تدریس آقا جمال الدین محمد خوانساری

در حوزه تدریس

آقا جمال بعد از فراگیرى علوم و فنون مختلف عصر خویش، در مدت کوتاهى به عنوان مدرس برجسته شناخته شد و در حوزه علمیّه اصفهان، به تدریس پرداخت. این دانشمند بزرگ ایرانى چون در اکثر رشته هاى علوم متنوع عصر، همچون: فقه، اصول، فلسفه، تفسیر، علوم ریاضى، شعر و ادب، عقاید و کلام تسلّط وافر داشت، در همه زمینه ها به تدریس پرداخت. میرزا محمّد طاهر نصر آبادى در تذکره خویش مى نویسد:

«آقا جمال که اَلْوَلَدُ سِرُّاَبیهِ درباره ایشان صادق است، به مدرسه مذکور هر روز مى آیند و طالب علمانِ ]دانشجویان[ مدرسه جدّه صاحبقرانى و سایر مدارس مستفید مى شوند.»^([11])

صاحب روضات الجنّات ضمن ستایش از شخصیت علمى و اجتماعى این فقیه فرزانه، آورده است:

«آقا جمال در روزگار خود ریاست تدریس را به عهده داشت واز برکات انفاس قدسى او گروهى از فضلاء و دانشمندان برجسته به عالى ترین مقامات علمى و معنوى نایل آمدند.»^([12])

او که استادى خوش طبع، مجتهدى جلیل القدر و اندیشمندى متنفذ بود، لحظه اى از اشتغال به علم غافل نبود. وى شاگردان خویش را دائماً به درس و کسب فضایل تشویق مى نمود و به آنان مى گفت: «عزیزان من! شما خیال نکنید در این زمان عالمى خوش فهم، هوشمند، تیزبین و خوش قلم مانند آقا جمال نیست! نه، شما هر کدام در سایه پشتکار و اشتغالِ مداوم به تحصیل، از آقا جمال کمتر نیستید. بلى، شما مثل او گرفتار اشتغالات علمى و اجتماعى نیستید.»^([13])

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه