دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

صفات خدا

No image
صفات خدا

1- صفات ثبوتی و سلبی

صفات ثبوتی بیان‌گر بُعدی از ابعاد کمالی خدا بوده و از ثبوت واقعیتی در ذات الهی حکایت می‌کنند مانند: علم، قدرت، حیات و...، این صفات، با واقعیت ثبوتی و کمالی خود مایه کمال و زیبایی موصوف شده و هر نوع نقص و کاستی را از موصوف طرد می‌کنند به این لحاظ، آنها را صفات جمالیّه نیز نامیده‌اند.

صفات سلبی بیان‌گر سلب نوعی نقص و مفهوم عدمی از ذات خداوند می‌باشند. مثل عدم جهل و عدم محدودیت و... از آن‌جا که نقص و کاستی، خود، سلب و عدم کمال است، حقیقت صفت سلبی عبارت از «سلب کمال» خواهد بود و چون «نفی نفی» «اثبات» است. صفات سلبی نیز کمال ذات خداوند پرده برمی‌دارند مثلاً جهل به معنای سلب علم است و سلب سلب علم، مساوی با اثبات علم است.

2- صفات ذاتی و فعلی

صفت ذاتی با لحاظ نمودن یکی از کمالات خداوند، از ذات الهی انتزاع می‌گردد. و بر آن حمل می‌شود چنان‌چه ذهن با توجه به اینکه خداوند بر انجام هر کار ممکنی تواناست، مفهوم «قدرت» را انتزاع می‌کند و آن را به ذات واجب تعالی حمل می‌نماید. هم‌چنین هر صفت فعل، از رابطه خاص بین ذات الهی و موجود دیگر گرفته می‌شود. مانند صفت خالقیّت که از وابستگی وجودی مخلوقات به ذات الهی انتزاع می‌شود.

3- صفات نفسی و اضافی

صفات نفسی اوصافی هستند که مفاهیم آنها حاکی از نسبت امر به دیگری نیست. امّا صفت اضافی، به لحاظ مفهومی، مشتمل بر نوعی اضافه به غیر است. برای مثال حیات، صفتی نفسی است، در مفاهیم قدرت و اراده اضافه به «مقدور» و «مراد» نهفته است.

4- صفات خبری

صفاتی هستند که در قرآن و حدیث به خداوند نسبت داده شده‌اند ولی عقل هرگز به معنای حقیقی آنها راه ندارد مانند صورت، دست و چشم داشتند خداوند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رزق حلال

رزق حلال

امام صادق (ع) قرمودند: «ترک یک لقمه‌ حرام‌ نزد خدا، محبوب تر است از هزار رکعت نماز مستحبی.» (بحار الأنوار (ط ـ بیروت)، ج‌90، ص373)
نفاق

نفاق

امیرالمؤمنین علی (ع):«از نفاق دوری کن، به درستی که فرد دو رو نزد خداوند متعال دارای جایگاه و منزلت نیست.» (شرح آقا جمال خوانساری بر غررالحکم و دررالکلم، ج‌2، ص304)
عفت در کلام امیرالمومنین(ع)

عفت در کلام امیرالمومنین(ع)

حضرت علی(ع) فرمودند: «هرکس اعضا و جوارح خویش را از حرام بازدارد، اخلاقش نیکو می گردد.» (شرح آقا جمال خوانساری بر غررالحکم و دررالکلم، ج‌5، ص432).
دوری از موضع تهمت

دوری از موضع تهمت

امام صادق (ع) فرمودند: هرگاه مؤمن به برادر [دینی] خود تهمت بزند، ایمان در قلب او از میان می‌رود، هم چنان که نمک در آب، ذوب می‌شود. (مشکاةالأنوار فی غررالأخبار، طبرسی، علی بن حسن، ص319)
قناعت

قناعت

حضرت علی (ع) فرمودند: «به جستجوی بی‌نیازی برخاستم، آن را جز در قناعت نیافتم؛ همواره قناعت کنید، تا بی‌نیاز باشید.» (جامع الأخبار (للشعیری)، محمد بن محمد،ص123)
Powered by TayaCMS