پنج صفت جامع هستی

در قرآن براي هستي پنج صفت و ويژگي بيان شده که عبارتند از:

1- انقياد و تسليم بودن هستي: در آيه 83 آل عمران آمده است: وَ لَه اَسلَمَ مَن فِي السَّماواتِ وَ الاَرضِ؛ هر کسي در آسمان و زمين است براي خداوند تسليم و منقاد است. اين اسلام به معناي انقياد و تسليم محض است؛

2- تسبيح هستي: همه هستي در حال تسبيح گويي خداوند هستند. اين مطلب در آيات گوناگون با فعل ماضي (حديد، آيه 1) و مضارع (جمعه، آيه 1) و مصدر (اسراء، آيه 1) و امر (اعلي، آيه 1) آمده است. پس هستي و همه موجودات آن، اهل «تسبيح» خداوند هستند؛

3- تحميد هستي: اين تسبيح همواره با «تحميد» آميخته است. خداوند در آيه 44 سوره اسراء مي فرمايد: إِن مِن شَي‌ءٍ إِلاَّ يسَبِّح بِحَمدِهِ؛ چيزي نيست مگر آنکه همراه با حمد، تسبيح خدا مي گويد؛

4- سجده هستي: سجده براي همه موجودات تکويني نظام آسمان و زمين است. در آيه 49 سوره نحل بيان شده است: وَ لِلَّهِ يَسجد ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الاَرض؛ و براي خدا هر آنچه در آسمان و هر آنچه در زمين است، سجده مي کند.

5- اطاعت هستي: همه هستي در اطاعت و پيروي کامل از فرمان الهي هستند.خداوند در آيه 11 سوره فصلت مي فرمايد: فَقالَ لَها وَ لِلاَرضِ ائتِيا طَوعاً اَو كَرهاً قالَتا اَتَينا طائِعين؛ خداوند به آسمان و زمين گفت با طوع و رغبت يا اجبار و اکراه بيائيد، آن دو گفتند: ما نيز همانند ديگر موجودات هستي به اطاعت مي آئيم. در اين آيه با آنکه خطاب تثنيه يعني به آسمان و زمين است و جواب آنان نيز تثنيه است و مي گويند: «قالَتا»؛ ولي خود را در جمع مي آورند و مي گويند: «اَتَينا طائِعِين» نه «طائِعَين»؛ يعني ما آسمان و زمين با همه موجودات، برده وار آمديم.

□

روزنامه كيهان، شماره 21075 به تاريخ 17/3/94، صفحه 6 (معارف)