تالیفات میرزا محمد حسن آشتیانی

آثـار

آیت الله میرزاى آشتیانى علاوه بر مسئولیتهاى سنگین مرجعیّت، تدریس، تصدّى موقوفات، ارشاد مردم و حلّ مشکلات آنان، این توفیق را به دست آورد که اندیشه هاى علمى و دانسته هاى فقهى و اصولى خود را تدوین کند. نوشته هاى پر ارزش وى که به صورت کتاب، رساله و حاشیه بر کتابهاى دیگران، به یادگار مانده است، عبارتنداز:

1 - بحرالفوائد فى حاشیةالفرائد: این اثر را وى هنگامى نوشت که در درس شیخ انصارى شرکت مى کرد. بنا به نظر شیخ آقا بزرگ تهرانى، در میان 40 حاشیه که بر «رسائل» شیخ انصارى نگاشته شده است، این اثر از همه آنها پر مایهتر، بهتر و مفیدتر است.^([36]) مدرّسان حوزه هاى علمیّه ایران، همگى اتفاق نظر دارند که بحرالفوائد بهترین شرح بر رسائل است.^([37])بحرالفوائد پس از تهذیب و تنقیح، در سال 1315 هـ.ق. در تهران به چاپ رسید.^([38])

2 - رسالة فى الاجزاء: در سال 1315 هـ.ق. به چاپ رسید.

3 - مباحث الالفاظ: تقریر مباحث اصولى شیخ انصارى.

4 - رسالة فى قاعدة نفى العسرو الحرج: در سال 1314 هـ.ق. در تهران چاپ شد.

5 - کتاب القضاء و الشهادات: بر گرفته از دروس شیخ انصارى است و در موضوع خود اثرى بدیع و پرنکته است. این اثر در 490 صفحه، توسط انتشارات هجرت، در سال 1363 هـ.ش. منتشرشد.

6 - رسالة فى حکم اوانى الذهب و الفضة: در سال 1313 هـ.ق. چاپ شد.

7 - ازاحة الشکوک فى حکم اللباس المشکوک: در 141 صفحه، در سال 1313 هـ.ق. در تهران چاپ شد.

8 - رسالة فى الجمع بین تصدّى القرآن و الدعاء: در 139 صفحه، در سال 1314 هـ.ق. در تهران چاپ شد.

9 - رسالة فى نکاح المریض: در سال 1314 هـ.ق. در تهران چاپ شد.

10 - کتاب الاجارة: تقریر درسهاى شیخ انصارى مى باشد.^([39])

11 - الخلل فى الصلاة: شرح مبحث خلل از کتاب شرایع الاسلام مى باشد. نسخهاى خطى از آن به شماره 7741 در کتابخانه آستان قدس رضوى نگاهدارى مى شود.

12 - رسالة فى انه اذا سلّمت جماعة یکتفى بجواب واحد بصیغة الجمع ام لا.

13 - رساله سؤال و جواب.

14 - کتاب الوقف: تقریر درسهاى شیخ انصارى است.

15 - کتاب الخمس.

16 - کتاب الزکاة.

17 - احیاء الموات و الاجارة.

18 - کتاب الرهن.

19 - کتاب الغصب.

20 - کتاب الصید و الذباحه.^([40])

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه