دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

سلوک و شعر

و کتاب‌های شعر، خداوند (جل جلاله) براى تو مهیا فرموده است، که براى کسانى که طالب معرفت آن آثار باشند کفایت می‌کند، پس در آنها نظر کن، و از معانى آنها آنچه را که به سوى خدا و رسول و آنان که مورد رضاى خدا و رسولند دعوت نماید، حفظ کن و یاد بگیر، یعنى آنچه که انسان را به مکارم اخلاق، و سبقت گرفتن به سوى خیرات، و طهارت اصول و عروق و قلوب وادار می‌نماید.
سلوک و شعر
سلوک و شعر

نگارنده: رضی‌الدین سیدبن طاووس(رحمة‌الله‌علیه)

مخاطب: پسر سید بن طاووس

موضوع: سلوک و شعر

و کتاب‌های شعر، خداوند (جل جلاله) براى تو مهیا فرموده است، که براى کسانى که طالب معرفت آن آثار باشند کفایت می‌کند، پس در آنها نظر کن، و از معانى آنها آنچه را که به سوى خدا و رسول و آنان که مورد رضاى خدا و رسولند دعوت نماید، حفظ کن و یاد بگیر، یعنى آنچه که انسان را به مکارم اخلاق، و سبقت گرفتن به سوى خیرات، و طهارت اصول و عروق و قلوب وادار می‌نماید.

و بر حذر باش از تقلید کسانى که خود را عالم دینى دانند و اشعارى سروده که در آنها به مدح و ثناى ملوک و سلاطین پرداخته‌اند؛ زیرا که آنان در خطر بلکه از هلاک ‌شده‌گانند، و اگر توبه نکرده باشند از گفتار و اشعار خود پشیمانند، و در قیامت آرزو کنند که اى کاش‌ گنگ بودیم و این اشعار را نگفته بودیم، و من از آنان که این گونه از اشعار را نوشته و حفظ نموده‌اند تعجب دارم، و حال اینکه سزاوار به مقام علمى ایشان این بود که آنها را محو و نابود و باطل نمایند.

اى فرزندم: آیا در این گونه از اشعار از خدا و رسول و خاصان او مدحى دیده مى‌شود؟

اى فرزندم: آیا نه بینى که در آنها از کسانى که خدا و رسول و خاصان او مذمت و ملامتشان نموده‌اند، و مورد سخط و غصبشان قرار داده‌اند مدح و ثنا نموده‌اند؟

آیا در این کار دورى از خداوند و هتک حرمت او جل جلاله نیست؟ آیا این کار هتک حرمت ائمه طاهرین خود که در هر حال محتاج بایشانند نخواهد بود؟

و اگر خداوند براى تو فتح این باب نماید، و طبع شعر بتو عنایت فرماید از آنچه رضاى خداوند جل جلاله و سلف اطهار تو در آنست تجاوز مکن.[1]

پیام‌ها و نکته‌ها:

1- قلم و زبان سالک برای آن کسی می‌گردد که دلش برای او می‌تپد و مشتاق لقای اوست. از گفتار خود جز به دست آوردن دل محبوب قصدی ندارد.

2- بسیارند شاعرانی که با ابیاتی چند بهشت جاودانه را وارث گشته‌اند و چه بسیار آنان که با استعداد و قوای خدادادی خشم او را برانگیخته‌اند.

گر تو فصیحی همه مناقـــــب او گوی ور تو دبیـــری همه مدایح او خوان

ور تو حکیمی و راه حکمت می‌جوئی سیرت او گیر و خوب مذهب او دان[2]

  • [1] - منبع نامه: برنامه سعادت(ترجمه کشف المحجه لثمرة المهجه)؛ سید محمد باقر شهیدى گلپایگانى‌، تهران، مرتضوی، چاپ اول‌، صص 172 – 173
  • [2] - رودکی سمرقندی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رزق حلال

رزق حلال

امام صادق (ع) قرمودند: «ترک یک لقمه‌ حرام‌ نزد خدا، محبوب تر است از هزار رکعت نماز مستحبی.» (بحار الأنوار (ط ـ بیروت)، ج‌90، ص373)
نفاق

نفاق

امیرالمؤمنین علی (ع):«از نفاق دوری کن، به درستی که فرد دو رو نزد خداوند متعال دارای جایگاه و منزلت نیست.» (شرح آقا جمال خوانساری بر غررالحکم و دررالکلم، ج‌2، ص304)
عفت در کلام امیرالمومنین(ع)

عفت در کلام امیرالمومنین(ع)

حضرت علی(ع) فرمودند: «هرکس اعضا و جوارح خویش را از حرام بازدارد، اخلاقش نیکو می گردد.» (شرح آقا جمال خوانساری بر غررالحکم و دررالکلم، ج‌5، ص432).
دوری از موضع تهمت

دوری از موضع تهمت

امام صادق (ع) فرمودند: هرگاه مؤمن به برادر [دینی] خود تهمت بزند، ایمان در قلب او از میان می‌رود، هم چنان که نمک در آب، ذوب می‌شود. (مشکاةالأنوار فی غررالأخبار، طبرسی، علی بن حسن، ص319)
قناعت

قناعت

حضرت علی (ع) فرمودند: «به جستجوی بی‌نیازی برخاستم، آن را جز در قناعت نیافتم؛ همواره قناعت کنید، تا بی‌نیاز باشید.» (جامع الأخبار (للشعیری)، محمد بن محمد،ص123)
Powered by TayaCMS