دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

شرح حدیث؛ عفت و امانت

پس به درستی که این دو خصلت شریف‌ترین چیزی است که شما در پنهان دارید و زیباترین چیزی است که آشکار می‌کنید و با فضیلت‌ترین چیزی است که ذخیره می‌کنید.
شرح حدیث؛  عفت و امانت
شرح حدیث؛ عفت و امانت
نویسنده: آیت‌الله مجتبی تهرانی

قال عَلی(ع): «عَلَیْکُمْ بِلُزُومِ الْعِفَّه وَ الْأَمَانَه فَإِنَّهُمَا أَشْرَفُ مَا أَسْرَرْتُمْ وَ أَحْسَنُ مَا أَعْلَنْتُمْ وَ أَفْضَلُ مَا ادَّخَرْتُمْ»[1]حضرت امیر‌المؤمنین علی(ع) فرمودند: بر شما باد به ملازمت عفت و امانت.

پس به درستی که این دو خصلت شریف‌ترین چیزی است که شما در پنهان دارید و زیباترین چیزی است که آشکار می‌کنید و با فضیلت‌ترین چیزی است که ذخیره می‌کنید.

شرح حدیث: در «عَلَیْکُمْ بِلُزُومِ الْعِفَّهِ وَ الْأَمَانَهِ‌» عفّت به معنای خودداری و کناره‌گیری و پرهیز است و در روایات، در روابط گوناگون مطرح می‌شود. «عفت بطن» (شکم) معنایش این است که هر چیزی، از هر جایی به دست تو برسد را نخوری و خوددار باشی.

«مرز الهی» را رعایت کنی. «عفت فرج» یعنی اینکه در ارتباط با شهوتِ جنسی نامشروع، پاکدامن باشی.

باید این حالتِ «خودداری و جلوگیری از شهوت جنسی»، درون تو باشد تا بتوانی جلوی نفس را در ارتباط با شهوت بطن و فرج بگیری. اینطور نباشد که اسیر شهوت باشی. امانت به معنای راستی و درستی نسبت به حقوق دیگران است؛ یعنی از نظر درونی یک حالت «تجاوز کاری نسبت به حقوق دیگران» نداشته باشی بلکه مقید باشی که حقوق دیگران را بپردازی (حقوق مالی و...).

حضرت در این روایت می‌فرمایند: برای شخص عفیف و امانتدار 3 خصلت نیک مترتّب می‌شود؛ 1: «فَاِنَّهُمَا أَشْرَفُ مَا أَسْرَرْتُمْ» عفت و امانتداری شریف‌ترین خصلت‌های درونی است که تو در درونت پنهان داری. 2: «وَ أَحْسَنُ مَا أَعْلَنْتُمْ» زیباترین چیزی است که تو آشکار می‌کنی. چون انسان خصلت‌هایی را که درون دارد، به بیرون ترواش می‌کند.

عفت نتیجه‌اش این است که مثلا اگر به یک مال برخورد کنی، که سزاوار نیست آن را مصرف کنی، جلوی خودت را می‌گیری یا از نظر شهوتِ جنسی نامشروع - ‌نعوذ بالله- در جایی که شرایط فراهم است نیز، پاکدامنی می‌کنی؛ این زیباترین چیزی است که آشکار می‌کنی. 3: «وَ أَفْضَلُ مَا ادَّخَرْتُمْ» با فضیلت‌ترین چیزی است که برای خود ذخیره می‌کنی و این ذخیره برای دنیا نیست بلکه برای روز قیامت است. با فضیلت‌ترین چیزی است که برای آینده‌ای که در پیش داری، ذخیره می‌کنی.

در نتیجه این دوخصلت یعنی عفت و امانت، دارای این سه اثر نیک است: از نظر درونی و فضیلت‌های نفسانی، اشرف امور است، از نظر اعمال بیرونی، زیباترین کارهای تو است و از نظر ذخیره و پس‌انداز، بهترین پس انداز برای روز قیامت است.

اندیشه > دین - سه شنبه 2 آذر 1389 - 09:14:16

مقاله

نویسنده آیت‌الله مجتبی تهرانی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رزق حلال

رزق حلال

امام صادق (ع) قرمودند: «ترک یک لقمه‌ حرام‌ نزد خدا، محبوب تر است از هزار رکعت نماز مستحبی.» (بحار الأنوار (ط ـ بیروت)، ج‌90، ص373)
نفاق

نفاق

امیرالمؤمنین علی (ع):«از نفاق دوری کن، به درستی که فرد دو رو نزد خداوند متعال دارای جایگاه و منزلت نیست.» (شرح آقا جمال خوانساری بر غررالحکم و دررالکلم، ج‌2، ص304)
عفت در کلام امیرالمومنین(ع)

عفت در کلام امیرالمومنین(ع)

حضرت علی(ع) فرمودند: «هرکس اعضا و جوارح خویش را از حرام بازدارد، اخلاقش نیکو می گردد.» (شرح آقا جمال خوانساری بر غررالحکم و دررالکلم، ج‌5، ص432).
دوری از موضع تهمت

دوری از موضع تهمت

امام صادق (ع) فرمودند: هرگاه مؤمن به برادر [دینی] خود تهمت بزند، ایمان در قلب او از میان می‌رود، هم چنان که نمک در آب، ذوب می‌شود. (مشکاةالأنوار فی غررالأخبار، طبرسی، علی بن حسن، ص319)
قناعت

قناعت

حضرت علی (ع) فرمودند: «به جستجوی بی‌نیازی برخاستم، آن را جز در قناعت نیافتم؛ همواره قناعت کنید، تا بی‌نیاز باشید.» (جامع الأخبار (للشعیری)، محمد بن محمد،ص123)
Powered by TayaCMS