تدریس آیت الله علی ضیاء عراقی

تدریس

آقا ضیاء الدین در تمام دوران تحصیل به تدریس نیز اشتغال داشت و از برترین مدرسین و سرآمد استادان هم عصر خود بود. او پس از وفات استادش، آخوند خراسانى، حوزه تدریس مستقلى تشکیل داد و به عنوان مدرسى بزرگ، محققى مدقق، متفکرى صاحب نظر و مسلط بر آراء و اندیشه هاى فقهى و اصولى گذشته، شهرت یافت. فضلا و محققان فراوانى گرد او آمده و از سرچشمه علوم و کمالاتش جرعه ها نوشیدند و سیراب شدند. دقت نظر و احاطه علمى او به ویژه در تدریس علم اصول که با نقد و بررسى آراء و نظریات دیگران انجام مى گرفت، فوق العاده بود. این امر باعث شهرت و برترى او بر دیگران شد و وى را در شمار مجدّدان علم اصول قرار داد.

وى در 30 سال تدریس خود که تا پایان عمر او به طول انجامید، چند دوره اصول فقه و یک دوره فقه کامل که اکثر آن بر اساس بحثهاى فقاهتى و تألیفات حاج آقا رضا همدانى (1250 ـ 1322 هـ.ق.) بود، را تدریس کرد و حاصل آن پرورش صدها مجتهد بود که هر یک از آنها در شهرهاى مختلف، منشأ آثار خیر و برکات فراوانى گردیدند.

وسعت اطلاع و احاطه و تسلط بر خود در ابحاث و مناقشات علمى، حسن بیان و القاء مطالب و نکات، عنایت به آراء و اندیشه هاى گذشته و شاگردان، صاحب نظر و مشکل گشا در مشکلات علمى و کثرت شاگردان و برخوردار بودن آنان از حرّیت فوق العاده در طرح مسائل، از ویژگى هاى تدریس اوست. او آنچه را تدریس مر کرد، مى نوشت، با آن که بعضى درسها را بارها گفته و نوشته بود.

از هم بحثهاى آقا ضیاء، مى توان از شیخ عبدالله گلپایگانى (1328 ـ 1370 هـ.ق.) که فقیهى فاضل و مجتهدى دقیق بود، نام برد. از ویژگى هاى دوره تدریس آقا ضیاء در نجف این بود که در این برهه در حوزه علمیّه نجف شخصیتها و رجال برجستهاى مشغول تدریس و تربیت طلاب بودند. بهترین طلاب در این زمان که به طور مستقیم و غیر مستقیم از استادان اثر مى پذیرفتند، شاگردان آقا ضیاء بودند. از چهرههاى سرشناس و معاصر آقا ضیاء مى توان به آیت الله سید ابوالحسن اصفهانى(1277 ـ 1365 هـ.ق.) شیخ محمّد حسین اصفهانى، معروف به کمپانى (1296 ـ 1361 هـ.ق.) و میرزاى نائینى (1355 ق.) اشاره کرد.

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه