دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

راههای دستیابی به توبه/بخش سوم

No image
راههای دستیابی به توبه/بخش سوم
نویسنده: آیت‌الله‌العظمی حسین مظاهری
 
اشاره: بخش اول این گفتار، بحثی بود در تعریف توبه و راهکارهای دستیابی به آن؛ همچون تضرع و زاری و در ادامه مقولاتی همچون تلقین، مطالعه، تفکر و تکرار آیات مربوط به توبه مطرح شد و اینک راهکار دیگر:
 
4. تحریک عواطف
یکی از راهکارهایی که به آدمی کمک می‌کند تا بتواند از گناه و معصیت خویش دست بردارد، تحریک عاطفه است. کسی که قصد توبه دارد، باید قدری با خود بیندیشد و از خود سؤال کند که اگر گناه کرده و مرتکب معصیت می‌شود، قدرت انجام گناه و نیز عقل و شعوری را که برای نافرمانی خداوند به کار می‌گیرد، از کجا آورده است؟ چه کسی به او نیرو و امکانات عطا کرده که او چنین سرکش و گستاخ شده است؟
پاسخ منصفانه این است که گناهکار در ملک خدا و در محضر او و با استفاده از نیرو و امکاناتی که از جانب پروردگار به او عطا شده است، نافرمانی خدا را می‌کند. در واقع در مقابل مولا و ولی نعمت خود، ایستادگی کرده و مخالف دستور او عمل می‌نماید و این واقعاً شرم‌آور است! توجه حقیقی به این مطلب، باید انسان را سرافکنده کند و او را وادار به توبه نماید.
شخصی خدمت امام حسین(ع) آمد و گفت: «یابن رسول الله، عادت به گناه دارم و نمی‌توانم گناه را ترک کنم، شما چه توصیه‌ای به من می‌کنید؟» امام حسین(ع) متوجه شدند که از راه عقل و استدلال و قرآن و روایات نمی‌شود این شخص را قانع کرد؛ لذا تصمیم گرفتند که عاطفة او را تحریک کنند و فرمودند: پنج کار انجام بده و پس از آن هرگناهی خواستی بکن:
اول: اگر معصیت می‌کنی، روزی خدا را نخور!
دوم: از ملک خدا بیرون برو و گناه بکن،
سوم: در محضر خدا گناه نکن؛ یک مکانی برای گناه کردن انتخاب کن که خدا تو را نبیند،
چهارم: معصیت کن؛ اما هنگام آمدن ملک‌الموت، اجازة قبض روح به او نده!
پنجم: گناه کن، ولی وقتی که می‌خواهند تو را به جهنم ببرند، داخل نشو!(بحارالأنوار، ص 75، ج 126)
واقعاً انسانی که تا این اندازه ضعیف است، چگونه می‌تواند در محضر خداوند، با او مخالفت کند؟ به‌راستی چقدر پستی می‌خواهد که آدمی با این شرایط گناه کند! انسان اگر حقیقتاً بخواهد منزل دوم سیر و سلوک را با موفقیت پشت سر بگذارد، باید چنین درکی برایش پیدا شود؛ یعنی همه جا را محضر خداوند تعالی بداند و در اولین فرصت ممکن، توبه کند.
برای روشن‌تر شدن مطلب، به این مثال توجه کنید: شما تصور کنید در خانة خود میهمان دارید و به او بسیار احترام گذاشته‌اید و از وی پذیرایی مفصلی کرده‌اید؛ ‌اما ناگهان می‌بینید که میهمان شما، مخفیانه در حال سرقت از خانة شماست و در واقع به شما که آن همه به وی محبت کرده‌اید، خیانت می‌کند! چقدر از این موضوع ناراحت می‌شوید؟ حال در نظر بگیرید که آن شخص، بفهمد که شما او را دیده‌اید. چقدر شرمند و سر افکنده می‌شود؟‌ از خانة شما بیرون می‌رود و تا آخر عمر نمی‌تواند با شما مواجه شود!
ما باید در برابر خداوند، چنین حالتی داشته باشیم؛ یعنی حقیقتاً در محضر ربوبی شرمنده باشیم و به درگاهش گریه و زاری و التماس کنیم و خجالت‌زده باشیم و بگوییم: خدایا، من هر چه دارم از توست. خدایا، اگر در محضرت نافرمانی کردم، من بندة رو سیاه را ببخش. خدایا، این همه نعمت به من عطا فرمودی و عزیزم داشتی، باز هم نافرمانی کردم!
سالک باید این حالت را در خود به وجود بیاورد و از راه عاطفی، نفس خویش را برای بازگشت به زیر پرچم حق‌تعالی تحریک کند، تا بتواند منزل دوم را سپری نماید.

 

Powered by TayaCMS
روزنامه اطلاعات شنبه 10 اردیبهشت 1390 - شماره 25019

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (فلسفه احکام)

مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (فلسفه احکام)

گروهى، سؤالهایى درباره فلسفه احکام مى‌کنند؛ به عنوان مثال، مى‌پرسند: چرا باید نماز بخوانیم؟ چرا باید براى نماز وضو بگیریم؟ فلسفه این که در نماز پیشانى خود را بر روى خاک مى‌گذاریم چیست؟ چرا در اسلام استعمال ظروف طلا و نقره حرام است؟ چرا دفن میت لازم است؟ چرا خوردن گوشت مردار جایز نیست؟ و چرا....
مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (دانستنیهایی از بحثهای فقهی)

مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (دانستنیهایی از بحثهای فقهی)

احکام فقهى به دو بخش کلى تقسیم مى‌شود:1. احکام ثابت 2. احکام متغیر
مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (شرایط احکام)

مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (شرایط احکام)

احکام شرایطى دارد که خود به سه قسمت تقسیم مى‌شود:
مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (اجتهاد و شئون فقیه)

مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (اجتهاد و شئون فقیه)

اجتهاد از نظر لغت‌به معناى رنج‌بردن و کوشیدن تا سر حد توانایى است و در اصطلاح فقه اسلامى به کار بردن همت و کوشش درراه پى بردن به احکام و قوانین شرعى از منابع و ادله استنباط و در مقابل آن، تقلید عبارت است از پیروى از راى دیگرى بدون تحقیق شخصى.
مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (تاریخچه فقه و اجتهاد)

مجموعه درسهایی از احکام اسلامی (تاریخچه فقه و اجتهاد)

همان طور که در جاى خود ثابت‌شده، هدف از آفرینش انسان، تکامل فردى و اجتماعى در امور مادى، معنوى و اخلاقى است و او براى رسیدن به کمال، احتیاج مبرم به قوانینى دارد که تمام جنبه‌هاى فوق را دارا باشد; از این رو خداوند براى هر امتى شریعت و قوانینى مقرر فرموده:
Powered by TayaCMS