع) فرموده‌اند: دانش را بجویید اگر چه خونتان در راه آن ریخته شود و بر گرداب‌های مرگبار سفر کنید.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

نیازی خطیر به نام هویت ملی

نیازی خطیر به نام هویت ملی

پژوهشکده تاریخ اسلام، نشست «هویت ملی در روند تاریخ از منظر روان شناسی»را با سخنرانی دکتر حسین مجتهدی برگزار کرد.
شگفت انگیز مثل عاشقی

شگفت انگیز مثل عاشقی

چه بسیار حلاج‌ها بر دار کردند به جرم او و چه بسیار مجنون‌ها که جان دادند با زمزمه اش و چه بسیار فرهادها در گور شدند از ترس فقدانش و چه بسیار زلیخاها پشت به دنیا کردند از غمش و چه بسیار شیرین‌ها به خواب ابدی رفتند با بیدادش و این طبیعت شگفت انگیز او بود که پود سرنوشت وفادارترین پیروانش را با تار رنج گره زند بر دار زمان.
آزاداندیشی

آزاداندیشی

رابطه میان سنت و مدرنیته یکی از دغدغه‌های اساسی روشنفکران ایران طی صد سال اخیر بوده است
موفقیت و موفقیت‌ها بخش اول

موفقیت و موفقیت‌ها بخش اول

موضوع این گفتگو چیزى نیست، جز موفقیت. استحضار دارید که مسئله موفقیت‌به‌صورت تقریبى هم در بین جوانها و هم در غیر جوانها موضوعیت دارد و در دوره‌کنونى به‌شدت بر این موضوعیت مقدار زیادى نیز افزوده شده است و کم نیستندکسانى‌که به موفقیت فکر مى‌کنند. نخستین سؤالى که قابلیت طرح دارد، این است که شما موفقیت به چه چیزى ‌مى‌گویید؟ موفقیت را چگونه تعریف مى‌کنید و نگاه‌تان به مسائل و زوایاى آن‌چگونه است؟
حرکت بین سنت و تجدد

حرکت بین سنت و تجدد

گفت‌و‌گو با حجت‌الاسلام والمسلمین علی باقری‌فر مدیر مسئول موسسه فرهنگی هنری دین پژوهشی بشرا
Powered by TayaCMS